گروسی: ایران هیچ برنامه‌ای برای ساخت سلاح هسته‌ای ندارد/نجفی: آژانس باید حملات غیرقانونی به تأسیسات هسته‌ای ایران را شدیدا محکوم کند

دیپلماسی ایرانی: مدیرکل آژانس با اشاره به عدم نظارت و بازرسی آژانس بر تاسیسات هسته ای آسیب دیده ایران از جنگ ۱۲ روزه آمریکا و اسرائیل علیه کشورمان تاکید کرد که «ایران هیچ برنامه‌ای برای ساخت سلاح هسته‌ای ندارد.»

به گزارش مانیتورینگ ایسنا، «رافائل گروسی» مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در کنفرانس خبری پس از نشست فصلی شورای حکام آژانس و یک نشست اضطراری برای بررسی «تحولات خاورمیانه» و حملات تجاوزکارانه رژیم صهیونیستی و آمریکا به ایران، گفت: «خشم من در مقابل تحولات کنونی از آنجا نشأت می‌گیرد که اقدامات دیپلماتیک به توافق منجر نشد. یک خشم عمومی است که همگان در حال تجربه آن هستند. من میانجی‌گر نبودم و اخلاقی نیست که جزئیات مذاکرات را افشا کنم. نقش آژانس در مذاکرات اخیر بین ایران و آمریکا فقط فنی بود.»

او افزود: «همانطور که در بیانیه خود اعلام کردم، در موضوع توافقات هسته‌ای، بیانیه‌ صادر کردن کافی نیست بلکه طرفین باید همه جزئیات تعهدات خود را اعلام کنند. متأسفانه به توافقی نرسیدیم. وزارت خارجه عمان تلاش زیادی برای دستیابی به صلح کرد. امیدواریم این روند دیپلماتیک دوباره از سر گرفته شود.»

گروسی در پاسخی به تأثیرات اقدامات تجاوزکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی روی فضای مذاکرات و میزان آمادگی آژانس برای ایفای نقش خود گفت: «آژانس همیشه آماده ایفای نقش است. آژانس اطلاعات و تخصص لازم را دارا است. توافق یا عدم توافق به طرفین بستگی دارد اما آژانس آماده است. امیدوارم دوباره هرچه سریعتر به میز مذاکرات بازگردیم. هنگامی که این تقابل نظامی پایان یابد، همچنان به یک راهکار پایدار نیاز خواهیم داشت.»

مدیرکل آژانس در پاسخ به سوالی درباره اینکه آیا در طول مذاکرات «خطر حمله» را احساس کرده بود یا خیر؟ گفت: «من در جایگاهی نیستم که این را ارزیابی کنم. آژانس استفاده از قدرت نظامی را رد می‌کند. طرفین براساس ارزیابی خودشان تصمیم به استفاده از زور گرفته‌اند. من در جایگاهی نیستم که آن را تأیید یا رد کنم. ارزیابی آژانس از برنامه هسته‌ای ایران بسیار آشکار و مشخص است.»

وی با بیان اینکه ما روی برنامه هسته ای ایران هیچ نظارتی نداریم گفت: «ایران هیچ برنامه‌ای برای ساخت سلاح هسته‌ای ندارد. این ارزیابی آژانس است. اما آژانس نمی‌تواند ارزیابی دیگر کشورها را تأیید یا رد کند.»

گروسی در پاسخ به سوالی دیگر گفت: «من ارتباط نزدیکی با سفیر ایران و مقامات ایرانی دارم. ارتباط بین ایران و آژانس قطع نشده است. شاید اقدامات نظامی تأثیری داشته باشد، اما برای من مهم این است که بتوانیم به کار خود ادامه دهیم. صرف نظر از تأثیرات احتمالی اقدامات نظامی روی روندهای دیپلماتیک، ما باید آن‌ را از سر بگیریم.»

وی در پاسخ به سوالی درباره «علاقه» خود برای از سر گرفته شدن روند دیپلماتیک افزود: «هنگامی که به اظهارات رئیس جمهور ترامپ و آقای عراقچی، وزیر امور خارجه ایران نگاه می‌کنید، خواسته طرفین برای مذاکره را مشاهده می‌کنید، اما اکنون در میان کارزار نظامی قرار داریم و هیچ روز و زمان مشخصی برای مذاکرات احتمالی تعیین نشده است. در عین حال اگر از آژانس خواسته شود، ما آماده ارائه کمک‌های خود خواهیم بود.»

مدیرکل آژانس درباره «نگرانی‌های خود» در مورد تأسیسات هسته‌ای ایران در اصفهان یک بار دیگر ادعا کرد که «اصفهان محل ذخیره اورانیوم غنی‌شده ایران است و به باور بسیاری، همه یا بخش عظیمی از ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران در تأسیسات اصفهان قرار گرفته است.»

