سفرای ایرانی 27 کشور عضو اتحادیه اروپا روز جمعه به وزارت امور خارجه کشورهای مربوطه احضار شدند. این سفرا یا حافظان منافع به محض حضور در وزارتخانه‌های اروپایی شاهد انتقادها و اعتراض‌های گسترده آن کشورها بر سر بازداشت کارمندان ایرانی سفارت بریتانیا بودند.

مسئولان سیاست خارجی اتحادیه اروپا در سه هفته اخیر صحبت‌های بسیاری درباره تحولات ایران پس از انتخابات انجام دادند. آنها همچنین در آخرین نشست خود در روز پنج شنبه دوم ژوئیه که در استکهلم برگذار شد، درباره آینده رابطه خود با ایران به بحث و تبادل نظر پرداختند. مشابه همین مذاکرات میان اعضای اتحادیه شنبه سه ژوئیه در بروکسل مقر دائمی اتحادیه اروپا انجام شد.

به گزارش روزنامه لبنانی السفیر، به رغم بروز برخی اختلاف‌ها بر سر تاریخ اجرای برنامه‌ها، نمایندگان اتحادیه اروپا با این اتفاق نشست را ترک کردند که با تهران برخورد کنند. آنها با این پیشنهاد بریتانیا نیز موافقت کردند که در صورتی که تمام کارمندان بازداشت شده سفارت بریتانیا در تهران آزاد نشدند، به طور موقت برای چند روز سفیران خود را از تهران فرا خوانند. پس از آن فهرست مسئولان ایرانی که اتحادیه اروپا قصد دارد از ورودشان به خاک اروپا ممانعت به عمل آورد نیز منتشر کنند. در این پیشنهاد حتی قید شده برای سفر این مقامات به دیگر کشورها نیز محدودیت‌هایی برقرار شود.

دولت بریتانیا از کشورهای هم قاره‌ای خود در ابتدا خواسته بود زمانی برای بازگشت سفیران خود به ایران تعیین نکنند تا در صورت لزوم زمینه‌ای برای گام بعدی اروپا برای قطعی روابط با تهران فراهم شود. اما ظاهرا کشورهای ایتالیا و آلمان با این پیشنهاد تا کنون موافقت نکرده‌اند.

در این میان فرانسه و بریتانیا به دیدگاه مشترکی رسیده‌اند تا در دور دوم ریاست جمهوری محمود احمدی‌نژاد وی در انزوای بیشتری قرار گیرد. نیکولا سارکوزی رئیس جمهوری فرانسه در یک کنفرانس مطبوعاتی در استکهلم در این باره مدعی شد، فرانسه در تلاش است، تحریم‌های بیشتری را علیه تهران اعمال کند تا رهبران ایران بفهمند که آنچه انتخاب کرده‌اند به بن‌بست ختم می‌شود. بریتانیایی‌ها حق دارند به این وضعیت معترض باشند و ما به طور کامل از آنها حمایت می‌کنیم.

در این میان ایتالیا و آلمان اعلام کرده‌اند، آنچه بریتانیایی‌ها از ما می‌خواهند فراتر از توان ما است و اروپایی‌ها تا این اندازه هم خواهان برخورد با ایران نیستند.

با این حال به نظر می‌رسد تحریم‌هایی که اروپایی‌ها این بار قصد اعمالش را دارند فراتر از برنامه هسته‌ای ایران است و در نهایت علاوه بر به انزوا کشیدن ایران تصمیم‌هایی چون براندازی نظام جمهوری اسلامی را نیز در سر می‌پرورانند. این موضوع به ضرر برنامه‌های ایالات متحده نیز خواهد بود چرا که در این موقع باراک اوباما رئیس جمهوری امریکا که تا کنون بر انجام مذاکرات با ایران مصر بوده، این بار مجبور است از این تصمیم خود ضرف نظر کند.

اما اختلاف‌های ایران و بریتانیا به همین جا ختم نمی‌شود. ایران مدتی است که بریتانیا را متهم می‌کند که علیه منافعش وارد عمل شده است. به اعتقاد ایران، لندن از جنبش سنی جندالله برای ضربه زدن به منافع تهران حمایت می‌کند. در برابر بریتانیا نیز مدعی است ایران از گروه‌های شبه‌نظامی در عراق که با منافع بریتانیا در تعارضند پشتیبانی می‌کند. دو هفته پیش دو گروکان بریتانیایی توسط جنبش اهل حق عراق که یک جنبش شیعی است کشته شدند که دولت بریتانیا ایران را متهم کرد که از این جنبش حمایت می‌کند. در این ماجرا لندن موفق شده بود با گروگان‌گیرها وارد مذاکره شده و با آنها به توافق برسد که دو گروگان را به همراه سه تن دیگر آزاد کند. اما هنگامی که گروگان‌های خود را یافت در کمال تعجب دید آنها کشته شده‌اند. این ماجرا یک هفته قبل از انتخابات ایران بود. پس از آن ایران دامنه حملات خود را به بریتانیا گسترش داد و لندن را متهم کرد که علیه منافع ایران دست به توطئه زده است.

به هر صورت تنش در روابط ایران و اروپا آغاز شده است. کارشناسان معتقدند اگر تا آخر هفته کارکنان سفارت بریتانیا به طور کامل آزاد نشوند ما شاهد چالش‌های بیشتری در روابط ایران و اروپا خواهیم بود.