اگرچه بعید بهنظر میرسند
لزوم رخ دادن پنج اتفاق برای تحقق دولت فلسطینی جدید
راه حل دو کشوری برای حل و فصل مناقشه بین اسرائیل و فلسطین، هنوز هم میتواند پس از جنگ علیه ایران قابل دستیابی باشد.
ادامه مطلباسرائیل و فلسطین
اسرائیل در آرژانتین چه میکند؟
راز پاتاگونیا
دمیر نظروف در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: من گمان میکنم که انگلصفتی «اسرائیلیها» در آمریکای لاتین با تلاشی برای جلوگیری از ایجاد پروژه «آندینیا»* مرتبط است، پروژهای که به گفته برخی از نخبگان آمریکایی، به یک «اسرائیل جدید» در منطقه آمریکای لاتین تبدیل میشود تا اجرای «دکترین مونرو ۲٫۰» را تسهیل کند.
ادامه مطلب
عناصر فروپاشی را در درون خود دارد
اسرائیل در لبه پرتگاه
محمدعلی مهتدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: واقعیت این است که رژیم ساختگی و نامتجانس اسرائیل دراین منطقه عربی - اسلامی، عناصر فروپاشی را در درون خود دارد و با بروز این عناصر در صحنه و قوت گرفتن آن، رژیم، خود بخود در معرض فروپاشی قرار می گیرد، بدون آنکه نیاز به حمله نظامی از خارج باشد.
ادامه مطلب
محتوای قطعنامه ۲۸۰۳ شورای امنیت سازمان ملل چیست؟
درباره قطعنامهای تاریخی اما مسالهساز
سید محمدمهدی سیدناصری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: این قطعنامه تنها یک ماه پس از برقراری تازهترین آتشبس به تصویب رسید. در نتیجه مجموعهای از مذاکرات منطقهای گسترده به رهبری ایالات متحده، نهتنها درگیریهای تمامعیار در دهم اکتبر متوقف شد، بلکه ترامپ نیز در ۲۹ سپتامبر «طرح ۲۰ مادهای» خود را اعلام کرد. این طرح به عنوان پیوست قطعنامه درج شده و خودِ قطعنامه نیز آن را تأیید کرده است؛ بدین معنا که دو متن عملاً باید در کنار یکدیگر و به صورت یک بسته واحد خوانده شوند.
ادامه مطلب
حلقه بسته قدرت در تلآویو
منطق تداوم تنش در چهار جبهه
فاطمه خادم شیرازی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: سیاست خارجی بر پایه ارزیابیهای منعطف شکل نمیگیرد، بلکه بر برداشتهای جزمگرایانه از بقا و ضرورت برخورد استوار میشود. رفتار بنیامین نتانیاهو را تنها در این چارچوب میتوان فهمید.
ادامه مطلب
ناکامیهایی که جنبه ساختاری دارند
بحران نهادگرایی و ناکامی شورای امنیت در حل جنگ غزه از منظر نئولیبرالیسم
فرهاد قادری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی تلاش میکند ناکامی شورای امنیت را بهعنوان یک «بحران نهادگرایی» بررسی کند؛ ابتدا مفاهیم و مبانی نظری نئولیبرالیسم نهادی را مرور میکند، سپس آن را در بستر واقعی بحران غزه به کار میگیرد و در پایان ظرفیتها و محدودیتهای این نظریه در توضیح وضعیت کنونی را نقد میکند.
ادامه مطلب
اشکالات اساسی که میتوان گرفت
پیامدهای راهبردی سیاستهای آمریکا و اسرائیل در غزه
سیروس حاجی زاده در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در سطح راهبردی، بدون توجه به مطالبات فلسطینیان، تلاشهای آمریکا و اسرائیل برای عادیسازی روابط منطقهای و تثبیت موقعیت سیاسی خود صرفاً تعادل قوا را بازتولید میکند و بحران را حل نمیکند.
ادامه مطلب
پروژه نفاق
چرا سناریوسازیهای نخنما، روابط ریشهدار ایران و مکزیک را خدشهدار نمیکند؟
پارسا جعفری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: خبرسازی اخیر در مورد طرح ترور در مکزیک، نه اولین و نه آخرین تلاش برای ایجاد شکاف میان ملتهای مستقل، به ویژه در آمریکای لاتین، نخواهد بود. این یک پروژه شکستخورده برای کشاندن مکزیک به جبهه ضد ایرانی و تضعیف مواضع مستقل آن در قبال فلسطین بود. اما موضع منصفانه و عادلانه دولت مکزیک و انکار صریح این سناریو، نشان داد که دوران تحمیل اراده از سوی قدرتهای بزرگ به پایان رسیده است.
