پرونده هسته ای ایران

پس از هفت دور گفت‌وگو

توافق هسته ای در چه وضعیتی است؟

در پاسخ به بیانیه اروپا، میخائیل اولیانف، نماینده روسیه و سخنگوی اصلی تیم مذاکره کننده این کشو گفت: فرصت برای تغییر وجود دارد و برای ناامید شدن زود است.

ادامه مطلب

سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست خبری هفتگی خود با خبرنگاران:

خطیب زاده: دور بعدی مذاکرات آخر هفته/به مذاکره‌کنندگان اعتماد کنیم

وی گفت: مردم از مذاکره کنندگان انتظار دارند منافعشان به صورت قطعی و با دقت لحاظ شود و دولت ایران عزم جدی داشته برای اینکه به توافق خوب برسد. طرف مقابل بهتر است آخر این هفته که به وین می‌آید با پیشنهادهای مشخص درباره متونی که ایران ارائه کرده به خصوص در مورد بخش‌های رفع تحریمی به وین بیاید.

ادامه مطلب

اسرائیل همچنان بر ایران فشار می آورد

فشارهای بی نتیجه، بایدن و بنت را از هم دور کرده است

گیل مورسیانو می گوید: «لحن ها تغییر کرده است. جو بایدن و نفتالی بنت توافق کرده اند که دیگر اختلاف نظر را در ملاء عام نشان ندهند، یکدیگر را شرمنده نکنند و هماهنگی بین دو دولت را بهبود بخشند.»

ادامه مطلب

سایه سنگین فضای تازه بر گفت وگوهای هسته ای

چرا هم زمان با مذاکرات وین، پرونده اوکراین داغ شد و مکرون به ایران تاخت؟

علی موسوی خلخالی می نویسد: آنچه پرسش برانگیز است، این است که چرا هم زمان با آغاز مذاکرات وین تحرکات نظامی روسیه در مرز اوکراین افزایش می یابد و هر چه به دقایق آغاز مذاکرات نزدیک می شویم، تنش ها میان روسیه و اروپا و امریکا در اوکراین افزایش می یابد؟ یا در حالی که تیم های مذاکره کننده به پایتخت های یکدیگر برگشته اند و قصد دارند طی روزهای آینده مجددا به مذاکرات برگردند، امانوئل مکرون، رئیس جمهوری فرانسه به منطقه سفر می کند، در ابوظبی از شکست مذاکرات سخن می گوید و از این که احتمالا دور جدید گفت وگوها به این زودگی ها آغاز نشود و در عربستان سعودی شدیدترین حملات دیپلماتیک را متوجه ایران می کند و همسو با مواضع ریاض از لزوم برخورد با آنچه تهدیدهای منطقه ای و موشکی ایران می نامد، سخن می گوید؟

ادامه مطلب

تل آویو مجبور به تغییر رویه

فشار حداکثری اسرائیل در غزه شکست خورد، چگونه برای ایران می تواند سازگار باشد؟

اسرائیل باید از سیاست فشار حداکثری علیه غزه که چهارده سال است بدون نتیجه ادامه دارد درس عبرت بگیرد. محاصره اقتصادی غزه با این هدف صورت گرفته که تهدید حماس علیه اسرائیل را از میان ببرد، از دستیابی این گروه به جنگ افزار پیشگیری شود و حتی انقلابی از سوی توده های فقیر ساکن غزه علیه حماس به راه افتد. بر خلاف مناقشه با ایران، اسرائیل در برخورد با غزه بارها گزینه نظامی را به کار گرفته است. نتیجه این سیاست ها چه بوده؟ امروزه، اسرائیل تلاش می کند تا با شرکای عرب خود با حماس به توافق بلند مدت دست یابد که شامل لغو تحریم ها و ارائه کمک های اقتصادی برای بازسازی زیرساخت ها در غزه است تا حماس را از گشودن آتش به سوی اسرائیل بازدارد. اسرائیل می داند که رسیدن به توافقی این گونه با حماس تضمینی برای به رسمیت شناخته شدن از سوی حماس ندارد و به  تغییر ایدئولوژی یا خلع سلاح حماس نخواهد انجامید. توافقی نیز که قدرت های جهانی تلاش می کنند با ایران به دست آورند همین گونه است، دادن امتیاز برای توقف پیشرفت برنامه هسته ای ایران.

