جنگ

از آسیب‌پذیری تا معماری نهادهای امنیتی ایران

تغییرات و اصلاحات مهم پیش‌ روی کشور را چگونه می‌توان ارزیابی کرد

مسعود رضائی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: آزمون واقعی اصلاحات امنیتی پس از جنگ، نه افزایش تعداد نهادهای نظارتی و ایجاد محدودیت‌های مضاعف، بلکه ترویج نگاه و عملکرد حرفه‌ای با در نظر گرفتن واقعیت‌های میدانی جامعه و اصالت دادن به علوم اجتماعی است که نخبگان سیاسی بتوانند اطلاعات ناخوشایند را بشنوند، فرضیه‌های خود را به چالش بکشند و میان «نفوذ» و «ارتباط» تمایز حرفه‌ای قائل شوند.

ادامه مطلب

شهادت حضرت آقا در میان مردم یک رستاخیز ایجاد کرد

صادق خرازی: ماجرای ایران و آمریکا، ماجرای آب و روغن است/نفوذ در اندیشه‌های امنیتی و اطلاعاتی به‌وفور هست

خرازی با بیان اینکه نمی‌توانم بگویم که نفوذی‌ها مانند اجنه هستند یا مانند انسان‌ها می گوید: «یک نظام برخوردار از اقتدار و قدرت باید المان‌های نفوذ را تشخیص بدهد. نفوذ این شکلی نیست که بگوییم کت‌وشلوارشان سفید یا سرمه‌ای است یا پیراهنشان مشکی یا سفید است. نفوذ نشان می‌دهد تصمیم‌سازی‌ها یا اراده‌های جمعی چگونه نابود می‌شوند و کشور، به جای اینکه پیشرفت کرده و به سوی جلو حرکت کند، به عقب می‌رود.»

ادامه مطلب

چالش‌های جنگ با ایران، بازنگری در رویکرد نظامی واشینگتن را جدی‌تر کرده است

جنگی فراتر از خلیج فارس

جنگ ایران با گذشت نزدیک به هفت ماه، حالا از خلیج فارس فراتر رفته و آرایش جهانی ارتش آمریکا را تحت فشار گذاشته است؛ ناو جورج واشینگتن از ژاپن راهی خاورمیانه می‌شود، پنتاگون بازسازی پایگاه‌های آسیب‌دیده را قطعی نمی‌داند و واشینگتن هم‌زمان نباید چشم از چین در اقیانوس آرام بردارد. در واقع اعزام جورج واشینگتن از ژاپن به خاورمیانه برای گسترش نمادین حضور آمریکا نیست، بلکه برای آن است که جای ناو آبراهام لینکلن را بگیرد.

ادامه مطلب

نگاهی به مصاحبه اخیر وزیر خارجه

منطق محاسباتی جنگ و صلح

ناصر ذاکری نوشت: مصاحبه چند روز پیش وزیر امور خارجه کشورمان واکنش‌های انتقادی متعددی را برانگیخت که البته جای شگفتی هم نداشت. نکته محوری سخنان ایشان این بود که تصمیم درباره تشدید آتش جنگ یا مهار آن نباید در فضای احساسی و هیجانی گرفته‌ شود، بلکه باید از یک مبنا و منطق محاسباتی دقیق پیروی کند.

ادامه مطلب

آنچه تاریخی شد

روابط بین‌الملل و جنگ ایران و آمریکا

ذوالفقار صادقی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: جنگ ۱۲ روزه و ۴۰ روزه، ورای روایت‌ها و داوری‌ها، یک واقعیت سیاسی بنیادین را آشکار کرد: در لحظه خطر مرز اصلی سیاست نه میان خطوط سیاسی قدرت طلب، بلکه میان آنان است که در کنار ایران ایستاده‌اند (ای ایران بخوان) و نه آنان که با سکوت، تردید، توجیه یا همراهی، به متجاوز میدان دادند.

ادامه مطلب

روایت، سود، و عادی سازی

چرا جنگها با دوام می شوند؟

نبی سنبلی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: جنگ ها در ابتدا شکل یک بحران غیر منتظره دا رند اما کم کم از حالت بحران خارج می شوند و به یک نظم تبدیل می شوند.