ادامه مطلب
کنفرانسی پر سروصدا اما بینتیجه
نشست شرمالشیخ؛ صلحی که فقط روی کاغذ ماند
علی اکبر رضایی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: نشست شرمالشیخ بیش از آنکه تلاشی برای پایان جنگ باشد، تصویری بود از بیاعتباری نظام دیپلماتیک غربی و ناتوانی ائتلافهای عربی در تصمیمسازی مستقل.
ادامه مطلب
دیپلماسی انتخاب میز
چرا ایران در اجلاس شرمالشیخ شرکت نکرد؟
فاطمه نوریراد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: ررسی زمینههای سیاسی، موضع گیری مسئولان سیاست خارجی و محتوای اجلاس شرمالشیخ نشان میدهد که تصمیم تهران بر پایهی تحلیل دقیق از ساختار و اهداف نشست گرفته شده است.
ادامه مطلب
بیبی به چیزی کمتر از این راضی نیست
رویای نتانیاهو عادیسازی روابط با عربستان و اندونزی تا قبل از انتخابات ۲۰۲۶
کان خاطرنشان کرد که شانس نخستوزیر برای امضای توافقنامه با ریاض «معقول» تلقی میشود، در حالی که شانس او برای امضای توافقنامهای مشابه با جاکارتا «کم» به نظر میرسد. این گزارش میافزاید که نتانیاهو تنها به عادیسازی روابط با یکی از این دو کشور راضی خواهد بود و در حال حاضر به چیزی کمتر از آن رضایت ندارد.
ادامه مطلب
با توجه به طرح ترامپ
جایگاه ایران در معادله پیچیده طرح صلح غزه
محمدمهدی مظاهری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در نتیجه طرح صلح ترامپ، به معنای ورود به فازی جدید از مهندسی منطقهای است که در صورت انفعال یا واکنش صرفاً ایدئولوژیک ایران، میتواند منجر به تغییر دائمی موازنه به نفع ائتلاف آمریکایی-اسرائیلی-عربی شود و ایران را در منطقهای که باید مرکز نفوذ آن باشد، در موقعیت انزوا قرار دهد.
ادامه مطلب
از تاکید بر صلح در غزه تا سخنرانیهای طولانی ترامپ
در شرم الشیخ بر سر چه توافق شد؟
ترامپ چندین بار در طول اجلاس تأکید کرد که "بالاخره، ما در خاورمیانه صلح داریم" و "پس از سالها رنج و خونریزی، جنگ در غزه پایان یافته است". این اظهارات در حالی مطرح میشود که فلسطینیها و فعالان در مورد برخی از مفاد آن ابراز نگرانی کردهاند و آینده غزه هنوز مبهم است. این طرح عملاً هیچ چیزی در مورد کشور فلسطین و اشغال مداوم کرانه باختری توسط اسرائیل نمیگوید.
ادامه مطلب
ابهام سازنده در وضعیت موجود غزه
بر خلاف نظر ترامپ صلح در خاورمیانه نزدیک نیست
صلح در خاورمیانه، بر خلاف تصور ترامپ، هنوز دور از دسترس است. ابهام پیرامون این طرح به آیندهای احتمالی اشاره دارد که در آن حماس روی پای خود باقی میماند، اسرائیل همچنان علیه آن مستقر است و بازسازی همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد.
ادامه مطلب
از این تعامل دکترین بهدست میآید؟
ظاهر موفق دیپلماسی خاورمیانهای ترامپ
سؤال اکنون این است که آیا از این اولین گامها در پایان دادن به جنگ غره، یک دکترین موفق پدیدار خواهد شد؟ اول، همه طرفین باید آتشبس را رعایت کنند. همچنین این سؤال وجود دارد که آیا برنامه صلح به مرحله دوم خود حرکت میکند یا خیر. آتشبس ژانویه گذشته هرگز به مرحله بعدی دنباله برنامهریزی شده خود نرسید.
ادامه مطلب
شورای روابط خارجی بررسی میکند
نگاهی به بندهای اصلی توافق ۲۰ مادهای ترامپ درباره غزه
این حرکت به سوی آتشبس پس از روزها مذاکرات فشرده بین اسرائیل و حماس در مصر و شرکای اروپایی و عربی در پاریس انجام میشود. این آتشبس درست پس از دومین سالگرد جنگ که در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد.
ادامه مطلب
اسرائیل به لحاظ سیاسی باخته است
بازگشت به جنگ، بدترین گزینه
دنیس راس در یادداشتی مینویسد: اسرائیلیها کمکم دارند متوجه میشوند که اگرچه دستاوردهای نظامی موازنه قدرت در منطقه را تغییر داده و ایران و شبکه نیابتی آن را تضعیف کرده است، اما جنگ سیاسی را باختهاند. کشورشان هرگز تا این حد در سطح بینالمللی منزوی نبوده است.