ادامه مطلب

برجام در برزخ آغاز مجدد یا فرجام

چرا این دور از مذاکرات چندان موفق نبود؟

مسعود نوری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: فارغ از هیاهوهای رسانه ای و حاشیه های مطبوعاتی، آنچه در نهایت از فحوا و صراحت کلام طرفین ایرانی و غربی دریافت شد – در بهترین حالت – بی نتیجه بودن گفت و گوها بود. گرچه طرف ایرانی سعی بیشتری در عدم ارائه ارائه تصویری شفاف از روند و برآیند مذاکرات داشته اما برای نخبگان سیاسی و محققین روابط بین بین الملل و  پیگیر موضوع برجام، علل ناکامی مذاکرات وین چندان پنهان نیست.

ادامه مطلب

گفت وگوهای وین و مواضع لاینحل موجود

پافشاری های امریکا مذاکرات به شکست می کشاند

آمریکا همچنان بر موضع خود مبتنی بر اصل «بازگشت متقابل» پافشاری می‌کند. اصلی که به معنای بازگشت تهران و واشنگتن به توافق امضا شده در شش سال قبل اما بدون بحث درباره کاهش یا لغو تحریم‌های اعمال شده از سوی آمریکا بر تهران است. اظهارات بیان شده از سوی مسئولان آمریکایی درباره موضوع برنامه هسته‌ای ایران هیچ نرمش و انعطافی را نشان نمی‌دهد که میزانی از خوشبینی را به وجود آورد.

ادامه مطلب

حالا که دیوانگی اسرائیل فاش شد

توماس فریدمن: لطفا فاجعه ترامپ - نتانیاهو - پمپئو را جمع کنید

توماس فریدمن می نویسد: تصمیم دونالد ترامپ به پاره کردن برجام در سال ۲۰۱۸ – تصمیمی که مایک پمپئو و بنیامین نتانیاهو هم مشوق آن بودند – یکی از احمقانه ترین، نابخردانه ترین و زیانبارترین تصمیمات حوزه امنیت ملی آمریکا در دوران پس از جنگ سرد بود.

ادامه مطلب

چرا آمریکا بدنبال سوژه در سیاست خارجی است؟

پیگیری سیاست سوژه محوری حتی در مذاکرات هسته ای

عبدالرحمن ولایتی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: در موضوع مذاکرات چنانچه بیشتر دقیق شویم مشاهده می کنیم که آمریکایی ها با فرمت سیاسی در فرآیند مذاکرات حضور یافته اند و نه حقوقی و برای همین حاصل این همه نشست و برخاست ها و پروپاگاندای رسانه ای بین المللی و گسیل تمرکز جهانی به وین و هتل کوبورگ و اینترکانتیننتال در نهایت با تغییر کرسی کاخ سفید و حضور دونالد ترامپ بر باد رفت و همه چیز به اصطلاح به تنظیمات کارخانه برگشت.

ادامه مطلب

توافق امروز هرگز فردا پاره نخواهد شد

درجا زدن میان غرامت ها و لغو تحریم ها

ایران خواستار غرامت و جبران ضررهای وارده به خود پیش از امضای توافق هسته ای و بدون هرگونه تغییر یا تعدیل در آن است، ایران هرگز در این زمینه سازش نخواهد کرد و خواستار شناخت طرفی است که خسارت وارده به آن را جبران خواهد کرد.

ادامه مطلب

واقعیت هایی غیرقابل انکار و کاملا ملموس

شرایط مذاکرات را درک کنیم

علی موسوی خلخالی می نویسد: مذاکره کنندگان تیم جدید هسته ای کشورمان باید درک کنند که مذاکراتشان سخت و پیچیده است. استفاده از تجربیات تیم های قبلی می تواند کمک شایانی به آنها کند حتی اگر درصدد باشند برنامه ای متفاوت را پیش ببرند. مذاکرات هر چه طولانیتر شود می تواند انگیزه های طرف مقابل از مذاکره را کمرنگ کند و این مساله می تواند پیش از همه خود ما را تحت تاثیر قرار دهد. مذاکرات واقعا نباید کش دار و مذاکره برای مذاکره باشد بلکه به طور واقعی باید مذاکره برای رسیدن به نتیجه در کوتاهترین زمان ممکن باشد.

