رنج‌ این روزهای مردم اوکراین

نویسنده: جاناتان استه (Jonathan Este)، ۲۰ سال به عنوان خبرنگار، ستون‌نویس و ویراستار در روزنامه‌های The Australian و Independent فعالیت داشته است. او از زمان آغاز به کار The Conversation UK در سال ۲۰۱۳ با آن همکاری داشته است. پیش از آن، او مدیر ارتباطات و سیاست‌گذاری در Media Alliance در استرالیا بود، او در آنجا در زمینه حقوق و سیاست رسانه و انقلاب دیجیتال در روزنامه‌نگاری تخصص داشت.

دیپلماسی ایرانی: در جریان حملات شبانه روز چهارشنبه – که مصادف با هزار و ششصد و هشتادمین روزِ آغاز تهاجم تمام‌عیار ولادیمیر پوتین به اوکراین بود – روسیه موج سنگینی از حملات را علیه زیرساخت‌های انرژی در کی‌یف و دیگر شهرهای بزرگ این کشور به راه انداخت. با توجه به پیش‌بینی هواشناسان مبنی بر کاهش دما به زیر صفر در شب‌های پیشِ رو، بسیاری گمان می‌کنند که این آغازِ کارزاری برای از کار انداختن شبکه برق اوکراین و رها کردن مردم در سرما و تاریکی در آستانه فصل زمستان است.

مردم اوکراین اکنون بیش از چهار سال و نیم است که در شرایط جنگی تمام‌عیار به سر می‌برند؛ و انتشار خبر تصویب بودجه دفاعی ۱۷ تریلیون روبلی (معادل بیش از ۱۵۰ میلیارد پوند) برای سال آینده توسط ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه، ضربه دیگری به روحیه آنان وارد خواهد کرد.

اما برای ساکنان مناطق شرقی اوکراین – که از سال ۲۰۱۴ و هم‌زمان با الحاق کریمه به روسیه و اشغال بخش‌های وسیعی از خاک این کشور توسط نیروهای روسی، درگیر مناقشه بوده‌اند – درگیری و جنگ، واقعیتی همیشگی و آسیب‌زا در زندگی‌شان بوده است.

ما اغلب می‌خوانیم که مردم اوکراین در برابر مناقشه «تاب‌آور» هستند؛ و واقعاً هم چنین است. اما «گوئندولین ساس» و «دیردره مک‌مانوس» معتقدند که تأکید بر این ویژگی چندان سودمند نیست، چرا که می‌تواند آسیب‌های روانی (تروما) عمیقی را که به‌ناچار گریبان‌گیر بسیاری از ساکنان این کشورِ جنگ‌زده شده است، پنهان سازد.

این دو پژوهشگر عضو تیمی هستند که میزان آسیب‌های روانی در اوکراین را ارزیابی می‌کند. مطالعه آن‌ها که در هفته جاری منتشر شد، برآورد می‌کند که حدود یک‌سوم غیرنظامیان علائمی منطبق با «اختلال استرس پس از سانحه» (PTSD) و نوع مرتبط و نزدیک آن، یعنی PTSD«پیچیده» (CPTSD) نشان می‌دهند؛ اختلالی که می‌تواند با مشکلاتی پایدار در زمینه عزت‌نفس، تنظیم هیجانی و روابط بین‌فردی همراه باشد.

نکته حائز اهمیت این است که این آمار تنها شامل افرادی می‌شد که پژوهشگران با آن‌ها گفت‌وگو کرده و تشخیص داده بودند که معیارهای تعیین‌شده برای PTSD یا CPTSD را دارند؛ حال آنکه افراد بسیار بیشتری علائم آسیب‌های روانی عمیق را از خود بروز می‌دادند. بیش از ۷۱ درصد از پاسخ‌دهندگان اظهار داشتند که محله‌شان هدف گلوله‌باران قرار گرفته است؛ ۴۴٫۵ درصد در پی این درگیری‌ها عزیزی را از دست داده یا یکی از نزدیکانشان به‌شدت مجروح شده بود؛ و نزدیک به ۳۳ درصد نیز به دلیل جنگ، خود یا عزیزانشان آواره شده بودند.

افزون بر این، روسیه اکنون شهرهای اوکراین را با نسل جدیدی از پهپادهای جت‌سوز هدف قرار می‌دهد که مقابله با آن‌ها بسیار دشوارتر است. سرهنگ یوری ایهنات، سخنگوی نیروی هوایی، اخیراً به «فایننشال تایمز» گفت که اوکراین تنها حدود ۶۰ درصد از حملات پهپاد جدید «گران-۵» (Geran-5) را رهگیری و منهدم می‌کند، در حالی که نرخ موفقیت در برابر پهپادهای قبلی ۹۵ درصد بود.

پهپاد «گران-۵» ظاهراً بیشتر به موشک کروز شباهت دارد تا پهپادهای معمولی، و می‌تواند در ارتفاعی بالاتر، مسافتی بیشتر و – نکته حیاتی اینکه – با سرعتی بسیار بیشتر از پهپادهای پیشینِ مورد استفاده روسیه پرواز کند. مارینا میرون و راد تورنتون از گروه مطالعات جنگ در «کینگز کالج لندن» در حال تحقیق روی این پهپادها هستند و عواملی را که آن‌ها را برای مدافعان اوکراین تا این حد خطرناک می‌سازد، ارزیابی می‌کنند.

محدودیت های آمریکا

در همین حال، اخیراً گزارش شده که دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا از ولودیمیر زلنسکی خواسته است تا از هدف قرار دادن تاسیسات نفتی روسیه توسط ارتش خود جلوگیری کند. اوکراین در سال جاری کمپین موفقیت‌آمیزی را علیه پالایشگاه‌ها انجام داده است و طبق گزارش‌ها، در هشت ماه اول سال هر سه روز یک بار به یک پالایشگاه می‌رسد. تأثیر بالقوه بر قیمت دوئل ظاهراً چیزی است که رئیس جمهور ایالات متحده را آزار می دهد

زلنسکی در پاسخ به این سؤال پس از دیدار این دو در حاشیه نشست هفته گذشته مجمع عمومی سازمان ملل متحد، گفته که به ترامپ گفته است که هرگونه امتیازی باید از هر دو طرف باشد و روسیه باید موافقت کند که زیرساخت‌های انرژی اوکراین را هدف قرار ندهد (اینطور نیست).

این اولین بار نیست که یک رئیس جمهوری ایالات متحده سعی می کند نحوه دفاع اوکراین از خود در برابر تجاوز روسیه را دیکته کند. جو بایدن از ترس اینکه پوتین چگونه تلافی کند، اجازه استفاده از موشک‌های دوربرد آمریکایی را برای کی‌یف برای حمله به اهدافی در داخل روسیه نداد (در آن زمان صحبت‌های زیادی در مورد پاسخ هسته‌ای وجود داشت).

همان‌طور که دیوید گالبریث اشاره می‌کند، دو رئیس‌جمهور ممکن است انگیزه‌های استراتژیک متفاوتی داشته باشند، اما به نظر می‌رسد خواسته‌های آنها منعکس‌کننده این باور در واشینگتن است که ایالات متحده می‌تواند به طور مشروع تلاش کند تا روش دفاع اوکراین از خود را کنترل کند. این که آیا و برای چه مدت این باور واقع بینانه باقی می ماند یا خیر، این روزها باید موضوع بحث باشد.

منبع: کانورسیشن / تحریریه دیپلماسی ایرانی/۱۱