او افزود: «به‌طور مکرر از ایران خواسته‌ایم تا به آژانس اجازه ارزیابی بدهد. حتی به یک توافق در قاهره دست پیدا کردیم، اما با توجه به رخدادهای سیاسی، ایران حاضر نشد توافق قاهره را اجرایی کند و ما نتوانسته‌ایم به ایران بازگردیم. امیدواریم که ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران جا به جا نشده باشد.»

در حالی که آژانس در گذشته نسبت به حقوق مسلم ایران در ان پی تی بی تفاوت بوده و حتی در جنگ 12 روزه نسبت به حملات آمریکا و اسرائیل به تاسیسات هسته ای ایران سکوت کرد، گروسی با اشاره به عضو بودن ایران در ان پی تی خواستار انجام وظایف ایران برای اعلام محل ذخایر اورانیوم به آژانس شد.

وی در عین حال گفت که ما شرایط کنونی (برای ایران) را درک می‌کنیم.»

گروسی خاطرنشان کرد: «از طریق تصاویر ماهواره‌ای می‌توانیم تأسیسات هسته‌ای ایران و شرایط آن‌ها را ارزیابی کنیم.»

رضا نجفی، سفیر و نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران نزد آژانس بین المللی انرژی اتمی گفت: ادعای تلاش ایران برای دستیابی به سلاح  هسته ای که توسط آمریکا برای توجیه تجاوز آن به کشورمان مطرح شده است، کاملا نادرست است و آژانس باید حملات غیرقانونی به تأسیسات هسته‌ای ایران را شدیدا محکوم کند.

به گزارش ایرنا، نجفی دوشنبه طی سخنانی در نشست ویژه شورای حکام این آژانس افزود: این ادعای دروغین منعکس کننده استفاده گسترده از فریب در سیاست خارجی آمریکا است و آنها در گذشته نیز از چنین نیرنگ‌هایی برای توجیه تجاوزات خود استفاده کرده اند.

نماینده دایم کشورمان اضافه کرد که آمریکا و رژیم اسرائیل، به بهانه جلوگیری از توسعه سلاح هسته ای توسط ایران، رهبر معظم ما را که فتوای حرام بودن سلاح‌های کشتار جمعی شامل سلاح هسته ای را صادر کردند، در کنار صدها کودک و شهروند دیگر به شهادت رساندند.

نجفی از آژانس خواست این تجاوزات را به طور قاطع به عنوان نقض اساسنامه خود و قطعنامه ها و تصمیمات کنفرانس عمومی و شورای حکام این نهاد محکوم کند؛ چون بر اساس آنها «هرگونه حمله مسلحانه و تهدید علیه تأسیسات هسته ای که به اهداف صلح آمیز اختصاص دارد، نقض اصول منشور سازمان ملل متحد، حقوق بین الملل و اساسنامه آژانس محسوب می شود.»

سفیر کشورمان با اشاره به اینکه درگیری فعلی نتیجه انفعال و عدم اقدام شورای امنیت سازمان ملل و آژانس بین المللی انرژی اتمی در برابر تجاوزات آمریکا و اسراییل در جنگ ۱۲ روزه است، تصریح کرد: عدم پاسخ مؤثر در حال حاضر خطر جسورتر شدن متجاوزان را برای ارتکاب نقض های وحشیانه تر و با شدت بیشتر به همراه دارد.

وی افزود: شورای حکام مسئولیت دارد که به طور قاطع در اجرای مأموریت های قانونی خود عمل کند چون انفعال اعتبار و اعتماد به این آژانس را بیش از پیش به خطر خواهد انداخت.

نجفی با اشاره به تجاوزات مشترک آمریکا و رژیم اسرائیل در میانه مذاکرات، گفت: در نتیجه این تجاوزات ستون های پیمان منع گسترش سلاح های هسته ای به شدت تضعیف شده اند و شگفت آور اینکه این اقدامات توسط یکی از کشورهای امین این پیمان به همراه رژیم دیگری که هم دارای سلاح هسته ای است و هم به هیچ یک از اسناد بین المللی ممنوعیت سلاح های کشتار جمعی نیز نپیوسته، صورت گرفته است.

نماینده دایم کشورمان گفت اقدامات ایران در دفاع و حفاظت از قلمرو، حاکمیت، تمامیت، شهروندان و منافع خود نیز در استیفای حق ذاتی دفاع مشروع مندرج در ماده ۵۱ منشور سازمان ملل صورت گرفته و تا زمانی که تجاوزات به طور کامل و بدون قید و شرط متوقف شود، قویا و با صلابت ادامه خواهد داشت.

وی تاکید کرد که تاریخ پرافتخار و ماندگار ایران گواه است که متجاوزان به این سرزمین همواره از کرده خود پشیمان شده‌اند.