ادامه مطلب

چشم انداز دستیابی به توافق بر سر برنامه هسته‌ای ایران

چرا عجله ای برای مذاکرات نیست؟

مشخص نیست که موضع دولت جدید ایران در قبال مذاکرات وین عمیقا تغییر کرده یا تنها تغییراتی تاکیتکی‌ است که علت آن تغییر نیاز به توقفی داوطلبانه از سوی طرف ها قبل از آغاز دوباره نبرد دشوار دیپلماتیک است. با این وجود ملاحظه می‌شود این دولت عجله‌ای ندارد و به تعیین زمان ازسرگیری مذاکرات وین تمایلی ندارد.

ادامه مطلب

همه راه ها از وین می گذرد

هنوز رویکرد مذاکرات روشن نیست

پرستو بهرامی راد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: کلی گویی ها و بازی با کلمات تیم مذاکره کننده ایرانی را در دو وجه می توان مورد بررسی قرار داد. یک وجه این است که دولت ابراهیم رئیسی هنوز نتوانسته به اجماع مورد نظر در خصوص پرونده برجام برسد و سعی دارد با لفاظی روند را کش دهد تا ببیند پای میز مذاکره چه اتفاقی رخ می دهد. وجه دیگر ماجرا این است که تیم مذاکره کننده ایرانی به دنبال برند‌‌‌‌‌سازی جدید برای خودش است و سعی دارد به نتیجه رساندن مذاکرات را با نامی جدید برند خود بکند. در حقیقت ردپای دولت حسن روحانی را در پرونده برجام و مذاکرات وین پاکسازی کند. 

ادامه مطلب

حتی اگر احیای برجام کوتاه مدت باشد

مزایای خودبه‌خودی لغو تحریم‌ها

این مزایا به هیچ عنوان به پای مزایای عادی‌سازی روابط اقتصادی بین طرفین، آن گونه که در برجام پیش‌بینی شده است، نمی‌رسد. اما مزایای خودبه‌خودی لغو تحریم‌ها آن قدر چشمگیر هست که ایران را به مذاکره پیرامون تعهدات هسته‌ای‌اش تحت یک توافق احتمالی تشویق کند.

ادامه مطلب

تکرار سناریوی اوباما توسط بایدن

ایران با اعصاب غرب بازی می کند

واشنگتن به گونه ای رفتار می کند که گویا بازگشت به مذاکرات غیرمستقیم را از تهران گدایی می کند و همچنان بر راه حل دیپلماتیک اصرار دارد. علت این است که دولتمردان اصلی دولت بایدن، دولتمردان درجه دوم در دولت باراک اوباما بوده اند و در مسیری که اوباما و جان کری در مذاکره با تهران پیمودند، همراه آنان بودند.

ادامه مطلب

از شعار بپرهیزیم و واقعیت را درک کنیم

سخنی با آقای فریدون عباسی

محمود شوری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: خودتان هم می‌دانید که تنش‌زدایی به معنای زمین گذاشتن دستاوردها نبوده و نیست. اگر بود الآن ما غنی‌سازی ۶۰ درصد نداشتیم و شما از موضع قدرت سخن نمی‌گفتید. بنابر این، اجازه ندهید بغضی که نسبت به دولت قبل دارید شما را از جاده انصاف خارج کند. 

ادامه مطلب

نیاز دو طرفه برای احیای مذاکرات

تهران و واشنگتن هر دو مایل به بازگشت به برجام هستند

دولت رئیس جمهور ابراهیم رئیسی که به نظر می رسد مایل به پیشرفت در مسیر مذاکره و احیای برجام و خروج از تحریم هاست تا بتواند گام های اصلاحی خود را در سطح اقتصادی تقویت و جایگاه مردمی خود را بهبود بخشد، از حمایت آشکار نیروهای اصلاح طلب و میانه رو برخوردار شده است که حامی رئیس جمهوری سابق و وزیر امور خارجه اش، محمد جواد ظریف در سیاست گشایش به سوی جامعه بین المللی و بازگشت ایران به جایگاه طبیعی خود در سطح منطقه ای و بین المللی هستند.

