توافق

مذاکرات ژنو و مدیریت عدم‌قطعیت راهبردی

تحلیل سناریوهای پیش‌روی ایران جدید

مرتضی شکری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: برخلاف برداشت‌های مرسوم که مذاکره را صرفاً ابزاری برای مصالحه می‌دانند، در دکترین سیاست خارجی جمهوری اسلامی، میز مذاکره امتداد منطقی قدرت ملی تعریف می‌شود. فضای این نشست، متأثر از دو متغیر کلان است: نخست، تلاش ایالات متحده برای بازتعریف معماری امنیتی منطقه تحت دکترین جدید دونالد ترامپ، و دوم، اراده تهران برای خنثی‌سازی اهرم تحریم و صیانت از زیرساخت‌های هسته‌ای در برابر مطالبات حداکثری غرب.

ادامه مطلب

منافع و انگیزه‌های کنشگران منطقه‌ای در منازعه ایران و امریکا

چه کسانی دنبال جنگ هستند

سید محمد حسینی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: دیدبانی عرصه دیپلماسی منطقه‌ای نشان می‌دهد، ترکیه، عراق، عربستان، قطر، عمان و مصر، کنشگران صلح یا بازدارنده جنگ هستند و اسرائیل آشکار و برخی از زیرقدرت‌ها در منطقه، به صورت پنهانی، کنشگران جنگ و یا شتاب‌دهندگانِ جنگ محسوب می‌شوند. منافع و انگیزه‌های هر یکی از این کنش‌گران چیست؟

ادامه مطلب

معادلات به کدام سو می روند؟

ظرفیت‌سنجی صلح خاورمیانه با توافق غزه

علیرضا سلطانی می نویسد: نشست توافق صلح غزه در شهر شرم‌الشیخ مصر، با حضور گسترده رهبران کشورهای منطقه، جهان اسلام و برخی قدرت‌های غربی، رویدادی مهم و پر از بیم و امید برای آینده خاورمیانه بود.

ادامه مطلب

امیدی به دوری روسیه از منطقه

امیدهای لرزان صلح آذربایجان و ارمنستان در زنگزور

دولت ترامپ نیز با انگیزه‌های سیاسی و اقتصادی از توافق حمایت می‌کند. اما موفقیت این چارچوب به توان واشینگتن در اجرای پروژه‌ها و همکاری با ترکیه و اتحادیه اروپا وابسته است. اروپا سرمایه‌گذاری بیشتری در قفقاز جنوبی دارد و بدون نقش فعال آن، صلح پایدار نخواهد بود. در مقابل، مسکو و تهران که منافع ژئوپلیتیک خود را در خطر می‌بینند، می‌کوشند مانع شوند.

ادامه مطلب

آزمون استقلال راهبردی در سایه اسنپ بک و سکوت در اوکراین

اروپا در تله واشنگتن

محسن شریف خدائی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: فعال‌سازی اسنپ بک در چنین شرایطی، آزمونی واقعی برای استقلال راهبردی اروپا است. اگر اروپا بخواهد جایگاه خود را در نظم جهانی حفظ کند، باید از دنباله‌روی بی‌چون‌وچرا از واشنگتن فاصله بگیرد و به نقش متوازن، مستقل و میانجی‌گرانه خود بازگردد. در غیر این صورت، نه‌تنها اعتبار دیپلماتیک خود را از دست خواهد داد، بلکه در بحران‌هایی که مستقیماً به امنیت و اقتصاد آن مربوط می‌شود، همچنان بازیگری درجه‌ دوم باقی خواهد ماند. پرونده ایران، فرصتی استثنایی برای بازتعریف این نقش است—فرصتی که اگر با نگاه صرفاً امنیتی و واکنشی به کمک‌های پهپادی ایران تحلیل شود، ممکن است اروپا را از مسیر عقلانیت دیپلماتیک دور کند و به تله‌ای بی‌بازگشت در سیاست خارجی بدل شود.

ادامه مطلب

تداوم خط و نشان ها بعد از توافق ایران و آژانس

روی گسل هسته ای

به‌رغم لحن نسبتا مثبت گروسی و امضای توافق چارچوبی تهران-آژانس، شکاف میان ایران و غرب همچنان پابرجاست. بیانیه چهار جانبه (آمریکا، آلمان، فرانسه و بریتانیا) نشان می‌دهد که توافق جدید قادر به توقف مکانیسم اسنپ‌بک یا بازگشت قطعنامه‌ها نیست و فشارهای سیاسی و زیاده‌خواهانه غرب می‌تواند اعتبار این توافق را به خطر اندازد.