وی در پایان گفت: امروز آخرین فرمان رهبر شهید ما مبنی بر مقاومت تا آخرین نفس، در سراسر کشور طنین انداز شده است و بر اساس آموزه های دینی ما، کرامت نه از طریق تسلیم، بلکه با پایداری و فداکاری استوار در برابر ظلم و بی عدالتی حفظ می شود.

نشست ویژه شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی به درخواست ایران و روسیه و با هدف بررسی تحولات مرتبط با تجاوز مشترک آمریکا و رژیم اسرائیل به کشورمان تشکیل شده بود.

اولیانوف: تنها هدف آمریکا و اسرائیل سرنگونی دولت مشروع ایران است

«میخائیل اولیانوف» نماینده روسیه در وین در بیانیه‌ای در نشست فوق‌العاده شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درباره ایران با محکوم کردن حملات متجاوزانه آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران گفت که این اقدامات و اظهارات مقام‌های واشنگتن و تل‌آویو نشان می‌دهد مذاکرات دیپلماتیک پوششی برای هدف سرنگونی دولت ایران بوده است.

به گزارش ایسنا، «میخائیل اولیانوف» نماینده روسیه در سازمان‌های بین‌المللی در وین امروز در بیانیه‌ای در نشست فوق‌العاده شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درباره ایران که به درخواست مسکو در پی تکرار حملات متجاوزانه آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران برگزار شده است، شهادت حضرت آیت‌الله «سیدعلی خامنه‌ای» مقام معظم رهبری ایران و «کشتار وحشیانه» در حمله به مدرسه دخترانه در میناب را به نیابت از فدراسیون روسیه به ملت ایران تسلیت گفت.
اولیانوف در این بیانیه که در وبگاه نمایندگی روسیه در وین منتشر شده است، «تجاوز نظامی» به ایران را که از ۲۸ فوریه آغاز شد و «پیامدهای مخرب آن به کشورهای منطقه گسترش یافته است» محکوم کرد.
او با اشاره به انجام شدن این حملات در میانه گفت‌وگوهای دیپلماتیک تهران-واشنگتن درباره برنامه هسته‌ای ایران مانند حملاتی که در ماه ژوئن انجام شد، بیان کرد: بار دیگر روند مذاکرات درباره برنامه هسته‌ای ایران  که این بار مدیرکل آژانس نیز در آن مشارکت مستقیم داشت، به عنوان پوششی برای حمله استفاده شد. بار دیگر در قلب لفاظی‌ها و تهدیدهای رهبری آمریکا تاسیسات اتمی ایران قرار دارد که تحت توافق جامع پادمانی با آژانس هستند.

این دیپلمات ارشد روس گفت: اظهارات حاکمیت آمریکا و اسرائیل اکنون دیگر تردیدی باقی نمی‌گذارد که تنها هدف، سرنگونی دولت مشروع ایران و از بین بردن آن به عنوان یک کشور مستقل است. به بیان دیگر، نگرانی‌هایی که در ربع قرن گذشته درباره برنامه هسته‌ای ایران ابراز شده است، تنها ظاهرسازی برای دنبال کردن این هدف بوده. این ثابت می‌کند مقررات منع اشاعه تسلیحات اتمی در واشنگتن تنها به عنوان ابزاری برای تسویه حساب سیاسی با کشورهایی تلقی می‌شود که  سیاست‌ها و انتخاب‌های مستقلشان برای آن‌ها غیرقابل قبول است.

نماینده روسیه در وین گفت: ما به دقت وضعیت را رصد می‌کنیم و قاطعانه می‌گوییم تاسیسات اتمی نباید تحت هیچ شرایطی هدف حمله قرار بگیرند. خاطرنشان می‌کنیم که حملات علیه تاسیسات اتمی و تهدید به چنین حملاتی نقض قوانین بین‌المللی، منشور سازمان ملل، اساسنامه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و قطعنامه‌های مرتبط شورای امنیت سازمان ملل و کنفرانس عمومی آژانس است.

او با اشاره به حضور کارکنان روسیه در نیروگاه اتمی بوشهر از آمریکا و رژیم صهیونیستی خواست که فورا «عملیات‌های نطامی را متوقف کنند و وضعیت را به مسیر سیاسی و دیپلماتیک بازگردانند.»

