آتشبس لرزان در غزه بیش از هر زمان دیگری در خطر قرار گرفته است. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، آخر هفته یکی از سختترین تیرها را به سمت امیدها برای صلح و بازسازی باریکه شلیک کرد. نتانیاهو به ارتش اسرائیل دستور داد ۷۰ درصد نوار غزه را تصرف کند.
ادامه مطلب
سیروس حاجیزاده در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: این نگاشت با رویکردی انتقادی و با بهرهگیری از نظریه روابط بینالملل، به واکاوی اظهارات اخیر مایک هاکبی، سفیر امریکا در تلآویو، میپردازد. اظهاراتی که در مصاحبه با تاکر کارلسون مطرح شد و بهصراحت از تفسیرهای توراتی برای توجیه توسعهطلبی ارضی اسرائیل از نیل تا فرات دفاع کرد.
ادامه مطلب
بهرام مرادی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: طرح اتهاماتی درباره نقش مالی قطر در فرآیندهای مرتبط با نوار غزه و ادعای تلاش برای اثرگذاری بر برخی تصمیمات سیاسی و امنیتی، توجهها را به چالشهای عمیقتری در ساختار تصمیمسازی اسرائیل جلب کرده است.
ادامه مطلب
حکمت حاجیاف، دستیار الهام علیاف، رئیس جمهوری آذربایجان، با اشاره به مسائلی در مورد دامنه اختیارات، گفت که برای باکو دشوار خواهد بود که در نیرویی که قرار است به عنوان بخشی از طرح آتشبس با میانجیگری ایالات متحده مستقر شود، شرکت کند.
ادامه مطلب
سید محمدمهدی سیدناصری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: این قطعنامه تنها یک ماه پس از برقراری تازهترین آتشبس به تصویب رسید. در نتیجه مجموعهای از مذاکرات منطقهای گسترده به رهبری ایالات متحده، نهتنها درگیریهای تمامعیار در دهم اکتبر متوقف شد، بلکه ترامپ نیز در ۲۹ سپتامبر «طرح ۲۰ مادهای» خود را اعلام کرد. این طرح به عنوان پیوست قطعنامه درج شده و خودِ قطعنامه نیز آن را تأیید کرده است؛ بدین معنا که دو متن عملاً باید در کنار یکدیگر و به صورت یک بسته واحد خوانده شوند.
ادامه مطلب
سید محمدمهدی سیدناصری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: آنچه امروز در غزه جریان دارد، آزمونی برای وجدان بشری است؛ اما در سطحی حقوقی–نهادی، آزمونی برای خود سازمان ملل و بهویژه مجمع عمومی نیز هست. اگر این رکن نتواند بهموقع و قاطعانه وارد عمل شود، نه تنها اعتماد عمومی به نظام چندجانبهگرایی آسیب خواهد دید، بلکه به رژیم حقوق بینالمللی نیز ضربهای جدی وارد میشود.
ادامه مطلب
هشت جناح و چند گروه مسلح فلسطینی، از فتح تا حماس، پشت درهای بسته در قاهره برای تدوین سازوکار «اداره موقت غزه» مذاکره میکنند؛ تلاشی که اگر به جمعبندی برسد، با وجود وعده اسرائیل برای حذف نفوذ سیاسی حماس، میتواند بزرگترین جابهجایی قدرت در سیاست فلسطین پس از جنگ باشد.
ادامه مطلب
یکی از نکات قابل توجه در مذاکرات برای پایان دادن به شورشها و کارزارهای مبارزات مسلحانه گذشته توافقات مربوط به خلع سلاح، ترخیص نیروها و عفو عمومی است که دشوارترین مراحل توافقات برای دستیابی هستند. دستیابی به آنها میتواند سالها طول بکشد و به توجه دقیق و مداوم نیاز دارد.
ادامه مطلب
حجت حدیدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: از منظر تهران و محور مقاومت، اجلاس شرمالشیخ – با محوریت آشکار ترامپ و با غیبت یا حضور محدود طرفهایی که نقش محوری در میدان دارند – فاقد «مشروعیت ذاتی» برای حل مشکل ساختاریِ اشغال و حقوق مردم فلسطین است.