ادامه مطلب

حملات پایداری ها به توافق تهران - آژانس

نبرد دو جبهه؛ از وین تا تهران

واقعیت این است که تهران در حال حاضر با چند معادله هم‌زمان مواجه است؛ از یک سو، زیاده‌خواهی تروئیکای اروپایی و آمریکا در شورای حکام و تهدید بازگشت تحریم‌ها در دو هفته آینده، و از سوی دیگر، فشار جریان‌های داخلی که هر توافقی را به‌سرعت با برچسب «واگذاری امتیاز» می‌کوبند. حملات رسایی و نبویان به توافق اخیر، در حالی صورت گرفت که عراقچی تأکید کرد این مذاکرات با هماهنگی کامل نهادهای عالی امنیتی و با هدف تثبیت حقوق هسته‌ای ایران و کاهش نگرانی‌های بین‌المللی انجام شده است.

ادامه مطلب

بروکسل دفاع می‌کند

خشم اروپایی از توافق با ترامپ

ماروش شفچوویچ، کمیسیونر تجاری اتحادیه اروپا، روز دوشنبه ۲۸ ژوئیه (۶ مرداد) در یک نشست خبری گفت: «این به‌وضوح بهترین توافقی بود که می‌توانستیم در شرایط بسیار دشوار به دست بیاوریم.»

ادامه مطلب

انتخاب ترامپ درباره ایران چیست؟

فرصتی برای دوری از تنش

اشفورد این پرسش را مطرح می‌کند که آیا ترامپ در نهایت، رئیس‌جمهوری خواهد بود که اعتیاد آمریکا به مداخله در خاورمیانه را پایان دهد، یا این فرصت نیز همچون گذشته از دست خواهد رفت؟

ادامه مطلب

فقط شاهین ها می توانند توافق کنند

تهران و واشینگتن و عبور از بحران هسته‌ای

صادق ملکی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: در پایان دادن به جنگ و بحران هسته‌ای تنها کسانی توانستند و می‌توانند از شعارها و آرمان های دور از دسترس عبور کنند که پای آن ایستاده‌اند و برای آن جنگیده‌اند. روندی که در جنگ ایران و عراق رخ داد و می‌رود در موضوع هسته‌ای نیز تکرار شود.

ادامه مطلب

ارزیابی‌ای با توجه به واقعیت‌های موجود

درباره توافق مسقط

اسفندیار خدایی در یادداشتی که در اختیار دیپلماسی ایرانی قرار داده است، می‌نویسد: امروز شش عامل کلیدی، مذاکرات ۲۰۲۵ را از مذاکرات ۲۰۱۵ متمایز می‌سازند و احتمال دستیابی به توافقی موفق‌تر و پایدارتر را افزایش می‌دهند.

ادامه مطلب

بررسی احتمالات

پیامدهای تعلل ایران در توافق با آمریکا

مسعد سلیتی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: آغاز به پایان رسیدن مهلت دو ماهه‌ای که ایالات متحده برای دستیابی به توافق جامع با ایران تعیین کرده، به‌طور همزمان با شروع فرآیند فعال‌سازی مکانیسم ماشه از سوی کشورهای اروپایی در شورای امنیت سازمان ملل متحد و احتمال شروع حمله نظامی اسرائیل به تأسیسات هسته‌ای و نظامی ایران پیامی روشن دارد: فرصت ایران برای رسیدن به یک توافق پایدار با غرب در حال پایان است و در صورت عدم توافق، پیامدهای فاجعه‌باری برای امنیت ملی و معیشت مردم خواهد داشت. 

ادامه مطلب

از A تا F؛

چگونه می‌توان یک توافق هسته‌ای احتمالی با ایران را ارزیابی کرد

این چارچوب بر پنج معیار کلیدی استوار است: مدت زمان توافق، محدودیت‌های برنامه هسته‌ای، نظارت و راستی‌آزمایی، پیامدها و ضمانت‌های اجرایی، و تأثیرات منطقه‌ای.