ادامه مطلب

از جامعه ملل تا سازمان ملل

بحران امنیت جمعی و بازگشت منطق قدرت

علی اصغر بصیری جم در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: سازمان ملل هنوز با جامعه ملل یکسان نیست و از ظرفیت‌های حقوقی، نهادی و جهانی گسترده‌تری برخوردار است. با این حال، تجربه جنگ‌های جاری نشان می‌دهد که خطر اصلی لزوماً فروپاشی این سازمان نیست؛ بلکه فرسایش تدریجی اعتماد به نظام امنیت جمعی و کاهش توان سازمان ملل در ایفای مهم‌ترین مأموریت خود است.

ادامه مطلب

حملات گسترده پهپادهای کی‌یف، شریان‌های انرژی شبه‌جزیره کریمه را مسدود کرد

گرفتاری روسیه در تله آزوف

حملات هماهنگ پهپادهای اوکراینی به نفتکش‌های روس در دریای آزوف، مسیرهای حیاتی انتقال سوخت به شبه‌جزیره اشغالی کریمه را به طور کامل متوقف کرد. این کارزار نامتعارف مرزی بدون اتکا به نیروی دریایی، شریان‌های مالی و لجستیکی ماشین جنگی روسیه را ویران کرده است.

ادامه مطلب

تنگه، کانون تنش جدید

آمریکا در پی چیست؟

پرسشی که از ۱۸ تیر به این سو یعنی بعد از شروع دور جدیدی از تجاوزات غیرقانونی و متخلفانه آمریکا علیه ایران مطرح است، این است که هدف دولت ترامپ از این تجاوزات جدید چیست؟

ادامه مطلب

چطور باید به همسایه شرقی خود نگاه کرد؟

جایگاه و کارکرد پاکستان در معادلات منطقه‌ای

علیرضا رجائی نوشت: پاکستان در مقطع کنونی با مجموعه‌ای از بحران‌های هم‌زمان در حوزه‌های امنیتی، اقتصادی و سیاسی روبه‌رو است؛ بحران‌هایی که دامنه و شدت آنها، توان این کشور را برای مدیریت چالش‌های داخلی و ایفای نقش مؤثر در معادلات منطقه‌ای ‌با محدودیت‌های درخور توجهی مواجه کرده است.

ادامه مطلب

دانش پشت پرده‌ی خشونت نظامی چیست

بررسی تحلیلی جنگ از دیدگاه سامانه‌های دینامیکی و ترمودینامیکی

حسن فتاحی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: جنگ سامانه‌ی پیچیده‌ای است که در آن انرژی مصرف می‌شود و انتروپی بالا می‌رود؛ و اگر درکی ترمودینانیکی از آن داشته باشیم بیشتر به عمق فاجعه پی می‌بریم (دست‌نوشته‌ی فیزیک‌دانی در جنگ جهانی دوم).

ادامه مطلب

اولین سفر علی الزیدی به تهران؛ نگاهی به اهداف راهبردی اولین حضور نخست وزیر جدید عراق در ایران در سایه تحولات جنگ

الزیدی در معادله دشوار تهران–واشنگتن

سفر امروز پنجشنبه اول مرداد ۱۴۰۵ علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق، به تهران در شرایطی انجام می‌شود که خاورمیانه هنوز درگیر پیامدهای دور تازه جنگ تحمیلی آمریکا علیه ایران و بازآرایی موازنه‌های امنیتی و سیاسی منطقه است؛ شرایطی که عراق بیش از هر کشور دیگری از تبعات آن تأثیر می‌پذیرد. ب

ادامه مطلب

بازدارندگی سخت، دیپلماسی هوشمند و بازتعریف قدرت‌

سیاست خارجی در دوران پساجنگ

محسن شریف‌خدائی نوشت: تحولات پس از جنگ‌های اخیر علیه ایران، سیاست خارجی کشور را وارد مرحله‌ای تازه کرده است؛ مرحله‌ای که در آن سه مؤلفه اصلی بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته‌اند: بازدارندگی سخت، دیپلماسی هوشمند و ضرورت بازتعریف قدرت. این سه مؤلفه نه‌تنها چارچوب رفتار خارجی ایران را شکل می‌دهند، بلکه مسیر آینده کشور را در محیطی پرتنش و متغیر تعیین می‌کنند.