اولیانوف در بخش دیگری از این بیانیه با گفتن این که تروئیکای اروپا(فرانسه، آلمان و انگلیس) در خدمت خطی مشی ضدایرانی واشنگتن هستند، به «از بین بردن توافق هسته‌ای، پیوستن به سیاست "فشار حداکثری"، تلاش غیرقانونی و شکست‌خورده برای فعال کردن "مکانیسم ماشه" ذیل قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل، تشدید تنش‌های نابجا در شورای حکام آژانس و اطلاع یا هم‌بستگی در تجاوزگری ماه ژوئن» از سوی این کشورها اشاره کرد.
این دیپلمات روس در ادامه با اشاره به گزارش جامع دبیرخانه آژانس دربازه برنامه هسته‌ای ایران، گفت که این گزارش زمینه‌ساز حملات ژوئن علیه ایران شد، اگرچه در آن نتیجه‌گیری نشده بود که تهران ممکن است در حال تولید تسلیحات اتمی باشد.
او در بخش پایانی این بیانیه با درخواست از آمریکا و رژیم صهیونیستی برای متوقف کردن رویه‌ای که مقررات منع اشاعه تسلیحات اتمی را تضعیف می‌کند، گفت: فدراسیون روسیه بار دیگر در راستای حفظ صلح و امنیت بین‌المللی آمادگی خود برای ایفای نقشی سازنده و به عنوان یک میانجی برای دستیابی به مسیرهای سیاسی و دیپلماتیک از این بحران ابراز می‌کند.

حملات رژیم صهیونیستی و آمریکا بار دیگر با تکرار ادعاهای بی‌اساس وجود اهداف نظامی در برنامه هسته‌ای ایران و تهدید وجودی ناشی از برنامه موشکی آن در ۹ اسفند و در میانه مذاکرات غیرمستقیم تهران-واشنگتن درباره برنامه هسته‌ای ایران و لغو تحریم‌های آمریکا علیه ایران آغاز شد.

این حملات منجر به شهادت مقام معظم رهبری ایران، برخی از فرماندهان ارشد نظامی و غیرنظامیان شده است.

آمریکا و رژیم صهیونیستی در گفت‌وگوهای تهران و واشنگتن در ماه ژوئن نیز در عملیاتی هماهنگ‌شده اقدام به حمله نظامی علیه مراکز نظامی و تاسیسات اتمی برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای ایران کردند.

نیروهای مسلح ایران در پاسخ به این تجاوزگری اراضی اشغالی، پایگاه‌ها و منافع آمریکا در منطقه را هدف حملات موشکی و پهپادی قرار داده‌اند.

اجرای پادمان در ایران تعلیق نشده است

نماینده دائم ایران نزد سازمان ملل و سازمان های بین المللی مستقر در وین در پاسخ به ادعای آژانس مبنی بر اینکه «اجرای موافقت‌نامه پادمان تحت هیچ شرایطی قابل تعلیق نیست» اظهار کرد: موافقت جامع فاقد مفاد خاصی در مورد اجرای اقدامات پادمانی در شرایط جنگی است.

به گزارش ایسنا، نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران نزد سازمان ملل و سازمان های بین المللی مستقر در وین در یادداشتی توضیحی در مورد گزارش مدیرکل شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی به ارائه دیدگاه های ایران درباره این گزارش پرداخت. 

متن یادداشت توضیح جمهوری اسلامی ایران به شرح زیر است:

نظرات کلی

1- اکنون برای همه آشکار است که عناصر خاصی از جمله رژیم‌های آمریکا و اسرائیل وجود دارند که مخالف با حل و فصل موضوعات باقیمانده و همکاری بین ایران و آژانس هستند. همانطور که در گزارش مدیر کل ذکر شده است، مذاکره بین ایران و آژانس به طور مؤثر بر حل و فصل مسائل ذکر شده در گزارش مدیر کل تأثیر خواهد گذاشت. در حالی که قرار بود مباحث فنی "در هفته آغازین ۲ مارس ۲۰۲۶ در وین برگزار شود"، آمریکا با حمله نظامی غیرقانونی به ایران که منجر به شهادت و زخمی شدن مقامات و ده‌ها غیرنظامی از جمله ۲۵۰ کودک بی‌گناه دانش‌آموز و والدین آنها در شهر کوچکی به نام میناب شد، به مذاکرات خیانت کرد. فراتر از همه این جنایات، شهادت رهبر معظم جمهوری اسلامی ایران، امام خامنه‌ای، بزرگترین ضایعه برای ملت ایران است.

2- گزارش مدیرکل به وضوح نشان می‌دهد که شرایط فعلی ناشی از حملات انجام شده توسط آمریکا و رژیم اسرائیل بوده است.

3- این گزارش همچنین تأیید می‌کند که در نتیجه همکاری و حسن نیت ایران، فعالیت‌های راستی‌آزمایی انجام شده است. همچنین خاطرنشان می‌کند که درخواست‌های آژانس برای دسترسی به تمام مؤسساتی که تحت تأثیر حملات قرار نگرفته‌اند، توسط ایران تأیید شده و بر این اساس به بازرسان دسترسی به هر یک از این مؤسسات داده شده است.

4- مدیرکل در گزارش‌های خود، با اذعان به الزامات قانونی داخلی ایران، تلویحاً خاطرنشان کرده است که شرایط ایجاد شده در نتیجه حملات، اجرای عادی پادمان‌ را تقریباً غیرممکن می‌کند.