ادامه مطلب

واژگان ساده‌ای که می‌توانند زیربنای جهانی امن‌تر و انسانی‌تر باشند

آینده کودکان نسل جدید ایران در گرو مذاکرات هسته‌ای

سید محمدمهدی سیدناصری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: بر اساس اسناد بین‌المللی چون کنوانسیون حقوق کودک، دولت‌ها موظف‌اند که مصالح عالیه‌ی کودک را در صدر تصمیم‌گیری‌های خود قرار دهند. آیا می‌توان از مصالح عالیه سخن گفت، بی‌آنکه دسترسی کودک به غذای کافی، داروی مناسب، آموزش باکیفیت و زیست در امنیت روانی و اقتصادی را تضمین کرد؟ 

ادامه مطلب

تنش های ایران - آمریکا:

خطر جنگ، چشم انداز صلح

با این حال تهدید واقعی هسته‌ای در کنار پیامدهای فاجعه‌بار استفاده از سلاح‌های اتمی، انگیزه‌ای جدی برای رسیدن به توافق فراهم کرده است. تا کنون سه دور گفت‌وگو پیش رفته و چالش‌های سیاسی داخلی هر دو کشور بزرگ‌ترین مانع در برابر رسیدن به راه‌حل‌ هستند اما هم دونالد ترامپ و هم جمهوری اسلامی ایران عزم خود را برای جلوگیری از جنگ نشان داده‌اند.

ادامه مطلب

چرا معامله‌گر تا کنون موفق نبوده است؟

ناتوانی ترامپ در رسیدن به توافق با روسیه

همه چیز را نمی توان به گردن دونالد ترامپ انداخت. به نظر می‌رسد او واقعا به دنبال حل سریع پرونده‌های تنش‌آمیز به جا مانده از دوره دولت بایدن است؛ اما مساله این است که تیم مشاوران ترامپ، به‌ویژه در حوزه سیاست خارجی، فاقد تجربه و درک لازم برای پیشبرد مذاکرات پیچیده هستند.

ادامه مطلب

دو سناریو که بیش از همه رخ‌نمایی می‌کنند

مذاکرات عمان؛ احیای دیپلماسی در سایه بی‌اعتمادی ساختاری

معصومه علیانپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: تحلیل کنش‌های ایران و آمریکا در این مرحله، مستلزم فهم دقیق از سازوکارهای تصمیم‌سازی در هر دو کشور و ادراکات امنیتی آن‌ها از یکدیگر است. واشینگتن، به‌رغم اولویت دادن به بحران اوکراین و تقابل با چین، همچنان برنامه هسته‌ای ایران را تهدیدی خزنده علیه نظم هژمونیک خویش در غرب آسیا تلقی می‌کند. در مقابل، تهران نیز تجربه خروج یک‌جانبه آمریکا از برجام را نه‌تنها شکست یک توافق بلکه زوال اعتبار تعهدات حقوق بین‌الملل می‌داند و از همین‌رو، رویکرد بازگشت به توافق سابق را فاقد ضمانت اجرایی ارزیابی می‌کند.

ادامه مطلب

راستی‌آزمایی یک ادعا

آیا واقعا ویتکاف به فکر رسیدن به توافق ظرف ۶۰ روز است؟

هیچ منبع معتبری، از جمله گزارش‌های وب یا پست‌های شبکه‌های اجتماعی، به‌طور صریح تأیید نمی‌کند که استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ، گفته باشد هدف واشینگتن نهایی شدن توافق ظرف ۶۰ روز آینده است.

ادامه مطلب

سناریوهای احتمالی مذاکرات و پساتوافق مسقط

تاثیر توافق و یا عدم توافق در روابط ایران با کشورهای اروپائی

سیعد هاشمی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: اگر چه، مناطق مختلف شرق و غرب اروپا نیز از روند مناسبات خاص و تعاملات کشورهای قدرتمند مرکزی و پیرامونی در روابط بین‌الملل متاثر است و چه در وضعیت موجود و یا در صورت بروز هرگونه اتفاق جدید و یا رخداد غیر مترقبه، می توان انتظار برخوردهای متفاوت از سوی کشورهای این منطقه با مواضع جمهوری اسلامی ایران را متصور بود، ولیکن کلیت ماجرا از چهار حالت: توافق جامع، توافق موقت، عدم توافق و یا توافق بینابینی (مرحله ای) خارج نیست که هر یک از موارد مذکور، معطوف به نتایج و اقدامات خاص خود خواهد بود. 