ادامه مطلب

بخش بزرگی از توطئه شکست خورده است

خصم امریکایی و یادآوری شش نکته

ذوالفقار صادقی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: بخش بزرگی از توطئه جهانی شکسته شده و این حاصل ایستادگی این ملت بزرگ و فرزندانش در صحنه‌های مختلف است. باید مواظب مکر دشمنان قدرتمند و قسم خورده بود، باید توجه داشت که دیپلماسی ادامه جنگی است در پشت میز و گلوله‌های آن دربازی کلمات نهفته است و مثل جنگ سخت از قواعدی پیروی می‌کند.

ادامه مطلب

تاملی بر آنچه در بدخشان می‌گذرد

یفتل، فراتر از یک نبرد

عبدالناصر نورزاد در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: یکی از مهم ترین درس های رویداد یفتل، ضرورت بازنگری در نگاه مقاومت به مقوله جغرافیاست. جغرافیا به خودی خود مزیت آفرین نیست، مگر آنکه به درستی در خدمت یک راهبرد قرار گیرد.

ادامه مطلب

با توجه به تنش‌هایی که در حال تشدید است

پیشران‌ها و توصیه‌ها برای ماه‌های پیش رو

سید محمد حسینی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در این یادداشت به پیشران‌هایی اشاره می‌شود که برخی پیشران جنگ را تقویت و برخی دیگر پیشران توافق را تقویت می‌کنند. ناگفته وظیفه سیاستمداران مشخص است که ضرورتأ باید پیشران‌های جنگ را تضعیف و پیشران‌های توافق مبتنی بر منافع ملی را تقویت کنند.

ادامه مطلب

جنگ در خلیج فارس روزهای سرنوشت‌سازی برای مهم‌ترین خطوط لوله انتقال انرژی در منطقه رقم زد

خروج نفت عراق از بن‌بست؟

جنگ در خلیج فارس، شاید بیش از همه عراق را متضرر کرد و صادرات نفت این کشور را تقریبا به صفر رساند؛ رخدادی که برای یک کشور کاملا نفتی می‌تواند به معنی بروز آشوب و ناآرامی‌های داخلی باشد.

ادامه مطلب

آش و آشتی در کار نخواهد بود!

خطوطی پیرامون مذاکره، پرهیز و اشتیاق و دیگر چیزها

احسان اقبال سعید در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: اساس مذاکره اما امریست یکسر انسانی و مشحون سهو و لغو و نیز خدعه و خیانت و نیز خدمت و بی تصمیمی که با امر منزه و متعالی در باور دینی و حق طلبانه تباینی ندارد و نه در آن مقدسان و مقدسات به میان و میانه می آید و نه موضوعات رنگ غیرقابل توزین و تاخت دارند.

ادامه مطلب

الزامات صیانت از دستاوردهای راهبردی ایران

از میدان تا دیپلماسی

محمدمهدی مظاهری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: فروکش کردن نسبی شعله‌های درگیری مستقیم، به معنای بازگشت به الگوهای سنتی موازنه قوا یا استقرار ثباتی پایدار نیست؛ بلکه نظام منطقه‌ای را وارد یک هندسه امنیتی جدید، پویا و متمایز ساخته است.

ادامه مطلب

حملات پهپادی اوکراین، جنگ را به عمق اقتصاد روسیه کشانده است

پهپادها علیه ماشین جنگی پوتین

روسیه می‌خواست جنگ را در خاک اوکراین نگه دارد؛ اما پهپادهای کی‌یف، جنگ را به پالایشگاه‌ها، پل‌ها، کارخانه‌ها و حساب‌های بانکی روس‌ها کشانده‌اند. کرملین در تلاش است به کارزار فزاینده حملات پهپادی اوکراین پاسخ دهد؛ حملاتی که هر روز عمیق‌تر وارد خاک روسیه می‌شوند، تأسیسات کلیدی تولید سلاح را هدف قرار می‌دهند، سهم بیشتری از ظرفیت پالایش نفت را از مدار خارج می‌کنند و کمبود سوخت را در سراسر کشور دامن می‌زنند.

