اتحاد ترکیه و جولانی علیه مدار تمدنی ایران

نویسنده: دکتر محمدرضا عبداله پور، دکترای علوم سیاسی و استاد دانشگاه آزاد اسلامی و پژوهشگر ارشد خاورمیانه

دیپلماسی ایرانی: متعاقب بی تفاوتی آمریکا در تحولات اخیر سوریه، عدم کنشگری روسیه، ضعف نظامی کشور عراق و سیاست‌های سرگشته جمهوری اسلامی ایران در سوریه اسد و پسا اسد، ترکیه با ترکتازی فراوان و با استفاده از کارگزاران سلفی و تروریست‌های تکفیری، مشغول بلعیدن، قلمروگستری و ژنوساید هویتی کردها در شمال سوریه است؛ رفتاری تهاجمی که آشوب‌های مترتبی را متوجه منطقه و منافع ملی ایران خواهد کرد. 

راقم این سطور در سال ۱۳۹۳ در ذیل یادداشتی تحت عنوان "ترکیه، کد ناامنی منطقه‌ای برای ایران" درسایت دییلماسی ایرانی عنوان کرد: تمامی سیاست‌های منطقه‌ای ترکیه علیه مدار تمدنی ایران (فرهنگی و مذهبی) قرار دارد. در این راستا و از ابتدای بحران سوریه نیز، سیاست ترکیه تا به امروز که نیروهای جولانی به شرق فرات و مناطقی از شهر کوبانی و استان حسکه، حمله کرده‌اند، قابل تحلیل است. اقلیم خود مختار کردهای سوریه که اتفاقاً کمترین مناقشه را با رژیم اسد داشته‌اند در آستانه فروپاشی قرار دارد و این موضوع رژیم جولانی را با عراق، همسایه و فضای تنفس ترکیه را در شرق سوریه، وسیع و عمق استراتژیکی جدیدی را به ترکیه به دلیل فشار مضاعف، نه تنها بر مناطق کردنشین عراق، بلکه بر نیروهای مردمی و ارتش عراق، وارد می‌کند. 

در این راستا، آزاد سازی زندانیان داعش در زندان‌های تحت سیطره کردهای سوریه توسط ترکیه و نیروهای جولانی و بنا به گفته منابع قسد، پیوستن آنها به نیروهای جولانی، تحت راهبری و هدایت افسران اطلاعاتی ترکیه و استفاده و ساماندهی این زندانیان انتقام‌جو علیه دشمنان حال و آینده (کردها و شیعیان)، زنگ خطری نه تنها علیه کردها بلکه علیه نیروهای حشد الشعبی/ ارتش عراق در قلمرو کشور عراق و جغرافیای مرزی ایران است. 

از سویی، ترکیه پس از سناریوی خود ساخته انسداد ژیوپلیتیک ایران در مرزهای شمال غرب و قفقاز، هم اینک قلمرو غربی کشور و به عبارتی عمق ژئوپلیتیک آسیای غربی ایران را ابتدا در سوریه و قطعا و متعاقبا در عراق و مشخصا در موصل و کرکوک مورد هدف قرار خواهد داد. 

بنابراین، فارغ از تشخیص دوست از دشمن که رکن رکین سیاست خارجی است و در فقر دیپلماسی عقیم منطقه‌ای کشور و عدم درک عمیق از ترجیحات و اولویت‌های دشمن‌شناسی منطقه‌ای به علت کدگذاری ایدئولوژیک، اتحاد استراتژیک ترکیه، جولانی و کشورهای نفتی عرب منطقه، قطعاً پس از تضعیف و محو هویت و جغرافیای سیاسی کردهای سوریه به مانند کردهای ترکیه، نیروهای حشد الشعبی و عراق را هدف قرار خواهند داد که در این سال‌ها دژ مستحکم امنیت ایران در مرزهای غربی ایران زمین بوده‌اند. 

در پایان باید عنوان کرد: عدم توجه سطح تعامل و تقابل با ساختارهای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای، کیفیت به کارگیری کارگزاران محلی در منطقه و بی‌توجهی به نوع دشمن تاکتیکی یا راهبردی، چشم اسفندیار دیپلماسی نظامی و سیاسی کشور در بحران منطقه و مشخصاً سوریه بوده که نتیجه آن، تهدیدات نوظهور فراوان برای امنیت ملی و منطقه‌ای کشور بوده است.