فشارهای امریکا نتیجه ندارد
محدودیتهای خلع سلاح گروههای مسلح طرفدار ایران
آیا شرایط داخلی و منطقهای لازم برای خلع سلاح پایدار در واقع در عراق یا لبنان وجود دارد؟
ادامه مطلبحزب الله لبنان
تضمین هماهنگی با ایالات متحده
پیشنهاد اروپا برای کمک به تقویت حاکمیت لبنان
در حالی که نیروهای حافظ صلح سازمان ملل متحد در آستانه خروج هستند، یک مأموریت اتحادیه اروپا میتواند به تقویت تلاشهای واشنگتن در لبنان کمک کند؛ البته به شرط آنکه کشورهای اروپایی بتوانند پیشنهادهای خود را بهطور نزدیک با حضور آینده سازمان ملل متحد و نیز با تمرکز ایالات متحده بر حاکمیت لبنان هماهنگ کنند.
ادامه مطلب
مدیریت چندجانبه تنش در مخاصمات بینالمللی:
واکاوی حقوقی سازوکار هماهنگی تعارضزدایی در چارچوب فرایند بورگنشتوک
محمدعلی صلحچی و امیرحسین عسگری در یادداشت مشترکی برای دیپلماسی ایرانی مینویسند: مفهوم «هماهنگی جلوگیری از تعارض» به مجموعهای از ترتیبات عملیاتی اطلاق میشود که با هدف پیشگیری از تداخل ناخواسته عملیات نظامی، اشتباه در شناسایی اهداف یا تشدید غیرعمدی مخاصمات طراحی میشوند. این مفهوم در رویه بینالمللی سابقهای قابل توجه دارد و در دهههای اخیر از طریق خطوط ارتباطی اضطراری و سازوکارهای هماهنگی میان دولتها توسعه یافته است.
ادامه مطلب
آتشبسی شکننده وابسته به تحولات میدان لبنان
آیا حملات اسرائیل در بیروت میتواند تفاهمنامه را خراب کند؟
هدف اسرائیل صرفاً مجازات حزبالله، نیروهای مسلح متحد ایران در لبنان نیست. به نظر میرسد برنامهریزان نظامی اسرائیل بر ایجاد یک منطقه حائل امنیتی بلندمدت در امتداد مرز شمالی اسرائیل متمرکز شدهاند.
ادامه مطلب
وقتی طوفان پیش از رسیدن خود را نشان میدهد
آبهای ناآرام؛ از لیطانی تا هرمز
نیروانا مهرآیین در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: اکنون خاورمیانه بیش از هر زمان دیگری به دریایی شباهت دارد که سطح آن آرام به نظر میرسد، اما در عمق آن جریانهای قدرتمندی در حرکت هستند. از لیطانی تا هرمز، از اتاقهای فرماندهی نظامی تا تریبونهای سیاسی، همه نشانهها حکایت از آن دارند که منطقه وارد مرحلهای تازه از رقابتها و تنشهای راهبردی شده است.
ادامه مطلب
شکست دیگر برای امریکا و اسرائیل، این بار در لبنان
وقتی ایران اراده خود را تحمیل میکند
در سایه جنگ ایران، کارزار مجدد اسرائیل در لبنان خطر تکرار درسها و اشغالهای شکست خورده گذشته را در پی دارد.
ادامه مطلب
نگرشی بر مذاکرات لبنان و اسرائیل در پیچ تاریخی تحولات خاورمیانه
دیپلماسی در دامِ هژمونی
سیروس حاجیزاده در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: مشارکت دولت لبنان در دور دوم مذاکرات مستقیم با اسرائیل (آوریل ۲۰۲۶)، در ادبیات رسمی به مثابه «بازیابی حاکمیت» تفسیر میشود؛ این نگاشت بر پایه نظریههای وابستگی ساختاری، استدلال میکند که این روند در عمل نوعی «عقبنشینی تاریخی» از موضع کنشگری مستقل است. این فرآیند نشان میدهد که دولت لبنان، نه به عنوان یک کنشگر مقتدر، بلکه به عنوان «وکیل مدافعِ مضطر» یا «پوشش قانونی» برای مدیریت پیامدهای تقابل نظامیِ حزبالله وارد مذاکره شده است. نقش تعیینکننده حزبالله به عنوان بازیگر غیردولتی مسلح، تمامی فضای دیپلماتیک را به یک «دیکته از بالا» تبدیل کرده است؛ جایی که مذاکره نه ابزاری برای حل مناقشه، بلکه مکانیزمی برای مشروعیتبخشی به واقعیتهای تغییر یافته میدانی و ادغام اجباری لبنان در ترتیبات هژمونیک آمریکایی – اسرائیلی است.