ادامه مطلب

لزوم نگاه متفوات به معادلات

این لبنان، چگونه همان «لبنان» می‌شود؟

حسین نصیری نوشت: در مقام پاسداشت خون‌های به‌ناحق ریخته مردمی مظلوم و حفظ و تقویت دستاوردهای موجود و در چارچوب منافع و آینده کشور، به نظر می‌رسد می‌توان‌ یا باید نگاهی متفاوت از گذشته به حزب‌الله و اصولا لبنان و قوام و آبادانی و رونق آن داشت.

ادامه مطلب

جنگ شناختی، فریب ذهنی و مه شناختی

چرا سیاستمداران گاهی واقعیت را نمی‌بینند؟

محمد کریمی سرابی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: در سال‌های اخیر مفهوم «جنگ شناختی» (Cognitive Warfare) به یکی از موضوعات مهم مطالعات امنیتی و راهبردی تبدیل شده است. در این نوع جنگ، هدف اصلی نابودی زیرساخت‌های فیزیکی یا اشغال سرزمین نیست، بلکه تأثیرگذاری بر ادراک، قضاوت و تصمیم‌گیری افراد و جوامع است (Claverie & du Cluzel, ۲۰۲۲). به بیان دیگر، اگر جنگ اطلاعاتی به دنبال کنترل اطلاعات باشد، جنگ شناختی تلاش می‌کند فرآیند اندیشیدن را تحت تأثیر قرار دهد.

ادامه مطلب

بزرگترین تصمیم راهبردی که تهران گرفته است

ظهور ایران جدید

صادق ملکی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می‌نویسد: تصمیم میدان و دیپلماسی که به تفاهم‌نامه منجر شده و قرار است مفاد آن در ژنو امضا شود را پس از انقلاب بزرگترین تصمیم راهبردی ایران می‌دانم. این تفاهم مقدمه ظهور ایران جدید خواهد بود.

ادامه مطلب

تأملی بر شکاف انتظارات و تورم

آنتروپی در سایه جنگ

محسن راجی‌اسدآبادی نوشت: در بحران‌های طولانی جوامع در حال توسعه، نگاه‌ها اغلب به تهدیدات خارجی و مذاکرات فرسایشی با قدرت‌های بزرگ دوخته می‌شود، اما آنچه در لایه‌های پنهان رخ می‌دهد، شاید مهلک‌تر باشد. داده‌های بانک جهانی نشان می‌دهد خسارات اقتصادی مستقیم منازعات در سال ۲۰۲۴ میلادی به حدود ۲۰ تریلیون دلار، معادل ۱۱.۶ درصد از تولید ناخالص داخلی جهانی رسیده است.

ادامه مطلب

خطر تبدیل جنگ به سرنوشت تحریم‌ها

علیرضا سلطانی نوشت: در شرایط و ساختار پرآشوب خاورمیانه، شکسته‌شدن تابوهای دیرپا، پیش‌درآمد ورود به نظم‌های جدید یا بی‌نظمی‌های پایان‌ناپذیر است. طی سال‌های اخیر، دو تابوی بزرگ در سیاست خارجی ایران فروریخت:

ادامه مطلب

اگر مسیر مصالحه هموار شود، آثار آن فقط در سیاست خارجی نخواهد ماند؛ فضای داخلی و اقتصاد ایران نیز دگرگون خواهد شد

پس از جنگ، میدان و دیپلماسی به یک نقطه مشترک رسیده‌اند

محمدحسین بنی‌اسدی در گفت وگو با دیپلماسی ایرانی اعتقاد دارد که کاهش سطح تنش‌های سیاسی و امنیتی می‌تواند افق روشن‌تر و قابل پیش‌بینی‌تری پیش روی اقتصاد ایران قرار دهد. اقتصاد بیش از هر چیز به ثبات نیاز دارد و سرمایه، چه داخلی و چه خارجی، از نااطمینانی و ریسک‌های سیاسی گریزان است. هر اندازه فضای بین‌المللی ایران باثبات‌تر شود، امکان برنامه‌ریزی بلندمدت، جذب سرمایه، توسعه تجارت و افزایش رشد اقتصادی نیز بیشتر خواهد شد.