ادامه مطلب

جناب دنیس راس اطلاعات شما قدیمی است

کسانی که دنبال خروج از برجام بودند الآن پشیمانند

اسرائیلی‌ها و لابی آنها در واشنگتن و در راس آنها دنیس راس و مارتین ایندک و... با دستور بنیامین نتانیاهو و برنار کوشنر کسانی بودند که دونالد ترامپ را برای خروج از توافق هسته‌ای و استفاده از سلاح تحریم‌ها تحریک کردند تا ایران تسلیم شود اما آنچه اتفاق افتاد کاملا برعکس بود و اکنون احساس پشیمانی می‌کنند. نخبگان تندروی اسرائیل اکنون اعتراف می‌کنند که بیرون کردن ایران از توافق هسته‌ای اقدامی فاجعه‌بار بوده است و تحریم‌های اقتصادی آمریکا ایران را به ویژه در زمینه صنایع موشکی و پهپادی قدرتمند کرد.

ادامه مطلب

آیا توافق برای احیای برجام نزدیک است؟

تحرکات تازه ایران برای بازگشت قدرتمند به بازار جهانی نفت

رای اعضای اوپک پلاس این سناریو مشکلاتی را به همراه خواهد داشت، زیرا قیمت نفت نوسان پیدا خواهد کرد. در حال حاضر در انبارهای ایران، ۸۰ تا ۹۰ میلیون بشکه نفت و میعانات گازی موجود است که می توانند سریعا وارد بازار شوند. شرکت ملی نفت ایران در حال آماده سازی میدان های نفتی برای بازگشت به بازار و افزایش فروش است. افزون بر آن، تهران در حال مذاکره با مشتریان خود در صورت حاصل شدن توافق با واشنگتن است. در چنین شرایطی، می توان گفت که رویدادهای جدی و جدیدی در خاور میانه در حال وقوع است.

ادامه مطلب

باید در محاسبات تجدید نظر شود

برجام در حصر اشتباهات استراتژیک

روح اله رحمانی فر در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: در چند روز اخیر جلساتى بین علی باقرى کنى، مسئول تیم مذاکره کنندگان ایران و انریکه مورا، دستیار جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجى اتحادیه اروپا برگزار شد که آخرین آن در تاریخ ۲۷ اکتبر بود. باقرى مذاکرات خود با مورا در بروکسل را جدى و سازنده توصیف و از توافقاتى براى تعیین تاریخ دقیق مذاکرات سخن گفت. به فاصله سه روز روساى جمهوری آمریکا و E۳ در حاشیه اجلاس G۲۰ بیانیه نسبتا تندى علیه برنامه هسته اى ایران منتشر و خواستار بازگشت سریع تهران به وین شدند اتفاقى که مهر بطلانى بر دستاورد احتمالى على باقرى از مذاکره بروکسل تفسیر شد و بدبینى ها به فرایند احیاى برجام را تشدید کرد. بیانیه چهار کشور غربى از پاره اى جهات با نمونه هاى قبلى متفاوت بود به‌طوری‌که هم در فرم و هم در محتوا جدى تر و تندتر از گذشته و به نوعى اتمام حجت دول غربىِ موثر در توافق هسته اى با تهران محسوب می‌شود. 

ادامه مطلب

امریکا خود را در برابر شرایط سختی می بیند

توافق هسته‌ای ایران، واشنگتن به دنبال گزینه‌های دیگر

واشنگتن درباره‌ دور هفتم مذاکرات محاسبات زیادی دارد. نخست این که دولت کنونی ایران کاملا با دولت قبلی تفاوت دارد یعنی دولتی که به توافق به عنوان امکان ادامه حضور اصلاح طلبان در قدرت نگاه می‌کرد. رئیس جمهوری جدید و تیم او برعکس فکر می کنند و درگیری با آمریکا را ضامن مجبور کردن واشنگتن به لغو تحریم‌ها می‌دانند.