ادامه مطلب
مسیر بهشدت شکننده است
روزنهای باریک برای صلح در لبنان
در جریان آتشبس شکننده کنونی در لبنان، سه مانع بالقوه میتواند روند حرکت به سوی صلح را متوقف کند. نشنالاینترست در گزارشی مدعی شده است: واشینگتن موفق شده یک روزنه دیپلماتیک نادر در لبنان باز کند.
ادامه مطلب
اسرائیل، لبنان و معمای حاکمیت در پرتو توافق ۱۶ آوریل ۲۰۲۶
آتشبس بدون عقبنشینی
فرهاد قادری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: آتشبس فعلی که در بستر مذاکرات گستردهتر میان آمریکا و ایران شکل گرفته، بیش از آنکه پاسخی به درخواست صلح از سوی طرفین درگیر باشد، زائیده محاسبات ژئوپلیتیک واشنگتن و تهران است.
ادامه مطلب
از آتشبس در لبنان چه میدانیم؟
آرامش شکننده در سایه تردیدها
فقط چند ساعت پس از اعلام آتشبس در لبنان، صبح جمعه تصاویر لبنانیهای جنگزده که در حال بازگشت به خانههایشان بودند، شبکههای اجتماعی را به تسخیر خود درآورد. رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، اعلام کرد رهبران اسرائیل و لبنان بر سر یک آتشبس ۱۰روزه به توافق رسیدهاند.
ادامه مطلب
از برتری تاکتیکی تا رقابت در توان تداوم جنگ
تحلیل پویاییهای راهبردی در تقابل نظامی حزبالله و اسرائیل
سید محمد شفیعی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: سرنوشت این درگیری بیش از آنکه در میدان نبرد مشخص شود، در ظرفیت ساختاری طرفین برای ادامه دادن جنگ رقم خواهد خورد.
ادامه مطلب
زلزلهای به نام جنگ که حتی عوامل را لرزاند
خاورمیانه در جستجوی نظم گمشده
رضا حاجی محمدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: حمله مشترک آمریکا و اسرائیل به خاک ایران، که ضربات هدفمند به زیرساختهای هستهای، موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی را شامل بوده، از منظر حقوق بینالملل رویدادی بیسابقه در نوع خود است.
ادامه مطلب
گزینههای دشوار و محاسبات پیچیده:
حزبالله چگونه میتواند حمله احتمالی آمریکا به ایران را مدیریت کند؟
این مقاله به بررسی اقدامات احتمالی حزب الله در صورت بروز درگیری بین ایالات متحده و ایران، از جمله مداخله تمام عیار با قدرت آتش گسترده، مشارکت محدود به یک منطقه خاص یا عدم تمایل به هرگونه درگیری، میپردازد.
ادامه مطلب
آنچه همواره سیاست امریکا و رژیم صهیونیستی بوده است
تله دیپلماسی در خدمت جنگ و ترور
علی اکبر رضایی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: جنگ در دکترین سیاست خارجی و امنیت ملی آمریکا و رژیم صهیونسیتی، نه آخرین مرحلهٔ دیپلماسی، بلکه هدفی است که با پوشش دیپلماسی برای فریب و غافلگیری طرف مقابل، برای آنها جنگ این گونه تعریف شده است.
ادامه مطلب
دلایل اجتماعی – سیاسی سختی خلع سلاح
به این شش دلیل حزب الله همچنان قدرتمند است
علی موسوی خلخالی در یادداشتی مینویسد: حزب الله توسط نیروهای سیاسی و دولتی داخلی لبنان و همچنین دولتهای خارجی تحت فشار سنگین است تا خلع سلاح شود؛ فشاری که روز به روز به آن افزوده میشود. اما حزب الله در برابر این فشارها مقاومتی شایان توجه از خود نشان میدهد. مقاومت حزب الله واقعیتهایی را برای ما عیان میکند که به آسانی نمیتوان آن را نادیده گرفت.
ادامه مطلب
سفری که در مقطعی حساس انجام شد
اهمیت سفر عراقچی به لبنان
سید علی موسوی خلخالی مینویسد: سفر عراقچی به لبنان این پیام را به طرفهای منطقهای داد که ایران همچنان در لبنان عنصری تاثیرگذار و بازیگری موثر است که به این سادگیها نمیتوان آن را کنار زد، حتی اگر تحت شدیدترین فشارهای داخلی و خارجی باشد نیز باز هم آن اندازه قدرت دارد که بتواند بازیگری موثر خود را داشته باشد.
