مصطفی روستایی
درآمدی بر یک چالش ملی و فرا-حکمرانی (بخش آخر)
کاهش برد موشکی و آیندهی امنیت «ایران» در نظم جدید خاورمیانه
فریدون علیمازندرانی، حسن فتاحی و مصطفی روستایی در آخرین بخش از سلسله یادداشتهای مشترک خود برای دیپلماسی ایرانی مینویسند: کاهش برد موشکی به ۵۰۰ کیلومتر، از نظر راهبردی یک اشتباه بنیادی سخت و سنگین و پرهزینه و پرتبعات تلقی میشود؛ اشتباهی که نهفقط ابزار نظامی، بلکه موقعیت، اعتبار و بازدارندگی کشور را نشانه میگیرد.
ادامه مطلب
درآمدی بر یک چالش ملی و فرا-حکمرانی (بخش نهم)
معنای راهبردی و پیامدهای کاهش برد موشکی در ساختار قدرت ایران
فریدون علیمازندرانی، حسن فتاحی و مصطفی روستایی در سلسله یادداشتهای مشترک خود برای دیپلماسی ایرانی مینویسند: کاهش برد موشکی ایران نه یک تصمیم فنی محدود، بلکه «یک تغییر راهبردی خطرناک» است که پیامدهای آن از سطح نظامی آغاز میشود و تا لایههای ژئوپلیتیکی، اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و حتی روانی امتداد مییابد.
ادامه مطلب
درآمدی بر یک چالش ملی و فرا-حکمرانی (بخش هشتم)
عقبنشینی از بازدارندگی فعال به دفاع انفعالی و پیامدهای راهبردی آن برای امنیت ایران
فریدون علیمازندرانی، حسن فتاحی و مصطفی روستایی در سلسله یادداشتهای مشترک خود برای دیپلماسی ایرانی مینویسند: در چهار دههی اخیر، بخش عمدهی امنیت ایران بر این فرض بنا شده بود که هر حملهی دشمن، میتواند با ضربهای بسیار سنگینتر پاسخ داده شود. این امکان، دشمن را از محاسبهی جنگ بازمیداشت، زیرا جنگ با ایران چیزی نبود که بتوان با هزینهی کم آغاز کرد. اما وقتی برد به ۵۰۰ کیلومتر کاهش یابد، ایران دیگر نمیتواند مراکز حیاتی دشمن را تهدید کند و همین مسئله دشمن را از حالت بازدارندگی به حالت هجوم منتقل میکند. در این وضعیت، ایران عملاً از حالت «جلوگیری از جنگ» به حالت «تحمل جنگ» منتقل میشود.
ادامه مطلب
درآمدی بر یک چالش ملی و فرا-حکمرانی (بخش ششم)
حذف قابلیت «تنبیه راهبردی» و اثرات آن بر بازدارندگی ایران و رفتار دشمنان
فریدون علیمازندرانی، حسن فتاحی و مصطفی روستایی در سلسله یادداشتهای مشترک خود برای دیپلماسی ایرانی مینویسند: از دست دادن قدرت تنبیه فقط یک تغییر عملیاتی نیست؛ یک تغییر روانی هم هست. بازدارندگی واقعی زمانی موفق است که دشمن از پاسخ طرف مقابل بترسد، حتی اگر آن پاسخ عملاً هرگز اجرا نشود. ترس دشمن از «نااطمینانی» نسبت به قدرت ایران، خود یکی از مهمترین ابزارهای بازدارندگی بوده است.
ادامه مطلب
درآمدی بر یک چالش ملی و فرا-حکمرانی (بخش ششم)
اثرات کاهش برد موشکی بر امنیت ملی، انسجام داخلی و ادراک تهدید در محیط داخلی
کاهش برد موشکی به ۵۰۰ کیلومتر، بهظاهر یک محدودیت تکنیکی است، اما در عمل، ساختار امنیت ملی ایران، نحوهی توزیع قدرت، احساس امنیت مردم و حتی انسجام سیاسی داخلی را تحت تأثیر قرار میدهد.
ادامه مطلب
درآمدی بر یک چالش ملی و فرا-حکمرانی (بخش پنجم)
فروپاشی توان ضربت دوم و پیامدهای آن بر بازدارندگی و رفتار دشمن
فریدون علیمازندرانی، حسن فتاحی و مصطفی روستایی در یادداشت مشترکی برای دیپلماسی ایرانی مینویسند: در دکترین دفاعی ایران – که بر خلاف بسیاری از قدرتهای بزرگ فاقد شبکهی متحدان رسمی، سپر دفاعی چندلایه یا نیروهای هوایی پیشرفته است – توان ضربت دوم نه یک عنصر فرعی، بلکه ستون فقرات بازدارندگی است. کاهش برد موشکی به ۵۰۰ کیلومتر، دقیقاً همین ستون را هدف میگیرد و توازن امنیتی را بهشکل خطرناکی تغییر میدهد.