5- این گزارش، تحولات مهمی را که باعث ایجاد وضعیت پیچیده‌ای برای اجرای موافقت‌نامه پادمان‌ جامع (CSA) شده است، نادیده می‌گیرد، از جمله:
- عدم اقدام آژانس در قبال تهدیدات آمریکا و رژیم اسرائیل برای حمله به مؤسسات هسته‌ای تحت پادمان ایران، علیرغم هشدار قبلی ایران که از طریق نامه‌ها (شماره ۳۰/۲۹ مورخ ۱۱ ژوئن ۲۰۲۵؛ شماره ۱۵۴۸۵۹ مورخ ۸ نوامبر ۲۰۲۳) به مدیر کل ابلاغ شده بود.

- عدم اقدام آژانس و مدیر کل در پاسخ به درخواست ایران، در حین و پس از حملات (INFCIRC/1301، مورخ ۴ ژوئیه ۲۰۲۵)، برای انجام مسئولیت‌های اساسنامه‌ای خود.

- پیامدهای گسترده و مخرب جنگ تحمیلی رژیم اسرائیل و آمریکا علیه ایران که هنوز ادامه دارد

- از جمله تلفات سنگین جان‌های بی‌گناه، خسارات گسترده به مؤسسات هسته‌ای صلح‌آمیز و تأثیرات آن بر اجرای موافقت‌نامه پادمان جامع

- گزارش‌های مدیرکل، به طور غیرمنتظره‌ای این رویدادهای مهم و بی‌سابقه ایجاد شده در نتیجه حملات آمریکا و رژیم اسرائیل را نادیده گرفته است. متأسفانه، گزارش این وقایع ناگوار را بدون اینکه ابعاد واقعی آنها را بیان کند، به یک اشاره مختصر تقلیل می‌دهد. این رویکرد حذف حقایق و واقعیت‌های اساسی، الگوی مشاهده شده در گزارش مدیرکل در مورد برجام را منعکس می‌کند، که خروج آمریکا از آن به اندازه کافی برجسته نشده است.

6- جمهوری اسلامی ایران به طور کامل به تعهدات خود از جمله موافقت‌نامه پادمان جامع (INFCIRC/214) پایبند بوده و تمام تلاش خود را برای قادر ساختن آژانس به انجام مؤثر فعالیت‌های راستی‌آزمایی خود در ایران، از جمله اقدامات نظارتی و مراقبتی(C/S) در مورد مواد و فعالیت‌های هسته‌ای ایران، به کار گرفته است. لازم به ذکر است که ایران به عنوان کشوری که در نتیجه تجاوزات و تهدیدات مداوم دشمنان، تحت فشار قرار گرفته است، همچنان مجبور به انجام اقدامات لازم برای حفظ امنیت و ایمنی مؤسسات هسته‌ای و همچنین مردم و محیط زیست بوده و هست.

7- نتیجه موضوعات حل و فصل شده فنی متعاقباً در گزارش‌های آژانس برخلاف آنچه قبلاً توافق شده بود، تغییر می‌کند. این اقدامات و سایر اقدامات با انگیزه سیاسی، تحت فشار برخی کشورها، مانع از انجام نقش حرفه‌ای و بی‌طرفانه آژانس شده است. از جمله این اقدامات با انگیزه‌های سیاسی، ادعای بی‌اساس بازگرداندن قطعنامه‌های لغو شده شورای امنیت سازمان ملل (1696 (2006)، 1737 (2006)، 1747 (2007)، 1803 (2008)، 1835 (2008) و 1929 (2010)) است. ناگفته نماند که این ادعا توسط جمهوری اسلامی ایران و برخی از اعضای دائم شورای امنیت سازمان ملل رد شده و بنابراین فاقد هرگونه مبنای حقوقی است.

نظرات در مورد بخش «تحولات قبلی»:

8- در رابطه با بندهای ۳ و ۴:

- این اقدامات تجاوزکارانه نقض آشکار اصول منشور ملل متحد، مفاد حقوق بین‌الملل و حقوق بین‌الملل بشردوستانه است که همگی استفاده از زور را ممنوع می‌کنند. اسناد متعددی مانند قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد و کنفرانس عمومی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و کنفرانس‌های بازنگری NPT، به صراحت حملات یا تهدید به حمله به مؤسسات هسته‌ای را ممنوع کرده‌اند. در حالی که تعداد زیادی از کشورهای عضو با شدیدترین عبارات این تجاوزات را محکوم کردند، مدیرکل و آژانس چنین نکردند. مدیر کل در گزارش خود به این نکته بسنده کرده است که از عملیات/حملات نظامی مطلع شده و خواستار خویشتنداری حداکثری شده است، در حالی که او باید به صراحت تجاوز را محکوم و تقبیح می‌کرد و خواستار توقف تجاوز می‌شد. این حملات نه تنها صلح و امنیت منطقه‌ای و بین‌المللی را به خطر انداخته، بلکه NPT و همچنین موافقت‌نامه پادمان جامع (CSA) را نیز تضعیف کرده است.