ادامه مطلب

نگاهی به مخالفان مذاکرات

مبارزه همراه با مذاکره؟ مسئله این است

محسن هاشمی رفسنجانی نوشت: ‌حدود صد روز از شروع جنگ رمضان می‌گذرد. خوشبختانه حس پیروزی ایران بر مردم و جهان حکمفرماست. ولی جامعه از جنگ و صلح، امنیت و ناامنی، فقر و رفاه، نگران است و در این شرایط برخی از کسانی که رسانه ملی و تریبون‌های رسمی و خیابان را در اختیار دارند، بیشتر بر طبل مبارزه بدون مذاکره می‌کوبند و مذاکره را خیانت و ننگ معرفی می‌کنند.

ادامه مطلب

درباره تصویب قطعنامه پایان جنگ در مجلس نمایندگان ایالات متحده

دکترین امتناع قضایی سازی مسائل سیاسی در دیوان عالی فدرال

عباس ترابی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی درباره مفهوم حقوقی "دکترین امتناع قضایی سازی مسائل سیاسی در دیوان عالی فدرال" معتقد است که قضات دیوان عالی برای مصون ماندن از شائبه دخالت نهاد قضائی دیوان عالی در سیاست و پرهیز از ورود به اختلافاتی که گاه و بی گاه فی مابین کنگره و کاخ سفید روی می دهد، در قالب یک دکترین با عنوان امتناع قضایی می خواهند سیاست و مسائل مرتبط با آن را به خود کنگره و کاخ سفید واگذار کرده و از ورود به چنین موضوعاتی که ماهیتا سیاسی هستند و ارتباطی با مسائل و موضوعات حقوقی-قضایی ندارند خودداری کنند. حال در این میان و با تصویب قطعنامه پایان جنگ در مجلس نمایندگان، اگرچه دموکرات های کنگره راه طولانی برای موظف ساختن رئیس‌جمهور به ترک مخاصمه با جمهوری اسلامی دارند و در این راه باید چنین قطعنامه ای در صحن علنی مجلس سنا نیز به رأی گذاشته شود و در صورت تصویب باید برای تبدیل شدن به قانون به کاخ سفید ارسال شده تا رئیس‌جمهور در صورت تمایل با امضای خود این قطعنامه را به مصوبه قانونی تبدیل کند. اما نیک می دانیم که دونالد ترامپ از امضای چنین قطعنامه ای خودداری کرده و آن را وتو خواهد نمود و برای نادیده انگاشتن وتوی رئیس‌جمهور باید قطعنامه مذکور در هر یک از صحن های علنی مجلس نمایندگان و سنا به طور مجزا جائز دو سوم آرای نمایندگان شود تا این قطعنامه بدون امضای رئیس‌جمهور به قانون تبدیل شود. 

ادامه مطلب

اینجا جای کاسبی با رادیکالیسم نیست

دیپلماسی در نقطه صفر مرزی

امیر نیک‌رویان نوشت: مذاکرات امروزی که دستگاه دیپلماسی کشور درگیر آن است، امتداد روزمرگی‌های دیپلماتیک گذشته یا یک پرونده عادی در بایگانی وزارت خارجه نیست. این‌ بار مسئله صرفا تحریم‌های اقتصادی، درصد غنی‌سازی اورانیوم، مکانیسم ماشه یا رزومه فلان دیپلمات نیست.

ادامه مطلب

زلنسکی به رئیس‌جمهور روسیه نامه نوشت

درخواست غیرمنتظره از پوتین

ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین با نوشتن نامه‌ای به پوتین، همتای روس خود، از او درخواست دیداری چهره‌ به چهره کرد. رئیس‌جمهور اوکراین پیشنهاد داد این دیدار در کشوری بی‌طرف برگزار شود و هم‌زمان ترامپ گفت هر دو طرف باید امتیازهایی بدهند. این نخستین بار از زمان آغاز تهاجم تمام‌عیار روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ است که زلنسکی به‌طور علنی نامه‌ای مستقیم برای پوتین می‌نویسد. این نامه در عین حال انتقادی گسترده از ۲۶ سال زمامداری رهبر روسیه به شمار می‌رود.

ادامه مطلب