تاب آوری ایران در موج دوم حملات، آتش جنگ را به میز گرم مذاکره تحویل می‌دهد؟!

نویسنده: مجید صیادنورد، دکترای علوم سیاسی

دیپلماسی ایرانی: فرض یادداشت پیش روی بر قعطی بودن تهاجم امریکا استوار شده، و نگارنده براین باور است تأنّی چند هفته ای لشگر کشی و تجهیز ناوگان دریایی به دو ناوگروه "آبراهام لینکلن، جرالد فورد" و حضور  تنوع مختلفی از اسکادران های اف 35، اف 22 و اف 15 بهمراه ده ها هواپیمای سوخت رسان و جنگ الکترونیک؛ بیانگر عزم جدی امریکا برای ایفای نقشه B پیش از حصول نتایج طرح A (دیپلماسی) است.

صراحتاً اگر امریکا طی این مدت-از فردای آتش بس تیرماه تا یک ماه اخیر- که کابوس جنگ را بر سرزمین اهورایی ایران زمین برافراشته و بر طبل جنگ می کوبد، راه نفوذی برای تهاجم و وارد کردن ضربه ای به دولتمردان و مناطق هدفگذاری شده خویش پیدا کرده بود؛در حمله تردیدی رو نمی داشت؟! آنچه باعث تردید استراتژیست های ایالات متحده گردیده، موج دوم حملات ایران است!

موج دوم حملات ایران پاشنه آشیل امریکا

این برداشت با توجه به آرایش نظامی و تنوع توان تهاجمی هوا پایه امریکایی‌ها و مداخلات مشهود دو کشور امریکا-رژیم صهیونی در اعتراضات به اغتشاش منجر شده دی ماه و قابلیت های متنوع پدافندی، آفندی ایران ارائه می شود. در صورت موفقیت موج اول حملات امریکا، ترکیب اسکادران های هوایی، هواپیماهای تانکر و جنگ الکترونیک، اقدام به انهدام پایگاه های موشکی زیرزمینی و لانچرهای موشکی ایران می کنند. حال سئوال اینجاست اگر ایران از شهرهای موشکی خود بهره نبرده و قادر به حفظ آنها شود، جریان بازی جنگ تغییر خواهد کرد و معادله با امکانات جنگ نامتقارن ایرانیان به نفع کشورمان برخواهد گشت؟

سناریویی که کسی بدان توجه ندارد

قطعاً دو ناو هواپیمابر امریکا به شعاع برخورد موشکهای ایرانی نزدیک نمی شوند، اما قابلیت های تهاجمی ای مشتمل بر پهبادها، قایق های تندرو انتحاری، اژدرها، مین های زیرسطحی و زیردریایی می تواند سناریوهای جنگ نامتقارن پیش روی را به سمت کفه ترازوی ایرانیان تغییر دهد. در واقع ترکیبی از حمله زنبوری قایق ها در سطح تا تجهیزات نظامی زیرسطحی و هوایی، قابلیت رصد و رهگیری آن را از سوی هر سامانه ای مختل نموده و امکان آسیب وارد کردن را چند برابر افزایش می دهد.

نبرد وجودی، مساوی است با آرماگدون!

جمهوری اسلامی ایران در دهه اول حکمرانی خود به دنبال صدور انقلاب خود و در دهه دوم الگوسازی برای کشورهای اسلامی را هدفگذاری کرد. در گذار از سرخوردگی نسبت به پاسخی که امریکا و غرب نسبت به ایده گفتگوی تمدن ها با لحاظ کردن ایران در محور شرارت روا داشت؛ جمهوری اسلامی به سمت سیاست های تهاجمی در قِبال انسدادهای موجود در زمین بازی خود در غرب آسیا و خارج کردن ایران از مناسبات موجود در منطقه منا، گام برداشت، براین اساس ایرانیان با تشکیل محور مقاومت، مرزهای سرزمینی خود را به امنیتی تغییر دادند.

