چین: پیشتاز جهانی در گذار به انرژی پاک

نویسنده: لی جیانان، رییس دفتر رادیو و تلویزیون CMG  درتهران:

دیپلماسی ایرانی: در جهانی که مقابله با تغییرات اقلیمی به یکی از فوری‌ترین اولویت‌های بشریت تبدیل شده، چین با سرعت و مقیاسی بی‌سابقه در حال بازتعریف ساختار انرژی جهانی است و در سال‌های اخیر، به‌ویژه در ۲۰۲۵ و اوایل ۲۰۲۶، پیشرفت‌های چشمگیری در حوزه انرژی‌های پاک به دست آورده که نه تنها مسیر توسعه داخلی خود را دگرگون کرده، بلکه الگویی الهام‌بخش برای سایر کشورها ارائه داده است.

این کشور به عنوان بزرگ‌ترین سرمایه‌گذار و پیشرو در انرژی‌های تجدیدپذیر، توانسته ظرفیت تولید برق پاک خود را به طور چشمگیری گسترش دهد و برای اولین بار، سهم منابع غیرفسیلی را از سوخت‌های فسیلی پیشی بگیرد. این تحول ساختاری، نتیجه سیاست‌های هدفمند، برنامه‌ریزی بلندمدت و تمرکز بر نوآوری است که اهداف بلندمدت چین برای گذار انرژی را چندین سال زودتر محقق کرده و نشان می‌دهد که انرژی پاک نه تنها یک ضرورت زیست‌محیطی، بلکه موتور محرک رشد اقتصادی و توسعه پایدار شده است.

در این دوره، انرژی خورشیدی و بادی به عنوان ستون‌های اصلی این پیشرفت ظاهر شده‌اند و رشد سریع آن‌ها باعث شده که این منابع برای نخستین بار به بزرگ‌ترین عوامل تأمین برق جدید تبدیل شوند. ظرفیت ترکیبی باد و خورشیدی از زغال‌سنگ عبور کرده و سهم انرژی پاک در تولید برق به طور قابل توجهی افزایش یافته است. تولید برق از منابع تجدیدپذیر در دوره‌های مختلف رکوردهای جدیدی ثبت کرده و بخش عمده افزایش تقاضای برق را پوشش داده، به طوری که در برخی ماه‌ها و فصل‌ها، رشد انرژی پاک حتی از افزایش مصرف برق پیشی گرفته و به کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی کمک کرده است.

این پیشرفت‌ها فراتر از ظرفیت و تولید رفته و به جنبه‌های اقتصادی نیز رسیده است؛ بخش انرژی پاک به یکی از مهم‌ترین رانندگان رشد اقتصادی تبدیل شده و بخش قابل توجهی از سرمایه‌گذاری‌ها و ارزش افزوده را به خود اختصاص داده است. فناوری‌های مرتبط مانند باتری‌های ذخیره‌سازی، خودروهای الکتریکی و زنجیره تأمین جهانی پنل‌های خورشیدی و توربین‌های بادی، چین را به رهبر بلامنازع این حوزه تبدیل کرده و صادرات این محصولات به کاهش انتشار کربن در سطح جهانی کمک شایانی کرده است.

از منظر زیست‌محیطی، این تحولات به معنای آغاز روند کاهشی انتشار کربن در بخش برق و برخی صنایع کلیدی است و نشان می‌دهد که چین توانسته با گسترش سریع انرژی پاک، تعادل بین امنیت انرژی و اهداف سبز را برقرار کند. این کشور نه تنها در داخل مرزهای خود، بلکه از طریق ابتکارهایی مانند صادرات فناوری و سرمایه‌گذاری‌های بین‌المللی، به کاهش انتشار جهانی کمک می‌کند و الگویی برای کشورهای در حال توسعه ارائه می‌دهد.

در نهایت، داستان پیشرفت انرژی‌های پاک چین نشان‌دهنده این واقعیت است که با اراده سیاسی قوی، سرمایه‌گذاری جسورانه و تمرکز بر نوآوری، حتی بزرگ‌ترین اقتصادهای جهان می‌توانند از مدل‌های سنتی آلاینده به سمت پایداری حرکت کنند. این دستاوردها نه پایان راه، بلکه آغاز فصل جدیدی در تاریخ انرژی جهانی است که آینده‌ای سبزتر، پاک‌تر و عادلانه‌تر را برای سیاره نوید می‌دهد.