مهسا مژدهی نوشت: درست زمانی که نوری المالکی خود را آماده میکرد تا به کاخ نخستوزیری در منطقه سبز بغداد بازگردد، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، با انتشار پستی در شبکههای اجتماعی، عراق را وارد دور تازهای از بیثباتی سیاسی کرد. بیثباتیای که با تحقیری عمیق علیه عراقیها همراه شد تا خشم آنها را از دخالتهای خارجی در امور این کشور برانگیزد و تشکیل دولت را به تعویق بیندازد.
ادامه مطلب
کوروش احمدی نوشت: نتیجه مذاکرات مسقط هنوز در هاله ابهام قرار دارد. در شرایطی که هنوز تا این ساعت، مقامات آمریکایی اظهارنظر محتوایی چندانی نکردهاند، نتیجهای که از سخنان آقای عراقچی میتوان گرفت، این است که کار عمدتا در حد «انتقال نقطهنظرات» انجام و قرار شده «در پایتختها مشورتهایی انجام و درباره چگونگی ادامه روند تصمیمگیری شود».
ادامه مطلب
مهرداد احمدی شیخانی نوشت: در فضانوردیِ بینسیارهای، اصطلاحی هست با عنوان «پنجره پرتاب»، به این معنا که اگر قرار باشد مثلا سفینهای به سوی ماه یا مریخ یا هرکدام از اجرام سماوی پرتاب شود، اینگونه نیست که مثلا هر وقت دلمان خواست، بتوانیم چنین کنیم، بلکه در فرصتهای بخصوصی این امکان به شکلی محدود فراهم میشود که اگر از آن فرصت محدود بهره گرفته نشود، زمان از دست میرود.
ادامه مطلب
در حالی که روز گذشته (جمعه) نگاهها به سوی مسقط دوخته شده بود و همگان منتظر دود سفید توافق یا دود سیاه جنگ بودند، سرانجام دور تازه مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا با میانجیگری عمان به مرحله سوم رسید و نهایتا تبادل پیامها میان دو طرف بدون نتیجه ملموس پایان یافت، تا روشن شود که مسیر دیپلماتیک در روزهای آتی به سمت تفاهم خواهد رفت یا تشدید تنشها. البته عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، پس از پایان گفتوگو با آمریکا در پایتخت عمان، شروع مذاکرات را «خوب» توصیف کرد و افزود که «نمیخواهم زود قضاوت کنم، اما اگر ادامه روند مذاکرات به همین شکل باشد میشود به یک چارچوب مورد توافق رسید».
ادامه مطلب
محمد محمودی کیا در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: تجربه تاریخی نشان میدهد که نادیده گرفتن ابعاد ژئوپلیتیکی چالش، به سادهانگاری راهکارها و عدم موفقیت منجر میشود. بنابراین برای دستیابی به منافع و امنیت ملی، لازم است رویکردی علمی، منطقی و راهبردی اتخاذ شود که همه سطوح چالشها و ابعاد پیچیده آن را در نظر بگیرد.
ادامه مطلب
فاطمه خادم شیرازی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: ایران برخلاف بسیاری از بازیگران، توانسته است شکستها را به فرصت یادگیری تبدیل کند. این روند با بازطراحی ابزارها و تقویت سازگاری راهبردی همراه بوده است. ازاینرو، مشکل اصلی آمریکا در قبال ایران نه کمبود ابزار، بلکه ناتوانی ساختاری در یادگیری از شکستهای خود است.
ادامه مطلب
علیرضا سلطانی می نویسد: در هفتههای گذشته، همزمان با افزایش محسوس فعالیتهای نظامی ایالات متحده پیرامون ایران، بار دیگر سناریوی رویارویی نظامی واشنگتن و تهران به صدر تحلیلهای امنیتی و سیاسی منطقه بازگشته است.