اگرچه در تهاجمات یک سال اخیر رژیم صهیونی جبهه مقاومت تا آستانه فروپاشی قرار گرفت، اما ایران در جنگ ۱۲ روزه اثبات کرد که راهبرد نظامی-دفاعی آن از پدافندی به آفندی تغییر کرده؛ مکمل این راهبرد، بیانات اخیر مقام معظم رهبری در خصوص منطقه ای شدن عرصه جنگ در صورت حمله به ایران است. براین اساس نیروهای یمنی-با سابقه شکست امریکا در ماه های گذشته) گرفته تا نیروهای مقاومت در عراق، لبنان و حتی سوریه؛ قابلیت های تهاجمی متنوعی به جمهوری اسلامی در اجرای امواج متفاوت و متنوعی از حملات نظامی و...عطا می کند.

فارغ از هر تحلیلی، بعد از دوران صفویه؛ جمهوری اسلامی دومین حکومت شیعی جهان اسلام است که مبتنی بر نگاه ایدئولوژیک و آرمانگرایانه نسبت به انگاره ها و فقه شیعی، ساختار و رژیم حکمرانی خود را ترسیم نموده و ولی فقیه به عنوان عالی ترین مقام حکومتی، دارای جایگاه مرجعیت دینی نیز می باشد.

نکته نگران کننده برای شیعیان منطقه غرب آسیا این واقعیت است که طی بیش از چهاردهه اخیر، شیعیان از خارج به مرکز تحولات ژئوپلتیکی منطقه و به ویژه کشورهای خود منتقل و از اقلیتی ضعیف نگاه داشته، به گروهی که در لبنان و عراق و اخیراً حتی عربستان!دارای موقعیت سیاسی-حکومتی شده، تبدیل گردیده و با تضعیف خیمه گاه مرجع شیعیان، هیچ گروه شیعی(سیاسی-غیرسیاسی) حاضر به بازگشت به دوران پیش از دهه هشتاد میلادی نیست.

مضاف براین واقعیت، اسائه ادب و تلاش برای قتل (شهادت) رهبری جمهوری اسلامی ایران، به عنوان تهدید مقام مرجعیت شیعه تلقی شده و با واکنش مراجع تقلید شیعه، مردم و محور مقاومت مواجه می شود.

انسداد تنگه هرمز، حربه ای کهنه با قابلیت های جدید

برخلاف برخی تحلیل ها، چین از انسداد تنگه هرمز بیشترین آسیب را متحمل می گردد!؟ چراکه بعد از روسیه، کشورهای حوزه خلیج فارس نقش مهمی در تأمین نفت این کشور ایفا می کنند. در سوی مقابل، طرف اروپایی بعد از جنگ اوکراین، سبد نفتی خود را با نفت امریکا، قزاقستان و جمهوری آذربایجان و قاره افریقا جایگزین نموده، اما فراموش نکنیم ایران با همراهی حوثی های یمن، قادر به ناامنی حمل و نقل دریایی در باب المندب بوده که به معنی درگیر کردن کشورهای منطقه در تهدید و تحدیدات همه جانبه اعمالی علیه ایران تلقی می شود.

به عبارت دقیق تر با توجه به وابستگی امنیتی کشورهای حوزه خلیج فارس به نیروهای بیگانه(به ویژه امریکا) که به استقرار پایگاه های این کشور منجر شده، انسداد تنگه هرمز و حتی حمله ایران به پایگاه های نظامی امریکا در سطح منطقه، یعنی به آتش کشیده شدن غرب آسیا و خلیج فارس!! امری که بازخوردهای اقتصادی شدیدی بر اقتصاد جهانی خواهد گذاشت.

یک فراتحلیل: برتری رژیم صهیونی در منطقه و تمرکز بر چین

جنگ دوازده روزه نگاه و تحلیل کشورهای غرب آسیا و منطقه منا را به شدت تحت تأثیر قرار داد. موضوعی که برآمده از واقعیت های میدانی، اقبال افکار عمومی و نگاه کارشناسی است. براین اساس جمهوری اسلامی ایران تنها کشوری بود که بعد از تأسیس غده سرطانی در منطقه،آن را وادار به آتش بس نمود؟! چرا؟ عمق استراتژیک،برتری آفندی در حوزه موشکی که برطرف کننده ضعف پدافندی در عرصه هوایی بود، وجود رهبری استراتژیست، و همدلی مردم ایران زمین؛ کشورهای منطقه را به این گزاره نائل نمود که لنگرگاه امنیت همگانی زیست بوم کنونی منطقه برای سالهای آتی، جمهوری اسلامی ایران است. 