ادامه مطلب
کاستیهای طرح صلح ترامپ در بستر بحران نوار غزه
تحلیلی انتقادی به طرحی که اهداف دیگری دارد
سیروس حاجیزاده در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: طرح ۲۰ بندی موسوم به «صلح و آتشبس»، که در مهرماه ۱۴۰۴ توسط دونالد ترامپ و نتانیاهو، بهطور مشترک اعلام شد، تلاشی بود برای ارائه یک نقشه راه برای پایان دادن به خصومتها. با این حال، این ابتکار دیپلماتیک بهدلیل فقدان جامعیت و مشارکت واقعی بازیگران غیردولتی فلسطینی – بهویژه حماس – با انتقادات گستردهای از سوی بازیگران منطقهای، نهادهای بینالمللی و تحلیلگران سیاسی مواجه شد. این عدم فراگیری، بهویژه در شرایطی که توازن قدرت بهشدت به نفع یکطرف درگیری تنظیم شده بود، از همان ابتدا مشروعیت و کارآمدی این طرح را با چالش مواجه ساخت.
ادامه مطلب
نتیجه نسلکشی
چرا دولت های غربی فلسطین را به رسمیت می شناسند؟
علی مفتح در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: به جای آنکه بپرسیم «چرا دولت های غربی در حال به رسمیت شناختن کشور فلسطین هستند؟»، باید چنین پرسید: «منافع دولت های غربی در به رسمیت شناختن کشور فلسطین چیست»؟
ادامه مطلب
بررسی چند نکته کلیدی
تطبیق ۷ تاریخ سرنوشتساز خاورمیانه با نظریه بازیها
سید محمد شفیعی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: نظریه بازیها شاخهای از ریاضیات است که رفتار بازیگران در شرایط رقابتی و تعاملی را تحلیل میکند. این نظریه بر پایه این فرض است که هر بازیگر (کشور، گروه، رهبر یا سازمان) با آگاهی از تصمیمات بالقوه دیگران و پیامدهای آنها، بهترین استراتژی را برای رسیدن به اهداف خود انتخاب میکند. در واقع بازیگران نه تنها اقدامات خود را میسنجند بلکه واکنش احتمالی رقبای خود را هم پیشبینی میکنند. از منظر نظریه بازیها، هر بازیگر در حال تصمیمگیری میان گزینههای مختلف است که ترکیبی از ریسک و دستاورد به همراه دارند و تغییرات قدرت نسبی سایر بازیگران و رقبا، نتیجه مستقیم این تعاملات پیچیده است.
ادامه مطلب
وابستگی، تشتت و بیعملی
جهان عرب در آیینه نشست دوحه
علی اکبر رضایی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: حمله مستقیم اسرائیل به مناطق مسکونی و حتی آسیب به مراکز دیپلماتیک، سبب شد بسیاری از ناظران این نشست را نقطه عطفی در دیپلماسی منطقهای بدانند. اما متن بیانیه پایانی نشان داد که جهان عرب، علیرغم بهرهگیری از زبان شدیداللحن، همچنان درگیر ضعفهای ساختاری و ناتوانیهای دیرینه است.
ادامه مطلب
توحش به خارج از حدود رسیده است
یاغیگری اسرائیل از غزه تا دوحه
جمیله کدیور در یادداشتی مینویسد: ترور نافرجام در دوحه صرفاً حملهای علیه رهبران حماس نبود، بلکه تلاشی بود برای خنثیسازی هرگونه مسیر سیاسی، تقویت مسیر جنگ و جلوگیری از آتشبس.
ادامه مطلب
خشم از اسرائیل رو به فزونی است
وقتی امارات میگوید نه، یعنی چه؟
در هفتههای اخیر، ناامیدیهای اماراتیها به صورت علنی آشکار شد. در ۵ اوت، ابوظبی وزیر امنیت ملی اسرائیل، ایتمار بن گویر، را به شدت به خاطر «یورش» به مسجد الاقصی محکوم کرد، سپس چند روز بعد سفیر اسرائیل را احضار کرد تا اعتراض رسمی خود را نسبت به «تجاوزهای ننگین و تحریکآمیز» در روز قدس ابراز کند. چنین اظهاراتی برای سایر کشورهای عربی که با اسرائیل رابطه دارند، عادی است، اما این اظهارات نگرانی جدی را از سوی امارات متحده عربی برانگیخته و نشان دهنده عمق عصبانیت آن از بینتیجه ماندن دیپلماسی آرام است.