- متأسفانه، علیرغم هشدار قبلی ایران، سهل‌انگاری و عدم انجام اقدامات لازم توسط آژانس منجر به آسیب به مؤسسات هسته‌ای تحت پادمان ایران و تلفات انسانی قابل توجه شده است. این اقدامات تجاوزکارانه و تخلفات همچنان ادامه دارد.

9- در بندهای 5 و 6:

- مدیرکل در گزارش خود اظهار می‌دارد که «اجرای موافقت‌نامه[پادمانی] تحت هیچ شرایطی قابل تعلیق نیست». این ادعا نادرست است. سوابق تهیه پیش‌نویس موافقت‌نامه پادمان جامع(CSA) در کمیته 22 به صراحت اشاره کرده است که در شرایط خاص «مانند جنگ، جنگ داخلی و غیره، ممکن است وضعیت دشواری ایجاد شود که در آن موافقت‌نامه به طور رسمی، اما نه در عمل، همچنان لازم‌الاجرا باقی بماند». مطابق با این برداشت، مدیرکل در گزارش خود نیز اذعان می‌کند که «آژانس در آغاز حملات نظامی، انجام فعالیت‌های راستی‌آزمایی در ایران را متوقف کرد و تا پایان ژوئن 2025، تصمیم گرفت به دلایل ایمنی، تمام بازرسان خود را از ایران خارج کند». بر این اساس، وقتی خود آژانس فعالیت‌های راستی‌آزمایی را به حالت تعلیق درآورد، نمی‌تواند خلاف آن را ادعا کند.

- تجاوزهای اخیر، استدلال ایران را مبنی بر اینکه موافقت‌نامه پادمانی نمی‌تواند در حالی که تهدیدها و خصومت‌ها ادامه دارد، اجرا شود، تأکید می‌کند. INFCIRC/214 فاقد مفاد خاصی در مورد اجرای اقدامات پادمانی در شرایط جنگی است. ماده ۶۸ INFCIRC/214به «حادثه یا شرایط غیرمعمول» اشاره دارد، اصطلاحی که برای پرداختن به مقیاس تجاوز مداوم علیه ایران توسط رژیم صهیونیستی و آمریکا کاملاً ناکافی و نامناسب است. بنابراین،آژانس نباید انتظار داشته باشد که اقدامات پادمانی در شرایط جنگی اجرا شود، گویی خصومتی رخ نداده است.

- به منظور رسیدگی به موضوعات مربوط به مؤسسات آسیب‌دیده، مجموعه‌ای جامع از اقدامات، از جمله امنیت، ایمنی، اجرای چارچوب‌های حقوقی مربوطه و انجام بررسی و ارزیابی کامل خسارات، بایستی انجام شود. نتایج این ارزیابی‌ها باید قبل از هرگونه مذاکره با آژانس، برای تأیید نهایی به شورای عالی امنیت ملی ایران ارائه گردد.

10- در بند ۷:

- تمام بازرسی‌های درخواستی آژانس برای واحد یکم نیروگاه هسته‌ای بوشهر تاکنون پذیرفته شده است.

11- در بند ۸:

- پس از تلاش غیرقانونی و ناموفق سه کشور اروپایی برای توسل به اصطلاح «اسنپ بک»، همانطور که رسماً به مدیرکل ابلاغ شد، تفاهم‌ قاهره فسخ شده تلقی می‌شود. علاوه بر این، جلسه فنی اخیر با آژانس که قرار بود ۲ تا ۵ مارس ۲۰۲۶ برگزار شود، در نتیجه اقدامات تجاوزکارانه اخیر رژیم‌های اسرائیل و آمریکا لغو شده است.

12- در بند ۹:

- علاوه بر آنچه در گزارش مدیرکل ذکر شده است، ایران از طریق ۲مورد دیگر راستی‌آزمایی موجودی فیزیکی (PIV) و یک راستی‌آزمایی موجودی اولیه (IIV) برای واحد یکم نیروگاه هسته‌ای بوشهر به آژانس دسترسی داده است.

نظرات در مورد بخش «تحولات اخیر»:

13- در بندهای ۱۹ و ۲۰:

- درخواست آژانس بر اساس تحلیل تصاویر ماهواره‌ای تجاری موجود، در محدوده تعهدات پادمانی قرار نمی‌گیرد و نمی‌تواند تحت موافقت‌نامه پادمانی مورد بررسی قرار گیرد؛ بنابراین، نیازی به راستی‌آزمایی توسط آژانس ندارد.