ادامه مطلب
لبنانیها دنبال جنگ نیستند
دولت لبنان، قربانی ارعاب و با جگیری رژیم صهیونیستی
محمدعلی مهتدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: آیا تاریخ در لبنان تکرار می شود؟ این تحولات در شرایطی رخ می دهد که حزب الله تهدید کرده صبرش حدی دارد و در زمان مناسب به اقدامات تجاوزکارانه ارتش صهیونیستی پاسخ خواهد داد.
ادامه مطلب
یکمین سالگرد و آمار تکاندهنده
یک سال آتشبس لبنان: معماری شکست و تولد مفهوم “آتشبس کاغذی”
فرهاد قادری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: بیش از ۶۴ هزار نفر همچنان آوارهاند و نتوانستهاند به خانههای خود بازگردند. این وضعیت پرسش اساسی را مطرح میکند: چگونه یک توافق صلح رسمی، امضاشده و با ضمانت بینالمللی، به یک “آتشبس کاغذی” تبدیل شد؟
ادامه مطلب
از مدیریت میدان تا بازسازی موثر
شیخ نعیم قاسم چه در سر دارد؟
محمد محمودی کیا در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: واقعیت این است که حزبالله به زمان برای ترمیم ساختار آسیب دیده خود و بسیج مجدد منابع نیازمند است. درست در زمانی که پل ارتباطی با محور مقاومت را از دست داده و یا حداقل این که برای یافتن الگویی از تعامل با حکام جدید سوریه برای دسترسی به منابع لجستیکی خود به زمان نیازمند است. مسئله بازسازی و بازگشت آوارگان نیز از دیگر چالشهای حزبالله است که نیازمند اقدامی فوری برای رفع آن است. یافتن علل و زمینههای ناکامیهای اخیر و ترمیم آنها خود نیازمند آرامش و دقت نظر است که همگی باید درون یک فضای آرام و به دور از تنش انجام شود.
ادامه مطلب
لزوم بازنگری جدی در توافق طائف
خلع سلاح حزب الله بدون در نظر گرفتن قدرت شیعیان غیرممکن است
اصطلاح «امتیازات سیاسی» ممکن است نامعقول باشد. چارچوب چنین امتیازاتی باید توافق طائف در سال ۱۹۸۹ باشد و مقامات حزبالله و همچنین نبیه بری، رئیس مجلس، اجرای کامل توافق طائف را خواستار شدهاند. این به هیچ وجه خواستهای غیرمنطقی نیست.
ادامه مطلب
با توجه به واقعیتهای سیاسی و میدانی
آیا جنگ جدیدی در لبنان در راه است؟
برخی ناظران فرض میکنند که جنگ جدید لبنان قریبالوقوع است. استدلال آنها چیزی شبیه به این است: جنگ غزه پایان یافته، در حالی که در لبنان، حزبالله از خلع سلاح مطابق با توافق آتشبس به اصطلاح منعقد شده با اسرائیل در نوامبر گذشته خودداری کرده است. بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، به دنبال جنگهای جدید است، بنابراین بهانهای عالی برای تشدید تنش در لبنان دارد، حتی اگر فقط برای به تأخیر انداختن حسابرسی داخلی در مورد اشتباهات دولتش در آستانه حمله حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ باشد. چنین منطقی معتبر به نظر میرسد و به همین دلیل است که تعداد فزایندهای از تحلیلگران نمیپرسند که آیا جنگ جدید لبنان در راه است، بلکه میپرسند چه زمانی. با این حال، آیا این نتیجهگیری لزوماً درست است؟
ادامه مطلب
نتانیاهو از ارابه جنگ پیاده نمیشود
لبنان زیر آتش جنگندههای اسرائیلی
حملات اسرائیل به شرق لبنان از روز پنجشنبه به شدت بیسابقهای رسیده است. این حملات از سوی اسرائیل مقابله با نیروهای حزبالله خوانده شده، اما شواهد نشان میدهد که غیرنظامیان از جمله زنی مسن از قربانیان حملات گسترده اسرائیل به خاک لبنان بودهاند.
ادامه مطلب
لبنان؛ همچنان در کانون طوفان
همه گزینهها روی میز است
محمدعلی مهتدی در یادداشتی مینویسد: از نظر مقاومت همه گزینهها روی میز است و لبنان همچنان در روزها و هفتههای آینده شاهد تحولات غیرمنتظرهای خواهد بود که چهبسا کل منطقه را تحت تأثیر قرار دهد.