ادامه مطلب

پرونده‌ای که خود تبدیل به چالش شد

برجام: آزمونی ناتمام برای تعامل و مقاومت در سیاست ایران

فاطمه خادم شیرازی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: آینده پرونده هسته‌ای بیش از آنکه به مذاکرات فنی وابسته باشد، به تحولات داخلی و تغییر موازنه قوا میان جناح‌های حکومتی بستگی دارد. برجام نشان داد که دیپلماسی ایران در عین انعطاف‌پذیری محدود، ظرفیت‌هایی برای تعامل سازنده دارد، اما این ظرفیت‌ها همواره تحت تأثیر ملاحظات امنیتی و رقابت‌های جناحی قرار می‌گیرند.

ادامه مطلب

مسیر «محدودسازی همزمان با گفت‌وگو»

نشست مسقط؛ ارزیابی متقابل یا گامی به‌سوی توافق موقت؟

عابد اکبری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: گمانه‌زنی‌ها درباره بازگشت به نوعی توافق موقت با مختصات مشابه توافق ژنو، بار دیگر برجسته شده است. توافقی که به‌جای حل‌وفصل بنیادین اختلافات، نقشی آرام‌بخش در مدیریت بحران ایفا می‌کرد.

ادامه مطلب

پرهیز از برساخت انتظارات حداکثری در روند مذاکرات ایران و آمریکا

دیپلماسی عمومی و خطر رویاپردازی دیپلماتیک در مذاکرات

محسن عسگریان در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: در فرآیندهای دیپلماتیک پیچیده، به‌ویژه در مذاکرات مستقیم و غیرمستقیم میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا، مدیریت انتظارات افکار عمومی و پرهیز از برساخت فضای غیرواقعی از نتایج احتمالی مذاکرات، اهمیتی بنیادین دارد. این یادداشت تحلیلی به‌صورت اجمالی با بهره‌گیری از مفاهیم نظریه‌های نوواقع‌گرایی، سازه‌انگاری و بازی دوسطحی پاتنام، به بررسی ضرورت بازنگری در راهبرد دیپلماسی عمومی جمهوری اسلامی در مواجهه با تاکتیک‌های غافلگیرکننده طرف آمریکایی، به‌ویژه در تجربه تعامل با دولت ترامپ، می‌پردازد. همچنین پیامدهای اجتماعی و اقتصادی «رویاپردازی دیپلماتیک» در نمونه‌ی برجام مورد تحلیل قرار گرفته است. در پایان، بر ضرورت اتخاذ رویکردی واقع‌گرایانه و تقویت گفتمان کارشناسی در سطح افکار عمومی تأکید می‌شود.

ادامه مطلب

آتش زیر خاکستر:

چالش‌های منطقه‌ای در صورت موفقیت یا شکست مذاکرات

فاطمه خادم شیرازی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: نتایج این مذاکرات می‌تواند تأثیرات عمیقی بر معادلات امنیتی، اقتصادی و سیاسی منطقه خلیج فارس داشته باشد.

ادامه مطلب

آمریکا و اوکراین در آستانه توافق

منابع معدنی در ازای کمک نظامی؛ چگونه زلنسکی کشورش را به ترامپ فروخت!

آمریکا و اوکراین به توافقی نزدیک شدند که به موجب آن منابع معدنی اوکراین در ازای تداوم کمک‌های امنیتی، به ایالات متحده واگذار شود. این توافق می‌تواند به کاهش فشارهای اخیر دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، بر این کشور بحران‌زده و رهبرانش منجر شود. دونالد ترامپ و ولودیمیر زلنسکی، اعلام کردند‌ مذاکرات پیشرفت داشته است. با این حال، هفته گذشته زلنسکی پیشنهاد اولیه دولت ترامپ مبنی‌بر واگذاری نیمی از منابع معدنی اوکراین به آمریکا را رد کرده بود. مقام‌های اوکراینی ابراز شگفتی کرده‌اند؛ چرا‌که ارزش این منابع بسیار بیشتر از میزان کمک‌های ارائه‌شده توسط آمریکا‌ست.