ادامه مطلب
در فضای کنونی که بار دیگر نشانههایی از تحرک دیپلماتیک در پرونده هستهای ایران و آمریکا دیده میشود، نباید از کنار برخی علائم هشداردهنده بهسادگی عبور کرد. آنچه از مواضع غیررسمی و پیامهای منتقلشده از سوی طرف آمریکایی برمیآید، این است که مطالبات واشنگتن صرفا به خروج یا محدودسازی اورانیوم غنیشده با خلوص ۶۰ درصد محدود نمیشود، بلکه نگاه ایالات متحده به سمت کل ذخایر اورانیوم غنیشده ایران متمایل شده است. چنین رویکردی، در عمل به معنای عبور از چارچوبهای پیشین و طرح مطالباتی حداکثری است که میتواند مسیر پیشرو را با ابهامها و مخاطرات جدی مواجه کند.
ادامه مطلب
کیوان محلهای در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: این مقاله در پی آن است تا با بررسی سیاستهای دوران ترامپ، نشان دهد که این دوره را باید حلقهای مهم و شتابدهنده در گذار به یک نظم چندقطبی جدید دانست، نظمی که در آن قدرت میان بازیگران متعدد و متنوعی توزیع شده است.
ادامه مطلب
محسن شریف خدایی نوشت:پیشنهاد اخیرواشنگتن به هند و چین برای جایگزینی نفت ایران و روسیه با نفت ونزوئلا، در امتداد همان راهبردی باشد که سالهاست در قبال تهران دنبال میشود: کاهش حداکثری درآمدهای نفتی، محدود کردن عمق راهبردی ایران در خلیج فارس و دریای عمان، و در عین حال باز نگه داشتن «دیپلماسی و مذاکره» برای واداشتن تهران به پذیرش توافقی جدید. این ترکیبِ ظاهراً متناقض از فشار و دعوت، در واقع قلب چیزی است که در ادبیات روابط بینالملل «دیپلماسی اجباری» نامیده میشود؛ یعنی استفاده همزمان از تهدید و امکان توافق، برای تغییر رفتار طرف مقابل بدون رفتن به جنگ تمامعیار.
ادامه مطلب
رهبر انقلاب اسلامی در دیدار اقشار مختلف مردم، تاکید کردند: آمریکاییها بدانند که اگر این دفعه جنگ راه بیندازند، این جنگ، جنگ منطقهای خواهد بود.
ادامه مطلب
محمدحسین عمادی می نویسد:جهان امروز در یکی از پرتنشترین و بیثباتترین مقاطع چند دهه اخیر خود قرار دارد. از جنگ اوکراین و پیامدهای ژئوپلیتیک آن گرفته تا بحران غزه، تشدید رقابت آمریکا و چین، فروپاشی نظم اقتصادی پس از جهانیسازی کلاسیک و بازگشت سیاست قدرت به صحنه روابط بینالملل، همگی نشاندهنده گذار از نظمی قدیمی به وضعیتی نامطمئن و پرمخاطرهاند.
ادامه مطلب
در حالی که این روزها شاهد افزایش تنش و اوجگیری دوباره نگرانیها از احتمال درگیری نظامی میان ایران و آمریکا هستیم و کماکان گزینه جنگ روی میز است، ناگهان قطبنمای دیپلماسی به سمت ترکیه چرخید؛ چرخشی معنادار که نگاهها را از فضای تهدید و ناوهای جنگی، به آنکارا و ظرفیت میانجیگرانه این کشور معطوف کرد. اکنون ترکیه در موقعیتی قرار گرفته که میتواند یکی از حساسترین منازعات جاری در منطقه را از لبه تقابل نظامی، به مسیر گفتوگو بازگرداند؛ مسیری باریک، پرریسک و زمانمند که هر خطای محاسباتی در آن میتواند هزینههای سنگینی بهدنبال داشته باشد.
ادامه مطلب
فرهاد قادری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: پرسش اصلی این یادداشت این است: اسرائیل چگونه تلاش کرده بازدارندگی آسیبدیده خود را احیا کند؟ و آیا این تلاشها واقعاً به «بازگشت تعادل قوا» منجر شده یا سیاستهای جدید به «ناامنی بیشتر» انجامیده است؟ تعادل قوا در خلیج فارس چگونه شکل گرفته و امروز چه تغییراتی را تجربه میکند؟ و مهمتر: واقعگرایی تا چه حد میتواند این تحولات را تبیین کند.