ادامه مطلب
تداوم فشارهای حداکثری و بیاعتمادی متقابل میان واشنگتن و تهران، فضای سیاسی خاورمیانه را در آستانه یک بحران جدید قرار داده است. اندیشکده بریتانیایی چتمهاوس در تازهترین گزارش خود هشدار میدهد که بدون تدوین یک استراتژی جامعتر در قبال ایران که ترکیبی از بازدارندگی، دیپلماسی و همکاری منطقهای باشد هر گونه صلحی در غزه و فراتر از آن ناپایدار و شکننده خواهد بود.
ادامه مطلب
اگرچه ویتکاف از سهگانه سیاست خارجی ترامپ ناظر به غزه، اوکراین و ایران سخن گفته است، اما موازنه فعلی قدرت در هر سه جبهه نشان میدهد که موفقیت در یکی، الزاما به پیشرفت در دیگری نمیانجامد. پیروزی ترامپ در غزه شکننده است، صلح در اوکراین هنوز دور از دسترس است و پرونده هستهای ایران در سایه رقابتهای قدرتهای جهانی به مرحلهای از ابهام استراتژیک رسیده است. در واقع، هر سه پرونده به صورت زنجیرهای به هم پیوستهاند؛ زنجیرهای که اگر یکی از حلقههای آن گسسته شود، کل طرح سیاست خارجی ترامپ در معرض فروپاشی قرار میگیرد.
ادامه مطلب
با کنار رفتن حماس، بار مسئولیت بر دوش اسرائیل است. نتانیاهو به راحتی میتواند این روند را از مسیر خود خارج کند زیرا مفاد توافق به اندازه کافی مبهم است. او میتواند جنگ را با بیاساسترین بهانهها از سر بگیرد، عقبنشینیهای بیشتر اسرائیل را به طور نامحدود به تأخیر بیندازد یا از مذاکره در مراحل بعدی خودداری کند، همانطور که اوایل امسال با پایان دادن به مذاکرات آتشبس اتفاق افتاد.
ادامه مطلب
ترامپ چندین بار در طول اجلاس تأکید کرد که "بالاخره، ما در خاورمیانه صلح داریم" و "پس از سالها رنج و خونریزی، جنگ در غزه پایان یافته است". این اظهارات در حالی مطرح میشود که فلسطینیها و فعالان در مورد برخی از مفاد آن ابراز نگرانی کردهاند و آینده غزه هنوز مبهم است. این طرح عملاً هیچ چیزی در مورد کشور فلسطین و اشغال مداوم کرانه باختری توسط اسرائیل نمیگوید.
ادامه مطلب
احمد رشیدی نژاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: نظریه مناطق شکننده بر این ایده استوار است که در نظام بینالملل، برخی مناطق به دلیل ویژگیهای ژئوپلیتیکی، منابع طبیعی، تنوع قومی و مذهبی، و ضعف ساختارهای حکومتی، همواره در معرض بیثباتی و بحران قرار دارند. این مناطق بهگونهای هستند که هرگونه تنش یا درگیری در دل آنها میتواند به سرعت به سطح منطقهای و حتی جهانی سرایت کند.
ادامه مطلب
صلح در خاورمیانه، بر خلاف تصور ترامپ، هنوز دور از دسترس است. ابهام پیرامون این طرح به آیندهای احتمالی اشاره دارد که در آن حماس روی پای خود باقی میماند، اسرائیل همچنان علیه آن مستقر است و بازسازی همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد.
ادامه مطلب
سؤال اکنون این است که آیا از این اولین گامها در پایان دادن به جنگ غره، یک دکترین موفق پدیدار خواهد شد؟ اول، همه طرفین باید آتشبس را رعایت کنند. همچنین این سؤال وجود دارد که آیا برنامه صلح به مرحله دوم خود حرکت میکند یا خیر. آتشبس ژانویه گذشته هرگز به مرحله بعدی دنباله برنامهریزی شده خود نرسید.