ادامه مطلب

برای تهران هیچ چیز روشن نیست

ایستِ ایران در مسیر گفتگو با ترامپ

ایران به دلیل پیام‌های متناقض دولت ترامپ، بی‌اعتمادی عمیق تاریخی به ایالات متحده به‌ویژه پس از خروج ترامپ از توافق هسته‌ای ایران در سال ۲۰۱۸ و نبود نماینده جدیدی برای روابط ایران و آمریکا، در روزهای اخیر از مواضع محتاطانه خود درباره مذاکرات مستقیم با ایالات متحده عقب‌نشینی کرده است.

ادامه مطلب

باید به توافق همه‌جانبه فکر کرد

آموزه‌هایی از تجربه ژاپن برای ایران

مسعد سلیتی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: یکی از عمده‌ترین عواملی که به تسلیم ژاپن منجر شد، عدم درک عمیق و صحیح این کشور از وضعیت جنگ و شکست‌های متوالی همپیمانانش، یعنی آلمان نازی و ایتالیا بود. هنگامی که نیروهای متفقین در جبهه‌های مختلف اروپا موفق به شکست نیروهای محور شدند، ژاپن به عنوان یکی از همپیمانان اصلی محور، باید درک می‌کرد که شرایط جنگ به طور گسترده‌ای تغییر کرده است. با این حال، عدم شناخت و ارزیابی درست از وضعیت جهانی و تحولات میدانی باعث شد که ژاپن به جنگ ادامه دهد و فرصت را برای مذاکره و صلح از دست بدهد. 

ادامه مطلب

ترجیح ترامپ به دیپلماسی به جای جنگ

اسرائیل خود را برای مذاکرات ایران و امریکا آماده کند

هر-زوی توصیه کرد که اسرائیل باید برای مذاکرات سریع بین ایالات متحده و ایران آماده باشد. او گفت که نخست‌وزیر بنیامین نتانیاهو باید بر تقویت هماهنگی راهبردی و نظامی با دولت آمریکا تمرکز کند.

ادامه مطلب

معاهده امنیتی ایران و روسیه از این بابت مهم است

یک هدیه روسی - ایرانی در آستانه سوگند ترامپ

زمان‌بندی این اقدام به اندازه‌ی خود توافق‌نامه‌ی "همکاری جامع" بین روسیه و ایران حائز اهمیت بود. سه روز پیش از مراسم ادای سوگند ریاست جمهوری در آمریکا، پزشکیان و پوتین در مسکو دیدار کردند تا این توافق‌نامه را امضا کنند.

ادامه مطلب

تاثیر توافق احتمالی حماس و اسرائیل بر تنش های منطقه

گرگ و میش توافق!

در یک هفته اخیر، دور جدید و بی‌سابقه‌ای از تحرکات سیاسی و دیپلماتیک در سطح منطقه و جهان برای به نتیجه رسیدن مذاکرات تبادل اسرا و آتش‌بس در غزه بین مقامات اسرائیلی و حماس در جریان است. آن‌گونه که اخبار واصله دیروز شنبه حکایت دارد، احتمال آن می‌رود که طی ساعت یا روزهای آینده این توافق حاصل شود. هرچند تا لحظه تنظیم این گزارش، خبری در این زمینه منتشر نشد، با‌این‌حال هیئت مذاکره‌کننده حماس دیروز شنبه و در بدو ورود به مصر از نیت مثبت برای پاسخ به پیشنهادهای اسرائیل خبر داده بود.

ادامه مطلب

تل آویو از واشنگتن چه می خواهد؟

تور منطقه ای بلینکن و آینده اسرائیل

تنها به فاصله یک روز پیش از اغاز سفر منطقه ای آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا، ارتش رژیم صهیونیستی از پنج شنبه هفته گذشته آغاز مرحله سوم جنگ در غزه را اعلام کرد تا به نوعی رئیس دستگاه سیاست خارجی ایالات متحده را در عمل انجام شده قرار دهد. در این باره رسانه رژیم صهیونیستی روز پنج‌شنبه گزارش کرد ارتش این رژیم در برخی مناطق نوار غزه وارد مرحله سوم جنگ شده است. به گزارش ایسنا، در حالی که رژیم صهیونیستی آغاز مرحله سوم جنگ را به شکل رسمی اعلام نکرده اما نحوه عملکرد ارتش این رژیم در نوار غزه از جمله کاهش تعداد نیروهایش نشان‌دهنده این است که این مرحله آغاز شده است.

ادامه مطلب