ادامه مطلب
این روزها فضای سیاست خارجی پیچیدهتر از هر زمان دیگری است و ما با نوعی «روزشمار» و حتی «ساعتشمار» بحران مواجهیم؛ وضعیتی که در آن، همزمان نشانههای فزایندهای از تشدید فشار نظامی، ابهام در تصمیمگیری سیاسی و تلاشهای پراکنده برای فعالسازی کانالهای دیپلماتیک دیده میشود. تحرکات اخیر آمریکا در منطقه، اظهارات متناقض دونالد ترامپ درباره ایران و همزمانی آن با پیامهای غیررسمی دیپلماتیک، تصویری سیال و پرریسک از شرایط کنونی ترسیم کرده است؛ تصویری که در آن، هیچ سناریویی را نمیتوان به طور کامل منتفی دانست؛ از آغاز مذاکرات تا شروع جنگ دوباره.
ادامه مطلب
علیرضا رجائی می نویسد: واکنش نخبگان سیاسی در مناطق مختلف جهان، از آمریکای لاتین تا آسیا و اروپا، نشان میدهد این رویکرد بیش از هر زمان دیگری به «قانون جنگل» نزدیک شده است؛ وضعیتی که بسیاری آن را با تعابیری مانند «روانپریشی قدرت»، «زیادهخواهی افسارگسیخته» و حتی «جنون سیاسی» توصیف میکنند.
ادامه مطلب
از زمان عملیات ایالات متحده در ونزوئلا که به بازداشت نیکلاس مادورو، رئیسجمهور این کشور انجامید، کوبا خود را در خطر بسیار میبیند. این کشور با وابستگی فراوان به کاراکاس از نظر اقتصادی و سیاسی، تحت فشار فراوان قرار گرفته است.
ادامه مطلب
همزمان با انتشار جزئیات اولیهای از توافق احتمالی میان دولت ترامپ و گرینلند، دبیر کل ناتو هم در مواضعی کمسابقه رویکرد دولت آمریکا در قبال این جزیره استراتژیک را تأیید کرد. جزئیات منتشرشده درباره گرینلند نشان میدهد این توافق صرفا یک موضوع سیاسی یا نمادین نیست، بلکه بستهای چندلایه با ابعاد امنیتی، اقتصادی و ژئوپلیتیک را در بر میگیرد.
ادامه مطلب
عراق سرزمین بحرانهای پیاپی است و در بیش از شش دهه گذشته به ندرت فصلی را بدون بحران از سر گذرانده. پس از انتخابات پارلمانی اخیر در این کشور، بحران شکلگیری دولت در میان اتحادهای گوناگون و ناهمخوان به هسته اصلی درگیریهای سیاسی بدل شد.
ادامه مطلب
حسین حقگو می نویسد: اگر دخالتهای خارجی (مستقیم و غیرمستقیم) میتوانند وضعیت اقتصادی کشور را با چنین بحرانهای عظیمی مواجه کنند (کسری بودجه چندصد هزار میلیارد تومانی، ورشکستگی نظام بانکی و تأمین اجتماعی، سرمایهگذاری و رشد اقتصادی منفی، حجم نقدینگی ۱۳ هزار همتی، تورم ۵۰درصدی و...) پس جایگاه، مسئولیت و تدابیر نظام حکمرانی در این میان چه میشود و کجای ماجراست؟
ادامه مطلب
سیدمصطفی هاشمیطبا می نویسد: هنگامی که یک سند تاریخی چندصدساله یا چندهزارساله را به دست فرد عامی بیسوادی بدهید، بهترین استفاده از آن را تمیزکردن شیشه تاری میداند که چشم او را آزار میدهد و ازاینرو عجیب نیست از کسی که نه تاریخ میداند و نه به روابط بینالملل و مکانیسمهای پنهان توطئههای جهانی آگاه است و علاوه بر آن امر بر او مشتبه شده و با بیماری بزرگبینی احساس استعلا میکند و به این روی راه بیراههای برای خود و کشور میگشاید.
ادامه مطلب
رافائل گروسی، مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، روز سهشنبه در گفتوگو با خبرگزاری رویترز و در حاشیه نشست مجمع جهانی اقتصاد در داووس، اعلام کرد آژانس تاکنون موفق شده است تمامی ۱۳ تأسیسات هستهای اعلامشده ایران را که هدف حملات نظامی قرار نگرفتهاند، بازرسی کند، اما هنوز امکان بازرسی از سه سایت کلیدی نطنز، فردو و اصفهان که در ماه ژوئن هدف بمباران قرار گرفتند، فراهم نشده است.