ادامه مطلب
پیامدهای داخلی و منطقهای چیستند؟
لبنان و چالش خلع سلاح حزبالله
علی اصغر بصیری جم در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: خلع سلاح حزبالله پیش از هر چیز بازدارندگی لبنان در برابر تجاوزات اسرائیل را از میان میبرد. اگرچه ارتش لبنان ساختاری منسجم را داراست اما تجربه نشان داده است که به تنهایی توان مقابله با تهدیدات خارجی را ندارد و در نتیجه کشور در برابر مداخلات آسیبپذیر میشود.
ادامه مطلب
تاریخچه تلاشها برای خلع سلاح حزبالله؛ از سازمان ملل تا طرح عبری_عربی_غربی
تلاشی برای بازی در زمین دشمن
علی اکبر رضایی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: درحالیکه ارتش لبنان از دادن هرگونه تضمین به حزبالله مبنی بر عدم ترور فرماندهان (مانند سال ۲۰۰۸) و نیروهای این گروه توسط رژیم صهیونسیتی ناتوان است؛ عدم اقدام مؤثر ارتش لبنان برای درگیری با رژیم صهیونسیتی برای آزادسازی پنج نقطه لبنان تحت اشغال این رژیم و همکاری ارتش لبنان با رژیم صهیونسیتی مبنی بر عقبنشینی رژیم صهیونسیتی از خاک لبنان مشروط بر خلع سلاح حزبالله توسط ارتش و دولت لبنان، سوءظنهای بسیاری را در سران حزب الله نسبت به حسن نیت ارتش و دولت لبنان باعث شده است.
ادامه مطلب
اسرائیل و محور مقاومت
بحران سلاح در لبنان، نقطهعطفی در موازنه قدرت ایران
وحید افراسیابان در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: تحولات اخیر در خاورمیانه، بهویژه در لبنان و شرق مدیترانه، چشمانداز ژئواستراتژیک ایران را با چالشها و دگرگونیهای بنیادینی مواجه ساخته است. این چشمانداز را میتوان در سه بُعد اصلی «موازنه قدرت منطقهای»، «ریسکهای راهبردی برای ایران» و «فرصتهای پیش روی رقبا» تحلیل کرد؛ ابعادی که در تعامل با یکدیگر، ساختار امنیتی و سیاسی منطقه را بازتعریف میکنند.
ادامه مطلب
با اوجگیری تنشهای سیاسی
جنگ داخلی در لبنان کلید میخورد؟
محمدعلی مهتدی در یادداشتی مینویسد: دولت نواف سلام و وزیرانی که از سفارت آمریکا در بیروت الهام می گیرند اهمیتی به مسائل قانونی نمی دهند. اکنون باید دید در آخر ماه اوت جاری چه طرح اجرائی به نام ارتش اعلام خواهد شد و چه برنامه سخت افزاری یا نرم افزاری برای نابودی مقاومت در پیش خواهند گرفت.
ادامه مطلب
بعد از کاهش تنش های سیاسی
سرمایه کشورهای عربی به لبنان باز می گردد؟
کشورهای حوزه خلیج فارس، بهویژه عربستان سعودی و امارات متحده عربی، در گذشته سرمایهگذاریهای قابل توجهی در لبنان انجام دادند و از پروژههای زیرساختی، املاک و مستغلات و بخش بانکی حمایت کردند.
ادامه مطلب
پرونده میدل ایست اینستیتیوت درباره بازگشت فشار حداکثری دولت جدید امریکا (بخش پنجم)
ایران و چشم انداز محور مقاومت در سایه جنگ اخیر منطقهای
این بخش به اختصار به تحلیل وضعیت کنونی شبکه «محور مقاومت» ایران می پردازد که ایران با خسارات بزرگی در سوریه، لبنان و فلسطین مواجه است، اما در شبکه های پشتیبانی خود در عراق و یمن مقاومت های قدرتمندی را مشاهده می کند.
ادامه مطلب
بازگشت به خرابههای جنوب
آتش زیر خاکستر لبنان
ژوزف عون، رئیسجمهوری لبنان، در دیدار با سفرای عربستان سعودی، قطر، مصر، ایالات متحده و فرانسه، درخواست حمایت بینالمللی برای تغییر تصمیم اسرائیل مبنی بر باقی ماندن در برخی مناطق جنوبی لبنان را مطرح کرد. به گفته وی، «تداوم حضور اسرائیل در جنوب، احتمال وقوع مجدد جنگ را افزایش میدهد» و تضمین عدم فعالیت دوباره حزبالله در این مناطق، امری دشوار خواهد بود. عون تأکید کرد که لبنان همچنان به توافق امضاشده پایبند است، اما اسرائیل با اصرار بر نقض آن، منطقه را در وضعیت پرتنشی نگه داشته است.
ادامه مطلب