این سلاح ایرانی، امریکا را در ونزوئلا محتاط‌تر می‌کند

نویسنده: آلن سروِس، افسر سابق پیاده‌نظام و بنیانگذار و سردبیر وبسایت تحلیلی نظامی آرمی رکوگنیشن با بیش از ۲۰ سال سابقه روزنامه‌نگاری دفاعی

دیپلماسی ایرانی: شواهد تصویری جدید، حضور یک پهپاد مهاجر-۶ ساخت ایران را در پایگاه هوایی ال لیبرتادور ونزوئلا در ماراکای تأیید می‌کند. این استقرار، قابلیت‌های نظامی ونزوئلا را به طور قابل توجهی گسترش می‌دهد و خطرات عملیاتی جدیدی را برای نیروهای آمریکایی مستقر در سراسر منطقه کارائیب ایجاد می‌کند.

تصاویری که در ۳۰ دسامبر ۲۰۲۵ در رسانه‌های اجتماعی به اشتراک گذاشته شد، ظاهراً تأیید می‌کند که ونزوئلا پهپاد مهاجر-۶ ساخت ایران را تحویل گرفته است و اولین شواهد عمومی از یک پهپاد شناسایی مسلح در خدمت ونزوئلا را نشان می‌دهد. طبق اطلاعات منتشر شده توسط حساب کاربری X به نام El Inquisidor، این هواپیمای بدون سرنشین در پایگاه هوایی ال لیبرتادور، تأسیسات عملیاتی اصلی نیروی هوایی ونزوئلا، عکس‌برداری شده است که بر تعمیق روابط دفاعی بین کاراکاس و تهران تأکید می‌کند و مستقیماً عملیات نظامی ایالات متحده در کارائیب را نشانه گرفته است.

پهپادی که تصویر آن روی باند فرودگاه دیده می‌شود، ویژگی‌های ساختاری متمایز مهاجر-۶، صادراتی‌ترین پهپاد تهاجمی ایران، را داراست. با دم دوقلو، تثبیت‌کننده‌های V معکوس، بال‌های مستقیم نصب‌شده در وسط و ارابه فرود سه‌چرخه ثابت، پیکربندی بدنه با انواع عملیاتی شناخته‌شده این سیستم که قبلاً توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی استفاده شده و به مناطق جنگی مختلف صادر شده است، مطابقت دارد. برخلاف مدل‌های قدیمی‌تر مهاجر-۲ و مهاجر-۳ که قبلاً در اواسط دهه ۲۰۰۰ به ونزوئلا تحویل داده شده بودند – که به صورت محلی با نام تجاری Sant Arpia تغییر نام داده شده و محدود به نقش‌های اولیه ISR بودند – مهاجر-۶ قابلیتی اثبات‌شده در نبرد را ارائه می‌دهد که نظارت طولانی‌مدت را با تحویل مهمات هدایت‌شونده ادغام می‌کند.

مهاجر-۶ که توسط صنایع هوایی قدس ایران توسعه یافته و در سال ۲۰۱۸ به خدمت گرفته شده، یک پهپاد ارتفاع متوسط و مداومت پروازی (MALE) است که به پرواز تا ۱۲ ساعت با حداکثر برد بیش از ۲۰۰ کیلومتر را قادر است. این پهپاد دارای یک برجک چند حسگری مجهز به سیستم‌های تصویربرداری الکترواپتیکی و مادون قرمز، مسافت‌یاب‌های لیزری و تعیین‌کننده‌های هدف است که آن را قادر می‌سازد تا اهداف زمینی و دریایی را در شرایط روز و شب شناسایی، ردیابی و درگیر کند. این پهپاد می‌تواند به حداکثر چهار مهمات دقیق، که معمولاً دو عدد در هر بال نصب می‌شود، مسلح شود و با چندین سیستم تسلیحاتی ساخت ایران سازگار است. این سیستم‌ها بمب‌های هدایت‌شونده سری قائم - قائم-۱، قائم-۵ و قائم-۹ را شامل می‌شوند که از هدایت الکترواپتیکی یا لیزری برای اصابت مستقیم دقیق به خودروها، پست‌های فرماندهی یا سایت‌های راداری استفاده می‌کنند. نمونه‌های جدیدتر این پهپاد همچنین با موشک‌های الماس، یک مهمات ضد زره هدایت‌شونده قابل حمل با برد تا ۸ کیلومتر، که دقیقاً از موشک اسپایک اسرائیلی الگوبرداری شده و برای اهداف سخت ثابت و متحرک بهینه شده است، دیده شده‌اند.