ادامه مطلب
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در واکنش به رفتارهای اخیر آمریکا و اروپا، با یادآوری خروج یکجانبه واشنگتن از برجام در دوره نخست ریاستجمهوری دونالد ترامپ، تأکید کرد کشورهای اروپایی با تبعیت از این اقدام و حتی همراهی با آن، امروز با همان منطق یکجانبهگرایانه مواجه شدهاند.
ادامه مطلب
امروز بیستم ژانویه ۲۰۲۶ است. یک سال پیش و در چنین روزی دونالد ترامپ به کاخ سفید بازگشت تا ملتهبترین یا حداقل، یکی از ملتهبترین دورههای روابط آمریکا و ایران پس از انقلاب را رقم بزند. در مقام قیاس، بیشک آنچه در سال ۲۰۲۵ یعنی یک سال اول دولت دوم ترامپ بر ایران گذشت، کاملا متفاوت از تحولاتی بود که در دولت نخست او طی سالهای ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۱ بر ایران حادث شد.
ادامه مطلب
پولیتیکو با ۹ مقام اتحادیه اروپا، افراد داخلی ناتو، کارشناسان دفاعی و دیپلماتها صحبت کرد تا چگونگی تصرف این جزیره غنی از مواد معدنی و از نظر استراتژیک مهم در قطب شمال توسط ایالات متحده را بررسی کند.
ادامه مطلب
ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا ظاهرا برخلاف خواسته اپوزیسیون حکومت ونزوئلا، به یک نتیجهگیری تلخ اما واقعگرایانه رسیدهاند: برای جلوگیری از هرجومرج مطلق در این کشور، باید روی مهرههای کلیدی همان حکومتی شرط بست که دههها دشمن شماره یک واشنگتن در منطقه بود.
ادامه مطلب
محسن شریف خدایی می نویسد: در دور دوم ریاستجمهوری ترامپ، سیاست خارجی ایالات متحده شاهد چرخشی کمسابقه بوده است؛ چرخشی که بسیاری آن را بازگشت به منطق قرن نوزدهم و احیای نسخهای جدید از دکترین مونرو میدانند. استقرار ناوهای جنگی آمریکا در دریای کارائیب، تهدید به توقیف نفتکشها و استفاده از زبان زور در قبال دولتهای منطقه، یادآور دورانی است که به «دیپلماسی کشتیهای توپدار» مشهور است.
ادامه مطلب
جلال خوش چهره می نویسد: فارغ از هر سناریویی که واشنگتن برای سرنوشت نیکلاس مادرو و همسر دربندش در نظر داشته باشد، اما شیوه عمل و سطح نگرش به آینده ونزوئلا در چارچوب سیاست "رئال پولیتیک" دولت "دونالد ترامپ" یک مفهوم روشن را پیش چشم میگذارد؛ این که ترامپ نه در پی استقرار دموکراسی مطالبهگر در این کشور بوده و نه برخلاف ادعاهای گذشتهاش، سقوط، فروپاشی و یا تغییر رفتار نظام سیاسی این کشور را در دستور کار داشته است.
ادامه مطلب
کوروش احمدی می نویسد: اقدام ترامپ به ربودن یک رئیس کشور از محل زندگیاش، جهان را تکان داده است. او پیش از این نیز نشان داده بود که احترامی برای قواعد نظام بینالمللی لیبرال که حاکمیت ملی و اصل برابری و تمامیت ارضی کشورها مطابق منشور ملل متحد در مرکز آن است، قائل نیست.
ادامه مطلب
فرزاد محمدی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: دیدگاهها و رویکردهای امنیتی مطرح شده در دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ، متکی بر مبانی واقعگرایی تهاجمی، محاسبات صرفاً ابزاری، گرایش به عمل یکجانبه و امنیتیسازی تمامعیار مناسبات اقتصادی است. در این پارادایم، آمریکای جنوبی نه بر پایه اصول و هنجارهای دموکراتیک یا همپیمانی فکری و ایدئولوژیک، که صرفاً از منظر معیارهای هزینه-فایده ارزیابی میشود.
ادامه مطلب