14- در بند ۲۴:

- همانطور که در بند ۲۸ گزارش مدیرکل ذکر شده است، ایران آماده بود تا بازرسی درخواستی را بپذیرد؛ با این حال، به دلیل شرایط جنگی، آژانس ترجیح داد فعالیت‌های راستی‌آزمایی در کارخانه را به تعویق بیندازد. وضعیت امنیتی حاکم همچنان مانع هرگونه فعالیت راستی‌آزمایی، به ویژه به دلایل امنیتی و ایمنی، می‌شود.

نظرات در مورد بخش «تعامل دیپلماتیک»:

15- در بند ۲۶:

- همانطور که مدیرکل اشاره کرد، نتیجه مذاکرات می‌تواند در حل و فصل موضوعات مهم باشد. او می‌تواند گواهی دهد که ایران قصد داشت با حسن نیت در جلسه دوشنبه شرکت کند. در حالی که مذاکرات در جریان بود و ایران و آژانس خود را برای گفتگوهای فنی آماده می‌کردند و هر دو طرف تیم‌های خود را معرفی کرده بودند، حملات و تجاوزاتی از سوی رژیم اسرائیل و آمریکا رخ داد، مشابه وضعیت ژوئن ۲۰۲۵، که مانع از برگزاری جلسه شد.

نظرات در مورد بخش «اجرای پادمان‌ در ایران»

16- در بند 31:

- اجرای به اصطلاح «اسنپ بک» و ادعای بازگرداندن قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد که قبلاً لغو شده‌اند (1696 (2006)، 1737 (2006)، 1747 (2007)، 1803 (2008)، 1835 (2008) و 1929 (2010)) غیرقانونی و بی‌اساس است. نیازی به ذکر نیست که این ادعا توسط ایران و برخی از اعضای دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد رد شده است و بنابراین هیچ مبنای حقوقی ندارد. علاوه بر این، ایران به عنوان عضوی از NPT و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی حق دارد از کاربردهای صلح‌آمیز انرژیه سته‌ای به طور کامل بهره‌مند شود.

17- در بند 33:

- با توجه به تجاوزات و حملات غیرقانونی صورت گرفته، ایران در حال حاضر در موقعیتی نیست که میزان و وضعیت دقیق مواد هسته‌ای را که ممکن است از دست رفته باشند تعیین کند. چنین ارزیابی تنها زمانی می‌تواند انجام شود که تهدیدها و ناامنی‌ها به طور کامل برطرف شده باشند.

18- در بند 34:

- همانطور که بارها در این یادداشت ذکر شده است، امکان ارائه دسترسی درخواستی به آژانس در شرایط جنگی میسر نبود. سابقه همکاری ایران با آژانس شفاف و مطابق با تعهدات موافقت‌نامه پادمانی آن بوده است و هیچ مبنایی برای ادعای نگرانی سوءاستفاده(Misuse) از مواد هسته‌ای تحت پادمان وجود ندارد.

19- در بند 36:

- همانطور که ذکر شد، بازگرداندن قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل هیچ مبنای حقوقی ندارد. علاوه بر این، صرف نظر از غیرقانونی بودن موضوع مطرح شده در این بند، ایران، علیرغم داشتن حق استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای، هیچ فعالیت بازفرآوری ندارد.

20- در بند 37:

- عدم دسترسی آژانس به راکتور تحقیقاتی آب سنگین خنداب به دلیل حملات و تجاوزات غیرقانونی و فقدان رویکرد پادمانی برای بازرسی از مؤسسات آسیب‌دیده در شرایط جنگی بوده است. علاوه بر این، ایران هیچ تعهد پادمانی برای ارائه اطلاعات مرتبط باتولید آب سنگین ندارد.

کد اصلاحی 1/3:

21- در بندهای ۳۹-۴۲: ایران موضع خود را در این زمینه از طریق یادداشت‌های توضیحی مختلف از جمله INFCIRC/1297 مورخ ۳ ژوئن ۲۰۲۵، INFCIRC/1290 مورخ ۲۰ مه ۲۰۲۵، INFCIRC/1275 مورخ ۴ مارس ۲۰۲۵ و INFCIRC/1327 مورخ ۱۸ نوامبر ۲۰۲۵ روشن کرده است.

پروتکل الحاقی

22- در بند ۴۴:

تعهدات ایران در حال حاضر فقط محدود به موافقت‌نامه پادمان جامع (CSA) می‌شود.

نظرات در مورد بخش «موضوعات پادمانی حل و فصل نشده»

23- در بند ۴۵:

- همانطور که در INFCIRC/1297 مورخ ۳ ژوئن ۲۰۲۵ توضیح داده شد، «موضوعات باقیمانده گذشته» در سال ۲۰۱۵ حل و فصل شدند. در 24 آذر 1394، شورای حکام قطعنامه GOV/2015/72 را تصویب کرد که در آن، از جمله، اعلام شد تمامی فعالیت‌های مندرج در «نقشه راه» مطابق با جدول زمانی توافق‌شده اجراشده و «بدین‌وسیله بررسی این موضوع توسط شورا خاتمه می‌یابد». بنابراین، تمامی موضوعات پیش از ۲۰۱۵ حل و فصل شده‌اند. با در نظر گرفتن این موارد، هرگونه اشاره به موضوعات حل‌وفصل‌ شده‌ پیش از ۲۰۱۵ فاقد مبنای حقوقی است.

