نظرسنجیها درباره محبوبیت حزبالله نزد لبنانیها
سه نظرسنجی معتبر منتشرشده از سوی «الدولیة للمعلومات» در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ و «المرکز الاستشاری للدراسات والتوثیق» در سال ۲۰۲۵، تصویری متفاوت از آنچه برخی جریانهای سیاسی درباره تغییر افکار عمومی لبنان روایت میکنند، ارائه میدهد. دادهها نشان میدهد مخالفت با عادیسازی، بیاعتمادی به اسرائیل و حمایت از مقاومت همچنان در میان اکثریت جامعه لبنان جایگاه دارد و به یک طایفه یا جریان سیاسی خاص محدود نیست.
گروه تحلیل بینالملل: در ماههای اخیر، بخشی از جریانهای سیاسی لبنان کوشیدهاند این گزاره را القا کنند که جامعه لبنان بهسوی پذیرش مذاکره مستقیم و عادیسازی روابط با اسرائیل در حرکت است. با اینحال، تازهترین نظرسنجی «الدولیة للمعلومات» در سال ۲۰۲۶ روایتی متفاوت ارائه میدهد.
اهمیت نتایج این نظرسنجی زمانی بیشتر آشکار میشود که به دو نکته توجه کنیم. نخست آنکه لبنان از نظر مذهبی و سیاسی جامعهای بهشدت کثرتگرا است و ساختار جمعیتی آن بر پایه تقسیمبندیهای طایفهای شکل گرفته است. اگرچه شیعیان بزرگترین گروه مذهبی این کشور یا همتراز با اهل سنت بهشمار میآیند، مسیحیان نیز سهم قابلتوجهی از جمعیت لبنان را تشکیل میدهند. این تنوع طایفهای تأثیر مستقیمی بر ساختار سیاسی لبنان گذاشته و نظام سیاسی آن را براساس اصل «تقسیم قدرت طایفهای» شکل داده است.
نکته دوم آنکه نظرسنجی در شرایطی انجام شده که لبنان در اوج جنگ و تجاوزات رژیمصهیونیستی قرار داشت؛ موضوعی که به اعتقاد تحلیلگران میتواند بر وضعیت روانی و اجتماعی پاسخدهندگان و در نتیجه نتایج نظرسنجی تأثیرگذار باشد. با وجود این ملاحظات، یافتههای آن قابل تأمل و بررسی است.
براساس این نظرسنجی، بیشاز ۶۰٪ لبنانیها با عادیسازی روابط با اسرائیل مخالفاند و کمتر از ۳۰٪ از آن حمایت میکنند. همچنین ۶۷٪ پاسخدهندگان با هرگونه دیدار مقامات لبنانی و اسرائیلی مخالفاند.
در موضوع صلح با اسرائیل نیمی از لبنانیها معتقدند تحقق صلح با اسرائیل غیرممکن است، درحالیکه کمتر از ۳۰٪ چنین احتمالی را مطرح کردهاند. این ارقام نشان میدهد برخلاف برخی فضاسازیهای سیاسی، پروژه عادیسازی همچنان نزد لبنانیها مردود است.
اسرائیل همچنان تهدید اصلی در نگاه لبنانیها
یکیاز مهمترین شاخصهای سنجش افکارعمومی، نگاه جامعه به ماهیت و اهداف رژیمصهیونیستی است. در اینباره دادهها حاکی از استمرار بیاعتمادی گسترده به اسرائیل است.
براساس نظرسنجی «الدولیة للمعلومات» در سال ۲۰۲۶، حدود ۷۰٪ لبنانیها معتقدند ادامه تجاوزات اسرائیل به لبنان ناشی از طمع رژیم به منابع طبیعی لبنان از جمله نفت و آب است. این گزاره تنها در میان شیعیان(۸۶٪) مورد پذیرش قرار نگرفته، بلکه ۸۲٪ اهل سنت، ۵۰٪ ارتدوکسها، ۴۴٪ مارونیها و ۳۵٪ کاتولیکها نیز با آن موافقاند.
همچنین، ۶۰٪ پاسخدهندگان معتقدند اسرائیل حتی اگر حزبالله نیز به تجاوزاتش پاسخ نمیداد، باز هم با لبنان وارد جنگ میشد و نیمی هم بر این باورند، تنها راه دستیابی به ثبات در لبنان عقبنشینی کامل اسرائیل از جنوب و توقف تجاوزات رژیم است.
معنادارترین شاخص در این زمینه آن است که در میان گزینههای مطرحشده برای سنجش میزان محبوبیت بازیگران داخلی و خارجی، اسرائیل تنها ۰.۲ درصد آرا را در میان کل طوایف لبنانی به خود اختصاص داد؛ رقمی که نشان میدهد تصویر این رژیم در افکار عمومی لبنان با مفاهیمی چون تهدید، اشغالگری و تجاوز پیوند خورده است.
مقاومت؛ یک واقعیت فرامذهبی
یکی از مهمترین نتایج نظرسنجیهای اخیر، رد این ادعاست که حمایت از مقاومت و رد عادیسازی صرفاً به محیط شیعی محدود میشود. هرچند شیعیان بالاترین سطح مخالفت با عادیسازی را ثبت کردهاند و ۹۵٪ آنان مخالف عادیسازی، ۹۳٪ مخالف مذاکره مستقیم با اسرائیل هستند، اما دادهها از وجود یک جریان گسترده مخالف عادیسازی در سایر طوایف نیز حکایت دارد.
