قدرت واقعی اقتصاد چین

نویسنده: لی جیانان، رئیس دفتر CMG در تهران

دیپلماسی ایرانی: اقتصاد چین به‌عنوان دومین اقتصاد بزرگ جهان و بزرگ‌ترین قدرت تولیدی کره زمین، در سال‌های اخیر با وجود چالش‌های خارجی و فشارهای جهانی، همچنان نشانه‌های واضحی از قدرت، انعطاف‌پذیری و پویایی ساختاری را به نمایش گذاشته است. در سال ۲۰۲۵ تولید ناخالص داخلی این کشور با رشد ۵ درصدی به مرز تاریخی بیش از ۱۴۰ تریلیون یوان رسید و در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ نیز با رشد ۴٫۷ درصدی به رقم ۶۹٫۵۷ تریلیون یوان دست یافت. این عملکرد در حالی رقم خورده که بسیاری از اقتصادهای بزرگ جهان با کندی رشد و بی‌ثباتی مواجه بوده‌اند و چین همچنان یکی از مهم‌ترین موتورهای رشد جهانی به‌شمار می‌رود.

یکی از پایه‌های اصلی این قدرت اقتصادی، برنامه اصلاحات و توسعه نظام مالی است که توسط بانک مرکزی چین برای دوره ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ تدوین شده است. در این برنامه بر ایجاد نظام سیاست پولی علمی و باثبات همراه با نظام جامع احتیاطی کلان تأکید شده و قرار است از کارکردهای حجمی و ساختاری ابزارهای سیاست پولی و اعتباری به‌طور کامل بهره‌برداری شود. بازار نقش تعیین‌کننده خود را در شکل‌گیری نرخ ارز بهتر ایفا می‌کند و نرخ ارز یوآن در سطحی متعادل و معقول، به‌طور اساسی پایدار نگه داشته می‌شود. ساخت نظام تضمین ثبات مالی تقویت می‌گردد و ریسک‌های مالی در حوزه‌های کلیدی به‌صورت محتاطانه رفع خواهد شد. این سیاست‌ها فضایی پیش‌بینی‌پذیر و امن برای سرمایه‌گذاری و تولید فراهم می‌کنند و به حفظ ثبات کلان اقتصادی کمک شایانی می‌رسانند.

قدرت واقعی اقتصاد چین را می‌توان در بخش‌های پیشرو آن مشاهده کرد. ارزش افزوده تولیدات صنعتی در نیمه نخست ۲۰۲۶ رشد ۵٫۴ درصدی را ثبت کرد و در این میان، تولیدات پیشرفته و با فناوری بالا با رشد ۱۳٫۳ درصدی و تجهیزات‌سازی با رشد ۹٫۳ درصدی، پیشتاز بودند. چین برای شانزدهمین سال پیاپی بزرگ‌ترین تولیدکننده جهان باقی مانده و سهمی نزدیک به ۳۰ درصد از ارزش افزوده تولیدی جهان را در اختیار دارد. صنایع نوظهور مانند خودروهای انرژی‌نو، ربات‌های صنعتی، باتری‌های لیتیومی، نیمه‌رساناها و هوش مصنوعی با سرعت چشمگیری در حال گسترش‌اند و چین در بسیاری از این حوزه‌ها به جایگاه رهبری جهانی رسیده است. صادرات کالا و خدمات نیز در نیمه نخست ۲۰۲۶ رشد ۱۶٫۹ درصدی را تجربه کرد و مازاد تجاری قابل‌توجهی را برای کشور به ارمغان آورد که نشان‌دهنده رقابت‌پذیری بالای محصولات چینی در بازارهای جهانی است.

بر اساس همین برنامه مالی، نظام مالی فناوری متناسب با نوآوری علمی و فناوری شکل می‌گیرد و «تابلوی فناوری» بازار اوراق قرضه با کیفیت بالا ساخته می‌شود تا شرکت‌های نوآور و دانش‌بنیان دسترسی بهتری به منابع مالی داشته باشند. حمایت مالی از توسعه سبز و گذار کم‌کربن بهبود می‌یابد و چین که پیش‌تر در انرژی‌های تجدیدپذیر، خودروهای برقی و ذخیره‌سازی انرژی به رهبر جهانی تبدیل شده، این مسیر را با قدرت بیشتری ادامه می‌دهد. نظام مالی فراگیر به‌طور مستمر کامل‌تر می‌شود، نظام مالی مراقبت از سالمندان تکمیل می‌گردد و مالی دیجیتال با سرعت بیشتری توسعه می‌یابد. همزمان حمایت مالی برای رونق و گسترش مصرف تقویت می‌شود تا تقاضای داخلی نیز به‌عنوان مکمل صادرات و سرمایه‌گذاری عمل کند.

بازارهای مالی چین نیز در مسیر تبدیل شدن به بازارهایی مدرن، باز، فراگیر، پرتحرک و مقاوم قرار دارند. این تحول نه تنها ثبات داخلی را تضمین می‌کند، بلکه نقش یوآن را در نظام مالی بین‌المللی تقویت می‌نماید و فرصت‌های بیشتری برای همکاری‌های اقتصادی جهانی ایجاد می‌کند. مجموعه این سیاست‌ها و دستاوردها نشان می‌دهد که چین با تکیه بر برنامه‌ریزی بلندمدت، نوآوری مستمر، ارتقای کیفیت تولید و مدیریت هوشمندانه سیاست‌های پولی و مالی، اقتصاد خود را از مرحله رشد کمی به سمت رشد باکیفیت و پایدار هدایت می‌کند.

در نهایت، اقتصاد قدرتمند چین با ترکیب ثبات مالی، پیشرفت فناوری، رهبری در صنایع سبز و تاب‌آوری در برابر فشارهای خارجی، نه تنها رفاه مردم خود را تضمین می‌کند، بلکه به‌عنوان یک نیروی تثبیت‌کننده و محرک در اقتصاد جهانی عمل می‌نماید. این مسیر روشن، گواهی بر توانایی چین در ساختن آینده‌ای قوی‌تر، نوآورانه‌تر و پایدارتر است.