24- در بند ۴۶:

- موضوعی که در قطعنامه GOV/2025/71 نوامبر ۲۰۲۵ به آن اشاره شده است، مستقیماً از گزارش قبلی مدیرکل گرفته شده است که در آن زمان ایران هشدار داده بود که این گزارش انگیزه سیاسی دارد. تکرار این موضوع در گزارش‌های مختلف مدیر کل، مشروعیت نگرانی‌های ایران در این زمینه را اثبات می‌کند. علاوه بر این، برجسته کردن بخش‌های منتخب قطعنامه توسط مدیرکل، مجدداً اقدامی با انگیزه سیاسی است که ممکن است زمینه را برای کشورهای عضو بدخواه هموارتر کند.

تحولات اخیر

25- در بند ۴۷: ایران حداکثر همکاری را با آژانس داشته است که متأسفانه آژانس به درستی از آن قدردانی نکرده است.

نظرات در مورد بخش «خلاصه»

26- در مورد بندهای 48 تا 56:

- تجاوز نظامی علیه ایران شرایط را به طرز چشمگیری تغییر داده و بر جنبه‌های متعددی، از جمله نحوه و رویه‌های اجرای موافقت‌نامه پادمان جامع (CSA)، تأثیر گذاشته است. با این حال، با کمال تعجب، مدیرکل تجاوزات آشکار علیه مؤسسات هسته‌ای تحت پادمان ایران را، حتی در حالی که این تجاوزات فعالیت‌های راستی‌آزمایی خود آژانس را نیز پیچیده کرده است، محکوم نکرد.

- بخشی از درخواست آژانس برای راستی‌آزمایی که به قطعنامه‌های لغو شده شورای امنیت سازمان ملل اشاره دارد، هیچ‌گونه مبنای حقوقی ندارد و قابل قبول نیست.

- (کد اصلاحی 1/3)،

ایران بارها موضع خود را در مورد این موضوع اعلام کرده است (به شماره 21 بالا مراجعه شود).

- ایران اجرای موافقت‌نامه پادمانی را به حالت تعلیق در نیاورده است و این امر زمانی امکان‌پذیر خواهد بود که شرایط جنگی و تهدیدها برطرف شوند.

- (بند 52). آژانس به خوبی می‌داند که قرار بود در همان روز حمله غیرقانونی، چهارمین مؤسسه غنی‌سازی را بازرسی کند، بنابراین بیان «نگرانی فزاینده» گمراه‌کننده است.

- در شرایط جنگی مانند آنچه اکنون در ایران اتفاق می‌افتد، تداوم دانش یکی دیگر از تلفات جنگ است. پس از برقراری شرایط لازم، تداوم دانش می‌تواند دوباره برقرار شود. آژانس باید گزارش خود را بر اساس مفاد اساسنامه و پادمان‌ تهیه نموده و از استفاده از کلماتی مانند "مربوط به" که می‌تواند مورد سوءاستفاده قرار گیرد، خودداری کند.

- (بند ۵۵). ایران نهایت همکاری خود را با آژانس انجام داده است. نمونه اخیر آن، مذاکرات فنی با آژانس بود که قرار بود اوایل هفته جاری انجام شود و تحت تأثیر حملات و تجاوزات غیرقانونی اخیر دشمنان ایران قرار گرفت.

نتیجه‌گیری:

1- تغییر چشمگیر در شرایط ناشی از خصومت‌های نظامی، جنبه‌های متعددی از اجرای پادمان‌، از جمله نحوه انجام فعالیت‌های راستی‌آزمایی را تحت تأثیر قرار داده است. با این حال، جای تعجب است که مدیرکل، تجاوزات آشکار علیه مؤسسات هسته‌ای تحت پادمان ایران را به صراحت محکوم نکرده است، حتی اگر این تجاوزات، فعالیت‌های راستی‌آزمایی آژانس را پیچیده کرده باشد.

2- تا امروز، رفتار شورای حکام در رابطه با برنامه هسته‌ای ایران عمدتاً متأثر از اغراض سیاسی بوده است تا رویکردی صرفاً فنی یا حقوقی. متأسفانه، آژانس و نیز مدیرکل در پاسخ به درخواست‌های رسمی ایران (INFCIRC/1291، INFCIRC/1301 و INFCIRC/1335) برای محکوم کردن حملات به مؤسسات هسته‌ای تحت پادمان ایران و اقدام علیه تجاوز مطابق با قطعنامه‌های کنفرانس عمومی (533 و 444) و اساسنامه آژانس، اقدامی انجام نداده‌اند.