این استقرار را باید در چارچوب گسترده‌تر گسترش صادرات نظامی ایران به ونزوئلا، به‌ویژه از سال ۲۰۲۲، در نظر گرفت. طبق داده‌های منبع باز و گزارش‌های داخلی، ونزوئلا مجموعه‌ای از شش قایق موشک‌انداز سریع Peykaap-3، شناورهای دریایی ساخت ایران که برای دفاع ساحلی نامتقارن مدل‌سازی شده و برای تاکتیک‌های حمله گروهی مجهز شده‌اند، دریافت کرده است. این شناورها با حداقل ۲۵ موشک کروز ضد کشتی CM-90 نصر، که در سال ۲۰۲۳ تحویل داده شده‌اند، جفت شده‌اند. CM-90 نصر، یک موشک جمع‌وجور برای پرواز در دریا با برد تقریبی ۳۵ کیلومتر و کلاهک ۱۵۰ کیلوگرمی، برای از کار انداختن کشتی‌های گشتی، حمل‌ونقل یا شناورهای آبی – خاکی که در آب‌های نزدیک ساحل ونزوئلا فعالیت می‌کنند، طراحی شده است. این سیستم‌ها، در ترکیب با رادار یا هدف‌گیری مبتنی بر پهپاد، به ونزوئلا قابلیت گسترش‌یافته‌ای برای مقابله با تهدیدات دریایی می‌دهند که مستقیماً از دکترین دریایی ایران در خلیج فارس الگوبرداری شده است.

مهاجر-۶ به طور یکپارچه در این وضعیت در حال تکامل جای می‌گیرد. این پهپاد با گسترش دامنه نظارت فراتر از رادار ساحلی و امکان شناسایی هدف در زمان واقعی و ارزیابی پس از حمله، به عنوان یک گره حیاتی در یک زنجیره کشتار نوظهور عمل می‌کند که می‌تواند در شرایط بحرانی فعال شود. توانایی آن در پرواز طولانی مدت، فعالیت در ارتفاعات تا ۱۸۰۰۰ پا و ردیابی حرکات دریایی، آن را به عنوان یک چالش مستقیم برای آزادی ناوبری ایالات متحده در جنوب کارائیب قرار می‌دهد. سلاح‌های این پهپاد ممکن است به نابودی یک ناوشکن آمریکایی قادر نباشند، اما دقت آنها برای وارد کردن خسارت به کشتی‌های لجستیکی، کشتی‌های پشتیبانی آبی – خاکی یا حتی پایگاه‌های عملیاتی با دفاع سبک بیش از حد کافی است. در یک سناریوی درگیری احتمالی، این دارایی‌ها می‌توانند برای آزار و اذیت و تضعیف نیروها، جمع‌آوری اطلاعات هدف‌گیری برای واحدهای موشکی یا قایق‌های تندرو و اشباع سیستم‌های دفاع هوایی از طریق حملات هماهنگ پهپادی و زمینی مورد استفاده قرار گیرند.

