نگاهی به آینده از دریچه زبان
تحول پارادایمی در سیاست آموزشی عربستان سعودی
![تحول پارادایمی در سیاست آموزشی عربستان سعودی](/images/www/fa/news/news-primary/2024/1724237972-14010811000582-test-photon.jpg)
نویسنده: حسن حمزه، کارشناس مسائل خاورمیانه
دیپلماسی ایرانی: در عصری که تحولات ژئوپلیتیک و اقتصادی با سرعتی بیسابقه جهان را دگرگون میکند، عربستان سعودی با اتخاذ تصمیمی شگفتانگیز، نگاهها را به سوی خود جلب کرده است. استخدام ۱۷۵ معلم زبان چینی، اقدامی که در نگاه اول شاید صرفاً یک تصمیم آموزشی به نظر برسد، در واقع نمایانگر تحولی عمیق در استراتژی کلان این کشور است. این حرکت، که میتواند نقطه عطفی در سیاستهای آموزشی و فرهنگی خاورمیانه باشد، بازتابی از درک عمیق ریاض از تغییرات بنیادین در نظم جهانی و لزوم همگامی با این تحولات است.
در دنیای پرتلاطم سیاست و اقتصاد بینالملل، گاهی تصمیماتی که در نگاه اول ساده و حتی کماهمیت به نظر میرسند، میتوانند نشانگر تحولاتی عمیق و استراتژیک باشند. استخدام ۱۷۵ معلم زبان چینی توسط عربستان سعودی، از این دست تصمیمات است. این اقدام، که در ظاهر تنها یک سیاست آموزشی به نظر میرسد، در واقع بازتابی از تغییرات بنیادین در نگرش استراتژیک ریاض به جهان پیرامون و جایگاه خود در نظم نوین جهانی است.
۱. چرخش استراتژیک به سمت شرق: نگاهی نو به جغرافیای قدرت
عربستان سعودی، که برای دههها روابط نزدیکی با غرب، به ویژه ایالات متحده آمریکا، داشته است، اکنون با درک تغییرات ژئوپلیتیک جهانی، نگاه خود را به سمت شرق میچرخاند. این چرخش، که در قالب طرح "نگاه به شرق" در سیاست خارجی ریاض نمود یافته، تنها محدود به روابط اقتصادی و سیاسی نیست. تصمیم به گسترش آموزش زبان چینی، نشان میدهد که این تغییر رویکرد، عمیقتر و ریشهایتر از آن است که در ابتدا تصور میشد.
این حرکت، بیانگر آن است که عربستان سعودی، چین را نه تنها به عنوان یک شریک تجاری مهم، بلکه به عنوان یک قدرت تأثیرگذار در شکلدهی به آینده نظام بینالملل میبیند. آموزش زبان چینی به نسل جوان سعودی، در واقع آمادهسازی این نسل برای تعامل مؤثر با یکی از مهمترین بازیگران صحنه جهانی در دهههای آینده است.
۲. درک تغییر موازنه قدرت جهانی: آمادهسازی برای عصر جدید
ظهور چین به عنوان یک ابرقدرت اقتصادی، واقعیتی انکارناپذیر در قرن بیست و یکم است. عربستان سعودی با درک این واقعیت، تلاش میکند تا خود را برای یک نظم جهانی چندقطبی آماده کند. در این نظم جدید، توانایی تعامل مؤثر با قدرتهای نوظهور، به ویژه چین، میتواند تعیینکننده جایگاه کشورها در هرم قدرت جهانی باشد.
آموزش زبان چینی، فراتر از یک مهارت زبانی صرف، دریچهای به سوی درک فرهنگ، اندیشه و رویکردهای استراتژیک چین است. این امر میتواند به نسل آینده سعودی کمک کند تا درک عمیقتری از یکی از مهمترین شرکای آینده خود داشته باشند و در نتیجه، موقعیت بهتری در مذاکرات و تعاملات آینده کسب کنند.
۳. آیندهنگری در تربیت نسل جدید: سرمایهگذاری بر روی سرمایه انسانی
تصمیم عربستان سعودی برای گسترش آموزش زبان چینی، نشاندهنده یک رویکرد آیندهنگرانه در سیاستهای آموزشی این کشور است. این اقدام، فراتر از یک تصمیم کوتاهمدت، یک سرمایهگذاری بلندمدت بر روی سرمایه انسانی کشور است. نسلی که امروز زبان چینی میآموزد، در آینده میتواند نقش کلیدی در شکلدهی به روابط اقتصادی، سیاسی و فرهنگی عربستان با چین و سایر کشورهای شرق آسیا ایفا کند.