ادامه مطلب
این حرکت به سوی آتشبس پس از روزها مذاکرات فشرده بین اسرائیل و حماس در مصر و شرکای اروپایی و عربی در پاریس انجام میشود. این آتشبس درست پس از دومین سالگرد جنگ که در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد.
ادامه مطلب
جمیله کدیور در یادداشتی مینویسد: طرح ترامپ ضمن اینکه هیچ اشارهای به محاصره خفهکننده غزه توسط اسرائیل ندارد، کوچکترین اشاره ای هم در مورد حق تعیین سرنوشت و حق مسلم فلسطینیها برای داشتن کشور مستقل خودشان وجود ندارد.
ادامه مطلب
اصغر زارعی، کارشناس مسائل غرب آسیا در گفتوگویی اظهار داشت: این کاروان متشکل از بیش از ۵۰ قایق و حدود ۵۰۰ فعال و سیاستمدار از ۴۴ کشور جهان بود که باهدف شکستن محاصره غزه و رساندن کمکهای غذایی و دارویی به سوی سرزمینهای اشغالی حرکت کرد. وی افزود: توقیف این کشتیها و بازداشت فعالان بینالمللی، از جمله گرتا تونبرگ و ماندلا ماندلا واکنشهای گسترده سیاسی و مردمی در اروپا و سایر نقاط جهان به همراه داشت.
ادامه مطلب
محمد محمودیکیا در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در مجموع بیانیه حاوی نقاط ایجابی و برخی نقاط و یا پیامدهای مفهومی و نظری سلبی است که توانسته هوشمندانه هم به عنوان مانعی بر سر راه ایده صلح ترامپ مطرح نشود، هم در عین حال به معنای عقبنشستن از اصول بنیادین مقاومت اسلامی فلسطینی نباشد و به یک معنا، توپ را در زمین آمریکایی بیندازد تا رژیم صهیونی را در برابر فشار ترامپ قرار دهد؛ امری که به نظر دشواریهای فراوانی در برابر خود دارد و ترامپ نیز نشان داده در سیاست عملی قابل اعتماد نیست و در مواضع سیاسی خود تا حدود قابل توجهی مقطعی، غرضورزانه و بی ثبات عمل کرده است؛ لذا سیاست پذیرش مشروط حماس با همه نکات ابهام و یا پیامدهای منطقی سلبی آن امری عقلانی و قابل دفاع است.
ادامه مطلب
احمد شیرزاد می نویسد: اهالی کاروان صمود انسانهای بزرگی هستند. قلم از توصیف بزرگی روح این آدمها عاجز است. وجود امثال اینهاست که این دنیا را زیبا میکند. اگر در این روزگار چهرههایی مانند نتانیاهو و ترامپ تجسم عینی دنائت و پستی نوع بشر هستند، از دیگر سو راهیان کاروان صمود نماد بزرگطبعی انسانها و فداکاری و ازخودگذشتگی در راه ارزشهای متعالی اخلاقی هستند.
ادامه مطلب
محمدعلی مهتدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: جنگی که اکنون در منطقه جریان دارد جنگ روایت ها و گفتمان سازی است که متاسفانه دشمن در این مورد دست بالا دارد و ما کار زیادی انجام نداده ایم. باید تبیین شود که ما جنگ طلب نیستیم.
ادامه مطلب
محمدعلی مهتدی در یادداشتی مینویسد: کسی انتظار ندارد که به اسرائیل اعلان جنگ بدهند ولی دست کم می توانند از ارسال کمک های غذائی به اسرائیل خودداری کنند. یا به ملت های خود اجازه تظاهرات بدهند.
ادامه مطلب
اخیراً سه کشور بریتانیا، کانادا و استرالیا به طور رسمی اعلام کردند که کشور فلسطین را به رسمیت میشناسند. این اقدام در بیانیههای نخستوزیران سه کشور با محوریت صلح و راهحل دو کشوری مطرح شده است. کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، به طور مشخص تأکید کرد که جنبش حماس نباید هیچ نقشی در آینده کشور فلسطین داشته باشد و تحریمهای جدیدی علیه افراد وابسته به این گروه اعمال خواهد شد. او همچنین بر ضرورت آزادی فوری گروگانها و ورود کمکهای انسانی به غزه تأکید کرد.