در میان اهلسنت، ۷۵٪ با عادیسازی روابط مخالفت کردهاند. همچنین، حدود ۶۰٪ اهلسنت با ارتباط مقامات لبنانی و رژیم مخالفت کردهاند و نیمی هم تحقق هرگونه صلح با اسرائیل را غیرممکن دانستهاند.
این روند بر موضوع مقاومت نیز منطبق است. در نظرسنجی ۲۰۲۶، ۹۵٪ شیعیان، ۷۱٪ اهلسنت و ۴۷٪ مارونیها از گزاره «ساکنان جنوب لبنان حق دارند در برابر اسرائیل مقاومت کنند، فارغ از اینکه چه طرفی از آنان حمایت میکند» پشتیبانی کردهاند. چنین ارقامی نشان میدهد اصل مقاومت در برابر اشغالگری و تجاوز، فراتر از مرزبندیهای سنتی سیاسی و مذهبی در بخشی از وجدان جمعی لبنان ریشه دارد.
جوانان؛ نسل جدید و استمرار گفتمان مقاومت
از دیگر یافتههای قابلتوجه نظرسنجی «الدولیة للمعلومات» در سال ۲۰۲۶، مواضع نسل جوان لبنان است؛ موضوعی که اهمیت ویژهای در ارزیابی آینده تحولات اجتماعی و سیاسی کشور دارد.
براساس دادهها، ۷۳٪ جوانان ۲۱ تا ۲۹ ساله لبنانی با عادیسازی روابط با اسرائیل مخالفت کرده و معتقدند دستیابی به صلح با اسرائیل ممکن نیست.
در موضوع مقاومت نیز ۷۵٪ جوانان لبنانی از حق ساکنان جنوب برای مقاومت در برابر اسرائیل حمایت کردهاند و ۶۰٪ آنان معتقدند تنها راه دستیابی به ثبات در لبنان، عقبنشینی کامل اسرائیل از اراضی اشغالی است.
این ارقام نشان میدهد مخالفت با عادیسازی صرفاً محصول حافظه نسلهای قدیمیتر نیست، بلکه در میان نسل جدید نیز همچنان از پایگاه قابلتوجهی برخوردار است.
مقایسه سه نظرسنجی؛ افول مقاومت یا استمرار یک معادله؟
مقایسه دادههای «الدولیة للمعلومات» در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ با نتایج «المرکز الاستشاری للدراسات والتوثیق» در سال ۲۰۲۵، تصویر روشنتری از روندهای حاکم بر افکارعمومی لبنان ارائه میدهد.
در نظرسنجی «الدولیة» در سال ۲۰۲۵، ۶۵٪ پاسخدهندگان اعلام کردند حتی در صورت تحویل سلاح حزبالله، اسرائیل از جنوب لبنان عقبنشینی نمیکند و به نقض حاکمیت لبنان پایان نمیدهد. در نظرسنجی «المرکز الاستشاری» نیز ۷۵٪ معتقد بودند ارتش لبنان به تنهایی قادر به مقابله با تجاوزات اسرائیل نیست و ۷۶٪ نیز باور داشتند دیپلماسی نمیتواند بازدارندگی لازم در برابر اسرائیل را ایجاد کند.
همچنین در موضوع سلاح مقاومت، ۹۶٪ شیعیان، بیشاز نیمی از اهلسنت و دروزیها و ۳۲٪ مسیحیان با خلعسلاح مقاومت مخالفت کردهاند.
در تازهترین نظرسنجی نیز مقاومت با کسب بیشترین آرا در صدر گزینههای مورد اعتماد پاسخدهندگان قرار گرفته و گزینه «هیچکس» با ۱۹٪ در رتبه بعدی ایستاده است. این درحالی است که اسرائیل تنها ۰.۲٪ آرا را به خود اختصاص داده است.
جمعبندی راهبردی
مجموع دادههای سه نظرسنجی معتبر نشان میدهد روایت «افول مقاومت» یا «آمادگی جامعه لبنان برای عادیسازی» با واقعیتهای آماری همخوانی ندارد. وقتی ۶۰٪ لبنانیها با عادیسازی مخالفاند، ۶۵٪ اسرائیل را عامل طمعورزی به منابع لبنان میدانند و بیشاز نیمی معتقدند این رژیم حتی بدون بهانه نیز جنگ را علیه لبنان آغاز میکند، نمیتوان از شکلگیری اعتماد عمومی به اسرائیل سخن گفت.
در سوی دیگر معادله، حمایت ۹۶ درصدی شیعیان، ۷۱ درصدی اهلسنت و حدود ۵۰ درصدی مارونیها از حق مقاومت، مخالفت ۷۲ درصدی با اتکای صرف به توان ارتش، مخالفت ۷۶ درصدی با تکیه انحصاری بر دیپلماسی و قرار گرفتن مقاومت در صدر گزینههای مورد اعتماد نشان میدهد که مقاومت همچنان یکی از مهمترین مؤلفههای بازدارندگی و یکی از پرنفوذترین عناصر شکلدهنده افکار عمومی لبنان است.
مهمترین پیام مشترک نظرسنجیهای «الدولیة للمعلومات» و «المرکز الاستشاری للدراسات والتوثیق» آن است که اکثریت لبنانیها همچنان اسرائیل را تهدیدی علیه امنیت ملی کشور خود میدانند و هرگونه تلاش برای عبور از معادله مقاومت و حرکت بهسمت عادیسازی، را رد میکنند.


نظر شما :