ادامه مطلب
درآمدی بر یک چالش ملی و فرا-حکمرانی (بخش چهارم)
انگیزههای آشکار و پنهان ایالات متحده در تلاش برای محدودسازی برد موشکی ایران
فریدون علیمازندرانی، حسن فتاحی و مصطفی روستایی در یادداشت مشترکی برای دیپلماسی ایرانی مینویسند: واقعیت ژئوپلیتیک خاورمیانه نشان میدهد که این تلاشها بسیار فراتر از یک دغدغهی فنی یا امنیتی هستند. ایالات متحده، بهعنوان معماری که دهههاست نظم امنیتی خاورمیانه را شکل داده، انگیزههایی چندلایه برای تحمیل محدودیت موشکی بر ایران دارد. این انگیزهها را میتوان در دو دستهی بزرگ تحلیل کرد: «انگیزههای آشکار» که در سطح دیپلماسی بیان میشوند، و «انگیزههای پنهان و راهبردی».
ادامه مطلب
درآمدی بر یک چالش ملی و فرا-حکمرانی (بخش سوم)
پیامدهای ژئوپلیتیکی و راهبردیِ کاهش برد موشکی بر توازن قدرت در خاورمیانه
فریدون علیمازندرانی، حسن فتاحی و مصطفی روستایی در یادداشت مشترکی برای دیپلماسی ایرانی مینویسند: خاورمیانه از جمله معدود مناطقی در جهان است که «هیچ معماری امنیت جمعی» در آن وجود ندارد. نه اتحادیهی دفاعی، نه سازوکار منطقهای برای مدیریت بحران، و نه هیچ نهاد مشترکی که بتواند حملهی یک قدرت به قدرت دیگر را با سازوکارهای حقوقی مهار کند. در چنین فضایی، امنیت کشورها بر «بازدارندگی خودمحور» استوار است؛ یعنی هر کشور باید آنقدر قدرت داشته باشد که دشمن را از تهاجم منصرف کند.
ادامه مطلب
درآمدی بر یک چالش ملی و فرا-حکمرانی (بخش دوم)
پیامدهای عملیاتی و میدانیِ کاهش برد موشکی به ۵۰۰ کیلومتر
فریدون علیمازندرانی، حسن فتاحی و مصطفی روستایی در یادداشت مشترکی برای دیپلماسی ایرانی مینویسند: نخستین پیامد این محدودیت، «اجبار به استقرار مرزی» است. ایران امروز میتواند از عمق جغرافیایی گسترده خود استفاده کند و موشکهایی با برد هزاران کیلومتر را از نقاط امن، پنهان، کوهستانی و سختهدف قرارده، شلیک کند. اما با کاهش برد، این مزیت حیاتی از میان میرود و نقطهی شلیک باید تا حد ممکن به هدف نزدیک شود.
ادامه مطلب
درآمدی بر یک چالش ملی و فرا-حکمرانی (بخش اول)
نگاهی تحلیلی به پیامدهای درخواست کاهش بُرد موشکی توسط آمریکا و همپیمانانش
فریدون علیمازندرانی، حسن فتاحی و مصطفی روستایی در یادداشت مشترکی برای دیپلماسی ایرانی مینویسند: توسعهی موشکهای بالستیک/ پرتابیک و کروز نه تنها یک انتخاب نظامی، بلکه پاسخی ضروری به ترکیب نامتوازن قدرت در منطقه و فقدان حمایتگر خارجی برای امنیت ایران بوده است.
ادامه مطلب
رودررو با فروپاشی سیارهای
پیامدهای ناگوار جنگهای بزرگ و ضرورت یافتن سازوکار صلحآمیز
حسن فتاحی، زهرا محبیپورکانی، فریدون علیمازندرانی و مصطفی روستایی در یادداشت مشترکی برای دیپلماسی ایرانی مینویسند: این مقاله نتیجهی یک دورهمی اینترنتی بود که با دشواری بسیار برگزار کردیم و هرکدام از ما دیدگاههایی را مطرح کردیم. در این مقاله تلاش کردیم نشان دهیم که اگر جنگ دربگیرد، چه خواهد شد و پیامدهای آن چیست؛ و وقتی پیامدها را بخوانید درمییابید که چرا تلاش برای صلح – بهویژه صلح بزرگمقیاس منطقهای یا جهانی ضروری است.
ادامه مطلب