ادامه مطلب
با گذشت بیش از ۲۲ ماه از جنگ ویرانگر در غزه و افزایش فشار افکار عمومی اروپا برای توقف خشونتها، اتحادیه اروپا در موقعیتی دوگانه و متناقض قرار گرفته است. از یک سو، تظاهرات گسترده در شهرهای اروپایی و موج فزاینده انتقادات از تداوم حمایتهای غرب از اسرائیل، رهبران اتحادیه را وادار کرده تا حداقل در سطح نمادین اقداماتی علیه تلآویو انجام دهند. از سوی دیگر، روابط استراتژیک، امنیتی و دیپلماتیک اروپا با اسرائیل، مانعی بزرگ بر سر راه هرگونه تغییر واقعی در سیاستهای این اتحادیه محسوب میشود.
ادامه مطلب
در یکی از مهمترین تحولات منطقهای، دولت ترکیه اعلام کرده است که روابط اقتصادی خود را با اسرائیل به طور کامل قطع کرده و حریم هواییاش را به روی هواپیماهای اسرائیلی بسته است. این تصمیم که در نشست فوقالعاده روز جمعه پارلمان ترکیه از زبان هاکان فیدان، وزیر خارجه این کشور اعلام شد، نه تنها نقطه عطفی در مناسبات دو جانبه محسوب میشود بلکه میتواند پیامدهای گستردهای بر معادلات انرژی، تجارت منطقهای و توازن قدرت در خاورمیانه به جا بگذارد.
ادامه مطلب
سیاست خارجی ترکیه در دوران رجب طیب اردوغان را نمیتوان بدون در نظر گرفتن اصل پراگماتیسم درک کرد. دولت آنکارا در دو دهه گذشته، با وجود آنکه بارها از «دفاع از آرمان فلسطین» و «مخالفت با اشغالگری» سخن گفته، عملاً در بسیاری از مقاطع به حفظ و حتی گسترش روابط اقتصادی و سیاسی با رژیم صهیونیستی ادامه داده است. دادههای منتشر شده نشان میدهد که در سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴، علیرغم جنگ تمامعیار اسرائیل در غزه، روزانه چندین کشتی حامل فولاد، سیمان و حتی مواد منفجره از بنادر ترکیه راهی سرزمینهای اشغالی شدهاند.
ادامه مطلب
ترامپ ممکن است در حال حاضر احساس پیروزی کند، اما ممکن است خلق و خو، ظرفیت یا اراده سیاسی لازم برای تحمیل یک صلح جامع را نداشته باشد. در عوض، او باید بر غزه تمرکز کند. این به معنای تضمین آتشبس پایدار، رسیدگی به فاجعه انسانی و زمینهسازی برای راه حل دو کشور است. این به معنای حمایت از ابتکاراتی مانند ماموریت تثبیت پیشنهادی نسیبه است و اطمینان از این که صدای فلسطینیان در هر طرح حکومتداری پس از جنگ محوری است. و این به معنای به رسمیت شناختن این است که صلح منطقهای را نمیتوان بر ویرانههای غزه بنا کرد.
ادامه مطلب
سعید محمدی کاوند در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: محققا صداهای آگاه و اخلاقمحور، زیر سایه سنگین کاکیستوکراسی، نژادپرستی نهادینه و نظامیگری افسارگسیخته در رژیم صهیونیستی، بهتدریج در حال خاموش شدناند. بحران اسرائیل و غزه، بحرانی اخلاقی، سیاسی، انسانی و ساختاری است. آنچه امروز شاهد آن هستیم، نه فقط یک جنگ، بلکه نمایش سقوط یک دولت به ورطه فساد، خشونت و بیاعتباری جهانی است.
ادامه مطلب
سعید محمدی کاوند در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: تحولات میدانی و بنبستهای دیپلماتیک، گویای آن است که رژیم اشغالگر قدس در دستیابی به پیروزی قاطع ناکام مانده و اکنون در برابر اراده ملت فلسطین در وضعیت انفعال قرار گرفته است.
ادامه مطلب