فراتر از این امر، تهاجمات رژیم صهیونی به زیرساخت های نظامی و تلاش برای فروپاشی وحدت سرزمینی سوریه و تمرکز بر گسل های قومیتی-هویتی منطقه با هدف کوچک سازی و درگیر کردن کشورهای منطقه در مسائل قومیتی در کنار تهاجم به ایران باهدف حفظ برتری نظامی منطقه ای رژیم صهیونی از مهمترین نشانه های برنامه کاری امریکا و رژیم مزبور ارزیابی می شود. 

عقبه ای که با طرح صلح ابراهیم و کریدور آی‌مِک در سالهای گذشته جهت ایجاد کنسرت و انزوای مطلق سیاسی-اقتصادی ایران به اجرا درآمد، طرحی که با حملات هفتم اکتبر ۲۰۲۳ به محاق رفت.

جنگ آمریکا و ایران بنیانگذار نظم نوین جهان

تهاجم پیش روی از یک اشتباه استراتژیک ایران آغاز شد؟! کمک پهبادی ایران به روسیه در نبرد اوکراین، اروپا و امریکا را به این باور رساند که انگاره های ذهنی-باور شده، وجود چشم انداز امپراطوری شیعی جدید در سیاست های ایران درست بود؟! اگر تا سال ۲۰۲۴، طرفین با بازیگری محور مقاومت به عنوان بخشی از معادلات غرب آسیا مشکل چندانی نداشتند، با حضور ایران در معرکه اوکراین این گزاره به سرتیتر تحلیل های غربی تبدیل شد که ایران به دنبال تعریف جایگاه جدید در مناسبات نظام بین الملل در حال گذار است.

تکمیل کننده این تحلیل توسعه همکاری های ایران با دولتهای چین و روسیه،اتحادیه اقتصادی اوراسیا، و حضور در سازمان همکاری شانگهای و بریکس بود. کأنّه ایران رویگردان شده از غرب در جریان شیفت پارادایم جهانی از غرب به شرق، به سوی محور ژئوپلتیک و ضدساختار-هنجار متمایل شده است.

در نتیجه جنگ پیش روی، به منظور حل مسائل خاورمیانه با اولویت برتری کامل رژیم صهیونی و تمرکز بر چالش های پیش روی با چین به ویژه در حوزه های ژئوپلتیکی شرق آسیا در صدر راهبردهای استراتژیک امریکا قرار دارد. شاید بتوان رفتارها و اعمال تعرفه های مختلف از سوی دولت ترامپ بر اروپا، حمله به ونزوئلا، تهدید و تحدید علیه کانادا، گریلند و سایر کشورهای امریکای لاتین را در راستای دکترین مونرو جدید امریکا ارزیابی کرد با این تفاوت که برتری کامل در نیم کره غربی، توافق در اروپا، و تضعیف چین در آسیا مهمترین برنامه کاری هژمون در حال زوال است.

تحلیل پایانی

ترامپ و نتانیاهو به جز توان نظامی بر روی خستگی ناشی از استمرار یک ساله سایه جنگ بر زیست روزانه مردمان کشورمان، تغییر خشم مردم به نفرت در پی تحولات دی ماه جاری و تقویت گسل های قومی-مذهبی و انشقاق اجتماعی بین طیف ها و طبقات مختلف اجتماعی کشور توسط نظام رسانه ای خود امیدوار بوده و آنچه این امید را به واقعیت نزدیک تر نموده!!؟ ضعف مدیریت اقتصادی،گسترش اقتصاد سایه-رانتی و نفوذ شبکه تراستی بر بخش های مختلف تصمیم گیری و اقتصادی کشور است.

هنوز می توان به ققنوس ایرانی باور داشت و امیدوار بود که کار به تدبیر و فراست به خیر و سلامت ملک و ملت ایران زمین، منتهی می شود.