ادامه مطلب

هدف کاهش تاب آوری تهران است

ارتباط حمله سایبری به پمپ بنزین ها با تلاش برای بازگرداندن ایران به میز مذاکره

صلاح الدین خدیو در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: با این اوصاف احتمالا حمله سایبری اخیر یک پروژه مشترک غربی به منظور تحت فشار گذاشتن ایران است تا سیاست دست دست کردن را کنار بگذارد و زودتر به گفت وگوها باز گردد. همچنین در لفافه این پیام را با خود دارد که ممکن است در آینده حملات بیشتر و جدی تری صورت گیرد تا از تاب آوری داخلی کشور برای تحمل تحریم ها و وضعیت اقتصادی نامطوب فعلی کاسته شود.

ادامه مطلب

نقش نهاد سیاست خارجی اتحادیه در روابط ایران و اروپا (بخش ۴۷)

از طرفه عکس یادگاری تا طفره از تعهدات برجامی

علی بمان اقبالی زارچ در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: اکنون با روی کار آمدن دولت سیزدهم و ایجاد  تغییرات ماهوی در مدیریت دستگاه دیپلماسی و تیم مذاکره کننده هسته ای که اولویت را بر مذاکره نتیجه محور در چارچوب زمانی مشخص و الزام اجرای تعهدات متقابل بنا نهاده است؛ مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپایی هم چنان برای احیای برجام و بازگشت آمریکا به مذاکرات تلاش می کند؛ البته برجام که زمینه را برای مشارکت عمیق تر ایران و اتحادیه اروپا فراهم و منافع مهم ایران و اروپا را برآورده می کرد با خروج آمریکا از این معاهده به توانایی اتحادیه اروپا مبنی بر اجرای تعهداتش به شدت آسیب زد. و بر کسی پوشیده نیست که علیرغم اظهارات مکرر مقامات اروپایی مبنی بر حمایت و تعهد اتحادیه اروپا از برجام، اقداماتی که اتحادیه برای محافظت از خود در برابر تحریم های آمریکا انجام داده چندان در حفظ روابط اقتصادی با ایران موثر نبوده است؛ چرا که  اتحادیه اروپا در عمل به تعهدات اقتصادی در برجام بعد از خروج آمریکا از توافق موفقیتی نداشته؛ امری که موجب شد تا  ایران از ماه مه ۲۰۱۹ شروع به عقب نشینی تدریجی از تعهدات خود کند و در واقع عملکرد ضعیف اتحادیه؛ بسیاری از محدودیت های این نهاد به عنوان یک بازیگر جهانی را بر ملا کرد.

ادامه مطلب

چشم انداز گفتگوهای ایران و عربستان در پرتو پرونده های اختلافی دو کشور

روابط تهران و ریاض می تواند پایدار بماند؟

فاطمه نکولعل آزاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: واقعیت این است که بازگشایی سفارت ها یا کنسولگری های، سطحی ترین لایه روابط دو کشور است و روابط ایران و عربستان از منابع و فاکتورهای دیگری متأثر است که اگر به آن توجه نشود، بازگشایی سفارت خانه ها و کنسولگری ها دوامی نخواهد داشت. عوامل یادشده به منابع اختلافی چون جنگ یمن و موضوع هسته ای ایران و به‌تبع آن روابط ایران با غرب به‌مثابه دو منبع اصلی و نیز اعتراضات سرکوب‌شده در بحرین، رقابت در عراق، بحران سوریه و رقابت در لبنان بستگی دارد. 

ادامه مطلب

آینده نامشخص مذاکرات

خطر پلن "بی" در حالی که برجام به بن بست رسد

ابراهیم رئیسی تمایل چندانی به بهبود روابط با غرب ندارد. چین و روسیه احتمالا از افزایش فشارهای بین المللی علیه ایران حمایت خواهند کرد اما اگر این دو کشور به این نتیجه برسند که امریکا عامل شکست گفت وگوهاست، در آن صورت از اعمال تحریم های تازه علیه ایران حمایت نخواهند کرد.