ادغام پهپادها، موشک‌ها و قایق‌های تندروی ساخت ایران چیزی بیش از یک ارتقاء مادی برای ونزوئلا است – این نشان دهنده یک تغییر استراتژیک در دکترین است. ایران صرفاً سخت‌افزار عرضه نمی‌کند؛ بلکه در حال صادرات یک طرح برای جنگ نامتقارن مبتنی بر تحرک، دقت و قابلیت انکار است. پذیرش این مدل توسط ونزوئلا نه تنها در الگوهای خرید آن، بلکه در نحوه قرارگیری پلتفرم‌هایی مانند مهاجر-۶ در ساختار فرماندهی نیروی هوایی ونزوئلا مشهود است. استقرار این پهپاد در پایگاه هوایی ال لیبرتادور – محل استقرار واحدهای هوانوردی تاکتیکی و اطلاعاتی – نشان می‌دهد که نقش آن فراتر از شناسایی خواهد بود و به طور بالقوه به عنوان ابزاری در خط مقدم برای انکار منطقه‌ای، نظارت بر دارایی‌های نظامی ایالات متحده و حتی ماموریت‌های تهاجمی محدود علیه اهداف نرم یا لجستیکی عمل خواهد کرد.

برای برنامه‌ریزان نظامی ایالات متحده، این تحول، چالش‌های عملیاتی در حوزه کارائیب را عمیق‌تر می‌کند. حضور پهپادهای مهاجر-۶ در ونزوئلا، قابلیت نظارت هوایی مداوم را در محدوده نقاط حساس دریایی، از جمله مسیرهای منتهی به کانال پاناما و بنادر کلیدی منطقه‌ای مورد استفاده نیروهای دریایی ایالات متحده و متحدانش، فراهم می‌کند. همچنین، این امر، یک مسیر هوایی جدید برای تشدید تنش در هرگونه رویارویی منطقه‌ای، به ویژه اگر از این پهپادها برای تعقیب یا درگیری با کشتی‌های نیروی دریایی ایالات متحده یا پروازهای نظارتی استفاده شود، ایجاد می‌کند. استفاده از آنها در درگیری‌های اخیر، از سوریه تا اتیوپی، ثابت کرده است که مهاجر-۶، اگرچه به تنهایی یک تغییر دهنده استراتژیک بازی نیست، اما می‌تواند در محیط‌های مورد مناقشه، در صورت ترکیب با دارایی‌های چند لایه و استقلال فرماندهی محلی، بسیار مؤثر باشد.

استقرار پهپاد مهاجر-۶ در ونزوئلا چیزی بیش از یک ارتقاء تدریجی در موجودی دفاعی این کشور را نشان می‌دهد – این امر نشان‌دهنده همسویی عمیق‌تر با دکترین استراتژیک جنگ نامتقارن ایران و چالشی جسورانه از نظر ژئوپلیتیک برای نفوذ ایالات متحده در نیمکره غربی است. از آنجایی که ایران نه تنها تجهیزات، بلکه تاکتیک‌های آزمایش‌شده جنگی را نیز صادر می‌کند، ونزوئلا به عنوان یک شریک عملیاتی پیشرو برای تهران در آمریکای لاتین در حال ظهور است. برای نیروهای آمریکایی که در منطقه فعالیت می‌کنند، ترکیب پهپادها، موشک‌های ضد کشتی و دارایی‌های دریایی با قابلیت حمل انبوه، احتمالاً به بازنگری در فرضیات برنامه‌ریزی، با تأکید بیشتر بر سیستم‌های ضد پهپاد، جنگ الکترونیکی و ادغام هوایی – دریایی منجر خواهد شد.

در حالی که نه کاراکاس و نه تهران رسماً تحویل این پهپادها را تأیید نکرده‌اند، شواهد تصویری منتشر شده توسط El Inquisidor  شکی باقی نمی‌گذارد که مهاجر-۶ به خدمت عملیاتی در ونزوئلا درآمده است. 

منبع: آرمی رکوگنیشن (Army Recognition) / تحریریه دیپلماسی ایرانی/۱۱