این سرمایهگذاری، همچنین میتواند به تنوعبخشی به اقتصاد عربستان کمک کند. با توجه به تلاشهای این کشور برای کاهش وابستگی به نفت و حرکت به سمت اقتصادی متنوعتر، وجود نیروی کار ماهر و آشنا با زبان و فرهنگ چین میتواند فرصتهای جدیدی را در زمینههای تجارت، گردشگری و سرمایهگذاری ایجاد کند.
۴. کاهش وابستگی فرهنگی-زبانی به غرب: ایجاد توازن در روابط بینالمللی
برای دههها، زبان انگلیسی به عنوان زبان دوم غالب در عربستان سعودی و بسیاری از کشورهای خاورمیانه شناخته میشد. این امر، نه تنها بازتابی از روابط نزدیک سیاسی و اقتصادی با غرب بود، بلکه نوعی وابستگی فرهنگی و زبانی نیز ایجاد میکرد. تصمیم به گسترش آموزش زبان چینی، گامی در جهت ایجاد توازن در این وابستگی و گشودن افقهای جدید فرهنگی است.
این حرکت، همچنین میتواند به عنوان بخشی از تلاش عربستان برای ایفای نقش فعالتر و مستقلتر در صحنه بینالمللی تفسیر شود. با کاهش وابستگی زبانی و فرهنگی به یک قطب قدرت، عربستان میتواند موضع متوازنتری در روابط بینالمللی خود اتخاذ کند و از منافع خود در یک نظام چندقطبی بهتر محافظت کند.
۵. پیشبینی تحولات آتی در عرصه تجارت جهانی: آمادگی برای فرصتهای جدید
چین، به عنوان دومین اقتصاد بزرگ جهان و یکی از مهمترین شرکای تجاری عربستان سعودی، نقشی کلیدی در آینده اقتصاد جهانی خواهد داشت. ابتکارهایی مانند "یک کمربند، یک جاده" چین، که هدف آن احیای جاده ابریشم باستانی و ایجاد شبکهای از زیرساختها و روابط تجاری است، میتواند فرصتهای بیشماری برای کشورهای مسیر، از جمله عربستان سعودی، ایجاد کند.
در این زمینه، آموزش زبان چینی به نسل جوان سعودی، آنها را برای بهرهبرداری از این فرصتهای آتی آماده میکند. این امر میتواند به افزایش تجارت دوجانبه، جذب سرمایهگذاری چینی و حتی گسترش صنعت گردشگری عربستان با جذب گردشگران چینی کمک کند.
تصمیم عربستان سعودی برای استخدام ۱۷۵ معلم زبان چینی، فراتر از یک سیاست آموزشی ساده، نمایانگر یک تحول پارادایمی در نگرش این کشور به جایگاه خود در نظم جهانی آینده است. این اقدام، بازتابی از درک عمیق تغییرات ژئوپلیتیک و اقتصادی جهانی، آیندهنگری در تربیت نسل جدید، و تلاش برای ایجاد توازن در روابط بینالمللی است.
این حرکت استراتژیک نشان میدهد که عربستان سعودی، با وجود روابط تاریخی نزدیک با غرب، آماده است تا خود را با واقعیتهای جدید جهانی تطبیق دهد. این کشور با سرمایهگذاری بر روی آموزش زبان چینی، در واقع در حال ساختن پلی به سوی آینده است - آیندهای که در آن، توانایی تعامل مؤثر با قدرتهای نوظهور، به ویژه چین، میتواند تعیینکننده موفقیت و جایگاه کشورها در نظام بینالملل باشد.
این تصمیم همچنین میتواند الهامبخش سایر کشورهای منطقه باشد و موجی از تغییرات مشابه در سیاستهای آموزشی و فرهنگی خاورمیانه ایجاد کند. در نهایت، این حرکت نشان میدهد که عربستان سعودی، با درک عمیق از پویاییهای نوین جهانی، مصمم است تا جایگاه استراتژیک خود را در معادلات آینده منطقه و جهان حفظ کند و حتی ارتقا بخشد.
در پایان، باید توجه داشت که موفقیت این استراتژی به عوامل متعددی بستگی دارد، از جمله کیفیت آموزش ارائه شده، میزان استقبال جامعه سعودی از این تغییر، و توانایی دولت در ایجاد فرصتهای شغلی و اقتصادی برای فارغالتحصیلان آینده. با این حال، این گام جسورانه، بدون شک، نشاندهنده آغاز فصلی جدید در سیاست خارجی و آموزشی عربستان سعودی است - فصلی که میتواند آینده این کشور و منطقه را به شکلی اساسی تغییر دهد.
نظر شما :