ادامه مطلب
بررسی روند به رسمیت شناختن کشور فلسطین
چه شد اروپاییها ناگهان یاد فلسطینیها افتادند؟
سیروس حاجیزاده در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: روند به رسمیت شناختن کشورهای فلسطین توسط کشورهای غربی در زمانی رخ میدهد که انتقاد از موضع اسرائیل در رسانههای غربی و رسانههای اجتماعی بسیار برجسته و پرتکرار شده و به افزایش فشار داخلی بر دولتهای اروپایی برای اتخاذ مواضع واضحتر کمک کرده است.
ادامه مطلب
هشدار به جامعه جهانی
به اسم جنگ با ایران نباید غزه را فراموش کرد
ترامپ ممکن است در حال حاضر احساس پیروزی کند، اما ممکن است خلق و خو، ظرفیت یا اراده سیاسی لازم برای تحمیل یک صلح جامع را نداشته باشد. در عوض، او باید بر غزه تمرکز کند. این به معنای تضمین آتشبس پایدار، رسیدگی به فاجعه انسانی و زمینهسازی برای راه حل دو کشور است. این به معنای حمایت از ابتکاراتی مانند ماموریت تثبیت پیشنهادی نسیبه است و اطمینان از این که صدای فلسطینیان در هر طرح حکومتداری پس از جنگ محوری است. و این به معنای به رسمیت شناختن این است که صلح منطقهای را نمیتوان بر ویرانههای غزه بنا کرد.
ادامه مطلب
آنچه در غزه میگذرد
صدای کرکننده جنایت
سعید محمدی کاوند در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: محققا صداهای آگاه و اخلاقمحور، زیر سایه سنگین کاکیستوکراسی، نژادپرستی نهادینه و نظامیگری افسارگسیخته در رژیم صهیونیستی، بهتدریج در حال خاموش شدناند. بحران اسرائیل و غزه، بحرانی اخلاقی، سیاسی، انسانی و ساختاری است. آنچه امروز شاهد آن هستیم، نه فقط یک جنگ، بلکه نمایش سقوط یک دولت به ورطه فساد، خشونت و بیاعتباری جهانی است.
ادامه مطلب
اسرائیل زمینگیر شده است
باتلاق غزه
سعید محمدی کاوند در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: تحولات میدانی و بنبستهای دیپلماتیک، گویای آن است که رژیم اشغالگر قدس در دستیابی به پیروزی قاطع ناکام مانده و اکنون در برابر اراده ملت فلسطین در وضعیت انفعال قرار گرفته است.
ادامه مطلب
افسون واژهای که خاموش میکند
سرکوب انتقاد از اسرائیل با اتهام «یهودستیزی»
پروفسور ماری اوکا که سالها مسئلهی فلسطین را دنبال کرده، در گفتوگویی میگوید: «واژه یهودستیزی، مفهومی است که دو بار جعل شده است.»
ادامه مطلب
امتحانی که بد پسداده شد
کاهش قدرت هنجاری اروپا در درگیری غزه
رضا نصری، متخصص حقوق بینالملل و تحلیلگر حوزه بین الملل در نوشته ای ذیل عنوان «کاهش قدرت هنجاری اروپا در میان درگیری غزه» برای مجله تخصصی مجمع گفتوگوی تهران می نویسد: تعادل جهانی قدرت شامل روشهای متضادی برای اعمال نفوذ است. ایالات متحده، روسیه و چین بهشدت به قدرت سخت (نظامی، اجبار اقتصادی و نفوذ ژئوپولیتیک) متکی هستند، هرچند گاهبهگاه به هنجارهای بینالمللی نیز استناد میکنند. در مقابل، اتحادیه اروپا مدتهاست به قدرت هنجاری خود میبالد: اعمال نفوذ از طریق تعهد به حقوق بینالملل، حقوق بشر و استانداردهای اخلاقی، نه از طریق زور. برای نمونه، اتحادیه اروپا اغلب تجارت و کمکهای خود را به پایبندی شرکایش به ارزشهای بنیادین مشروط میکند، که نشاندهنده وابستگی نفوذ آن به اعتبار اخلاقیاش است.
ادامه مطلب
صدای قلب شکسته نویسندهای جنگزده
محمد ابوتوهه؛ صدای حافظه ثبت نشده فلسطینی
کتایون لامعزاده در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در سال ۲۰۲۵، جایزه معتبر پولیتزر در بخش «گزارشنویسی شخصی» به محمد ابوتوهه، نویسنده و شاعر اهل غزه، برای روایت تأثیرگذار و مستندش از جنگ اخیر در نوار غزه اهدا شد؛ روایتی که همزمان شخصی، تاریخی، و سیاسی است و مرز میان ادبیات و روزنامهنگاری را درنوردیده است.
ادامه مطلب