ادامه مطلب

حزبی که هنوز قدرت لابی گری بالا دارد

حزب جمهوری خواه و توافق هسته ای ایران

فاطمه نکولعل آزاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: حزب جمهوری خواه در انتخابات نوامبر ۲۰۲۰ نه‌تنها ریاست جمهوری بلکه اکثریت سنا را نیز از دست داد. حال سؤال اساسی که مطرح می شود این است که آیا این شکست به معنی کاهش تأثیرگذاری آنها بر احیای احتمالی برجام و اجرای آن است. پاسخ به این سؤال منفی است. امروزه توافق هسته ای به یک موضوع حزبی در داخل آمریکا تبدیل‌شده که حزب دموکرات به آن نگاه مثبت دارد و حزب جمهوری خواه با آن مخالف است. حزب جمهوری‌خواه هم اکنون نفوذ بالایی در کنگره دارد و حزب دموکرات از اکثریت شکننده ای در سنا برخوردار است.

ادامه مطلب

در صورتی که مذاکرات به نتیجه نرسد

آمادگی ایران برای عبور از خط هسته ای

رئیسی به دولت امریکا مشت می زند و به او توهین می کند و در عین حال، امریکا از خود خویشتنداری نشان می دهد تا مانع از پیشرفت هسته ای ایران شود.

ادامه مطلب

برای ایران، شرق جایگزین اتحادیه اروپا می شود؟ (بخش بیست و هشتم)

منافع اروپا در نجات برجام ورای پرونده هسته ای است

دلیل اصلی ناتوانی اتحادیه اروپا در اجرای مناسب برجام ضربه ای بود که ایالات متحده به آن وارد آورد. این شرایط با برچیدن چندجانبه گرایی به عنوان یک رویکرد گسترده تر یا به عبارت دیگر، لیبرالیسم به عنوان ایدئولوژی اصلی در تقسیم اطلاعات در نظم جهانی، همراستا بود. ایالات متحده به رغم چندجانبه گرایی حاکم، در قبال بحران ها و مذاکرات رویکردی دو جانبه و صرفا مبادله ای را دنبال می کند. این موضع گیری ایالات متحده در رابطه با توافق هسته ای ایران در نتیجه تمایل دونالد ترامپ به «مذاکره برای توافق بهتر» ایجاد شد و این تصور او را تقویت کرد که با تنها عمل کردن و اجرای سیاست «اعمال فشار حداکثری» می تواند ایران را به مذاکره از موضع ضعف بازگرداند. این موضع گیری همچنین در نقطه مقابل و تضاد کامل با تلاش اتحادیه اروپا برای «ترویج نظم جهانی مبتنی بر قوانین چند جانبه گرایی به عنوان اصل اساسی آن و سازمان ملل در مرکز آن» قرار داشت.

ادامه مطلب

غرب موضوع هسته ای ایران را زیر تیغ گرفته است

لزوم خروج برجام از بلاتکلیفی

جلال خوش‌چهره در یادداشتی می نویسد: بلاتکلیفی کسالت‌بار برجام، بازتاب فرساینده خود را در مواضع اخیر گفت‌وگو کنندگان برجامی نشان می‌دهد. حالا این سخن که توافقی متفاوت از برجام لازم است، لقلقه زبان‌ها شده و فرصتی را فراهم کرده که مخالفان برجام  از جمله اسرائیل بنا به سیاست‌های راهبردی خود مدام از آن سخن به میان آورند. 

ادامه مطلب

تهران به دنبال امتیاز حداکثری است

تلاش ایران برای مهار طرح «ب» اسرائیل و امریکا

اکنون ایران برای تغییر اوضاع و بستن راه به روی طرح «بی» تلاش می کند و هدفش سردرگم کردن واشنگتن و متحدانش در مذاکرات وین و دریافت بیشترین امتیازات از آنان است. ایران در مذاکره با آمریکا نیم نگاهی به مذاکرات قبلی واشنگتن با طالبان دارد و بر این باور است که آمریکا حاضر است به هر قیمتی به توافق با ایران دست یابد. 

ادامه مطلب